ΝΟΣΤΙΜΟΝ ΗΜΑΡ

Για την Ιμβριώτισσα μάνα

2010-05-09T07:41:00.001+03:00

«Επειδή ο Θεός δεν μπορεί να βρίσκεται παντού, έπλασε γι' αυτό τη μάνα», ειπώθηκε από τα χείλη κάποιου τόσο εύστοχα, αφού η μάνα είναι αυτή που με τη δύναμη του Θεού από τη στιγμή της σύλληψης του εμβρύου και μέχρι να σφαλήσει τα γεμάτα στοργή και αστείρευτη ανιδιοτελή αγάπη μάτια της, αγωνιά και αγωνίζεται για την υγεία και την ευτυχία του σπλάχνου της.

Όπως έγραψε ο Κύπριος συγγραφέας και ποιητής Δημ. Ποταμίτης είναι: η Μάνα του Θεανθρώπου, η Μάνα Παναγιά, η Μάνα του ληστή, η Μάνα του στρατιώτη, η Μάνα του μαθητή, η Μάνα Κουράγιο, η Μάνα του καθενός από εμάς και θα προσθέταμε ασφαλώς και τη Μάνα του πρόσφυγα.
Δεν μπορούμε να παραλείψουμε τη Μάνα της Ανατολής που σε εποχές ηρεμίας και γαλήνης, παρά τον καθημερινό της μόχθο, προσπαθούσε να αναστήσει τα παιδιά της και ταυτόχρονα έβρισκε χρόνο για βεγγέρες στις γειτόνισσες και για αστειολογήματα στις βρύσες και στα σοκάκια.

Επειδή η Μάνα της Ανατολής είχε ξεκινήσει τον αγώνα της από παλιά, από τότε που κατάλαβε πως τα παιδιά της κινδυνεύουν, ας την δούμε από πιο κοντά. Μιας και μοιάζει με την δική μας μάνα, την Ιμβριώτισσα. Μαζεμένες θαρρείς όλες οι μανάδες, προσπαθούν να μαζέψουν κάτω από τα φτερά τους τα κλωσόπουλα, να μην τα εύρει η συμφορά και ο θάνατος.

Έζησε στις τραγικές ημέρες του πανικού, του ξεριζωμού, της ανείπωτης φρίκης στα καραβάνια του θανάτου ή στις λεηλατημένες από τους ατάκτους Τούρκους (τσέτες) πόλεις και στα χωριά στα παράλια της Ιωνίας, αλλά και στην ΚωνΠολη, τον Πόντο και την Καππαδοκία, όταν «Έπεφτε η μάνα και το παιδί δε στέκονταν να την σηκώσει, πέθαινε το παιδί κι η μάνα δεν προλάβαινε να το νεκροφιλήσει», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η συγγραφέας Δ. Σωτηρίου.

Τη μάνα της πρώτης προσφυγικής γενιάς που ρακένδυτη, σωστό ερείπιο και χήρα -τις περισσότερες φορές- ήρθε στη μητέρα Ελλάδα και κατόρθωσε να στήσει και πάλι από την αρχή το νοικοκυριό της, να εργασθεί παράλληλα και να μεγαλώσει με χίλιες δυο θυσίες τα παιδιά της. Και κάτι ακόμη που οφείλουμε εξαρχής να υπογραμμίσουμε. Μάνες ήταν, δυο φορές μάλιστα, και οι γιαγιάδες αλλά κι εκείνες που είτε άτεκνες είτε μαζί με τα δικά τους παιδιά περιέθαλψαν και έσωσαν από βέβαιο θάνατο ορφανά παιδιά. Τα λάτρεψαν και μόχθησαν γι' αυτά κι ας μην ήταν οι φυσικές τους μητέρες.
Πολλά παλικάρια θα επιστρατευθούν παρά τη θέλησή τους στον τουρκικό στρατό και θα τοποθετηθούν στα γνωστά «αμελέ ταμπουρού» (τάγματα εργασίας), τάγματα Θανάτου για τους Έλληνες.
Δεν έχει άδικο ένας άλλο συγγραφέας, ο Βενέζης, όταν, μιλώντας για την προσφυγιά και τις χαροκαμένες μάνες, τις καψομάνες, αναφέρει ότι «ο θάνατος στο λαό μας έγινε πρόσωπο οικείο. Οι μητέρες μας μέσα στ' άλλα χρέη τους, μέσα στο χρέος ν' αναστήσουν τα παιδιά και να τους μάθουν την αγάπη, παράδοση είχαν να ετοιμάζουν και να φυλάγουν στα σεντούκια τους τα νεκροσάβανα της οικογένειας».

Όμως, τότε αναδείχθηκε το μεγαλείο της ψυχής της μάνας. Μονομιάς ξέχασε τους σκοτωμούς, τον ξεριζωμό, την προσφυγιά. Αυτή που άλλοτε σε κάθε θάνατο δερνόταν, έκλαιγε και έσκιζε τα ρούχα της, τώρα άφησε το θρήνο και το μοιρολόι. Πού καιρός για τέτοια. Ρίχτηκε στη δουλειά. Να ζήσει το παιδί, το αδελφάκι, το κάθε αδύναμο πλάσμα της οικογένειας. Έγινε δούλα, πλύστρα, παραδουλεύτρα, εργάτρια.
Όποια ήξερε να πιάνει το βελόνι, τα βόλεψε καλύτερα. Το βελόνι έγινε τέχνη: ράψιμο, κέντημα, νταντέλα. Οι πλεκτοβελόνες δε σταματούσαν. Κάλτσες, ζακέτες, φουστάνια, κουρτίνες, κουβέρτες όλα για ένα κομμάτι ψωμί στους μαγαζάτορες. Ορισμένες αγόρασαν μια μηχανή Singer με το ποδαράκι, ενώ άλλες συνέχισαν την τέχνη του χαλιού, του κιλιμιού και των υφαντών στους αργαλειούς.
Υπήρξαν και εκείνες που επέλεξαν την αγροτική εγκατάσταση. Στα βαλτονέρια, στην ξερολιθιά, στο αλμυρό υπέδαφος, όπου τους δόθηκε κλήρος. Και αρχίζουν τον πόλεμο με τη γη και με όλα τα στοιχεία της φύσης: τις αναβροχιές, τις πλημμύρες, το χαλάζι. Παλεύουν με τις παγωνιές του χειμώνα, την κάψα του καλοκαιριού. Όμως δε βαρυγκομούν, καθώς μία είναι η λαχτάρα τους: να ζήσουν και να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, να τα καμαρώσουν παλικάρια και κοπέλες με δικά τους σπιτικά και δική τους οικογένεια. Γι' αυτό και δούλεψαν μερόνυχτα. Τα ροζιασμένα τους χέρια διοχέτευσαν στη γη, μαζί με το σπόρο και το φυτό, την ουσία της ψυχής τους.

Το θαύμα δεν άργησε, χάρη στο δικό τους μόχθο, το άκαμπτο πείσμα τους, τη σιδερένια θέληση. Γρήγορα έστησαν και πάλι το νοικοκυριό τους. Άστραψαν τα σπιτικά τους, όλα πεντακάθαρα, όλα κεντημένα. Οι κουβέρτες στο κρεβάτι, τα κουρτινάκια στα παράθυρα. Κεντημένα και κολλαριστά.
Το φτωχικό και άγονο χώμα μεταμορφώθηκε σε αφράτη και γόνιμη γη. Πράσινη ευλογία όλες οι εκτάσεις με αμέτρητα καρποφόρα δέντρα, περιβόλια και πολλά γεννήματα. Σταδιακά δημιουργήθηκαν νέες προσφυγικές εγκαταστάσεις. Νέα χωριά και χωριουδάκια. Μικροί και μεγάλοι οικισμοί έξω από τις πόλεις, σε όλη την περιφέρεια, που βαπτίστηκαν με τ' όνομα του γενέθλιου τόπου προσθέτοντας και τη λέξη «Νέος» μπροστά, όπως ο Νέα Σμύρνη, Νέα Ιωνία κλπ

Οι ξεριζωμένοι πήραν μαζί τους από τις εστίες τους και τις παραδόσεις τους, όλο το παρελθόν με τις άσβηστες μνήμες. Στην προσφυγιά τα περασμένα δεν έγιναν ξεχασμένα. Έμειναν ολοζώντανα, ακόμη και τα γλέντια, τα τραγούδια, η μουσική, τα ξεφαντώματα. Τα έθιμα, τα φαγητά, οι αξίες όλα ανέπαφα χάρη στους συλλόγους, τα σωματεία, μα κυρίως χάρη στις άξιες μάνες που έμειναν όρθιες σε όλες τις μπόρες και τις φουρτούνες του ουρανού και της γης Χωρίς ρίζες και σε ξένο χώμα, έστω και αν ήταν της μητέρας Πατρίδας και παρ' ότι γνώρισαν την απονιά, δε λύγισαν στιγμή. Ρίζωσαν και φύτρωσαν και άνθισαν τα βλαστάρια τους, που πλούσια και ευλογημένα πλημμύρισαν την Ελλάδα.
Δανειζόμαστε τον εξαιρετικό συλλογισμό της Ιφιγένειας Χρυσοχοόυ. Ενέταξε τη Μάνα μεταξύ των επτά μεγαλύτερων καλών του κόσμου, τα οποία αξίζει να σημειωθεί ότι είναι όλα γένους θηλυκού, σε αντίθεση με τα αντίστοιχα επτά κακά του κόσμου, όλα αρσενικά. Η Ειρήνη έχει αντίθετό της τον Πόλεμο. Η Ζωή το Θάνατο. Η Μάνα, το Χάρο. Η Ελευθερία, το Ζυγό. Η Σιγουριά, τον Κίνδυνο. Η Ησυχία, το Τρόμο. Η Σωτηρία, το Χαμό.

Στην Ιμβριώτισσα μάνα, ο πνευματικός της πατέρας ο Πατριάρχης, έχει να πει:

«Στην Παναγία ακουμπούσαμε πάντα οι Ίμβριοι. Και σε καλές εποχές και σε δύσκολες. Και τότε που τα χωριά μας έσφυζαν από ζωή, και τώρα που μείναμε λίγοι να φυλάγουνε τις μνήμες και τα μνήματα, τα όνειρα και τ' αγιασμένα χώματα. Στην Παναγία τρέχανε και τρέχουμε, όπως τα παιδιά στην μητέρα τους. Την νοιώθουμε Μητέρα μας - Ιμβριώτισσα Μάνα της αιωνιότητος. Και όσοι ζουν πολύ μακριά από το γενέθλιο χώμα, την έχουν πάρει μαζί τους: «Παναγία Ξενιτεμένη», φύλακα και προστάτιδα των οραματισμών και των ελπίδων τους - λιμάνι στις πολλές φουρτούνες της ζωής τους - πολύ θα ήθελα να ήμουν μαζί σας τις άγιες αυτές ημέρες. Να σας δω ένα - ένα, να σας χαρώ. Να σας λειτουργήσω, να κοινωνήσουμε μαζί τη ζωή και την χαρά του κόσμου, που είναι ο Χριστός. Να παρακολουθήσω κι εγώ τα εφετεινά «Νιμπριώτ' κα» (Ιμβριώτικα), να ακούσω τη μουσική μας, να δω τους χορούς μας, να επισκεφθώ την έκθεση φωτογραφίας ...; ένας προσκυνητής κι εγώ της ιερής γης των προγόνων μας, που την πότισαν με πολύ ιδρώτα και με δάκρυα πολλά, και η καρδιά μου θα πάλλει στους παλμούς της δικής σας καρδιάς.
. Τα καλοκαίρια είναι όμορφα στην Ίμβρο, και το αντάμωμα συγγενών και φίλων τα κάνει ακόμη πιο όμορφα. Τα κάνει πιο όμορφα και ζωντανά και χαρούμενα η παρουσία τόσων Ιμβρίων νέων που αγαπούν περιπαθώς τον τόπο μας και τον επισκέπτονται και ανακαινίζουν τα σπίτια τους και ξαναζωντανεύουν τα παραδοσιακά πανηγύρια μας και μας θυμίζουν τα δικά μας όμορφα παιδικά και νεανικά χρόνια στην Ίμβρο μας. Αγαπητά μας, Ιμβριωτόπουλα, σας ευχαριστούμε γι' αυτά όλα κι εγώ σας ευλογών από καρδιάς ...;»

Χρόνια πέρασαν πολλά από τότε που αποχαιρέτησε τα παιδιά της. Τα είδε που ξανοίχτηκαν στο πέλαγο ζητώντας καλύτερες μέρες. Εκείνη ξέμεινε πίσω, μέσα στα χαλάσματα να περιμένει το γυρισμό.

Ώσπου ήρθε η μέρα. Ξημέρωσε θαρρείς Ανάσταση. Στην αρχή δειλά, ύστερα δυο δυο, αργότερα περισσότεροι, πήραν να ξαναστήνουν εκείνο το σπιτικό που τους είχε αφαιρεθεί με τη βία. Η μάνα, δεν μπορούσε να κρατήσει τα δάκρυα της. Είχε στην αρχή σκιαχτεί πως δεν θα ξανανταμώσει τα παιδιά της. Αλλά, εκείνα είχαν πάρει εικόνισμα μαζί και όρκο πως μια μέρα θα γυρνούσαν στην αγκαλιά της.

Σπίτια ξεφυτρώνουν εκεί που πριν είχαν βγει αγριόχορτο και λησμονιά. Οι τοίχοι και οι αυλές ασβεστώνονται ξανά, μέσα σε μικρούς τενεκέδες φυτεύεται βασιλικός. Τα περβάζια γεμίζουν γλάστρες. Και η καρδιά της ιμβριώτισσας μάνας χαρά και ελπίδα.

Η ξενιτεμένη μάνα, είναι η στοργική μάνα που δεν ξεχωρίζει τώρα πια τη γη που την θρέφει, εκείνη και τα παιδιά της. Αρκεί να είναι ανάμεσα σε ανθρώπους που πονούν για την ιστορία, το παρελθόν και το μέλλον. Να είναι ανάμεσα στα παιδιά της για να αρμενίζουν τον καιρό με ρότα την ελπίδα πως η λησμοσύνη δεν θα κλείσει τα μάτια και τα αυτιά της. Ακόμα ούτε και ο ίδιος ο θάνατος. Γι' αυτήν, την Ιμβριώτισσα μάνα, θάνατος είναι μόνο η λησμονιά.

Τα ξουρίσματα

2010-05-02T10:33:00.002+03:00

Το ίδιο βράδυ στο σπίτι του γαμπρού έχουν τα "ξουρίσματα". Εκεί γίνεται κυριολεκτικά του "Κουτρούλ' ο γάμος". Όλα τα παλικάρια θα ξουριστούν μαζί με το γαμπρό. Όλοι έχουν έρθει από νωρίς με τα δώρα τους. Ένας φέρνει ένα σφαχτό, άλλος ένα λαγήνι κρασί, άλλος ένα γαλόνι ρακί κι ό,τι άλλο βάλλει ο νους σας. Τα κεράσματα πέφτουν απανωτά, το κέφι φουντώνει. Εδώ είναι που τα πειράγματα έχουν πολύ "κόκκινο πιπέρι" κι όλο στόχο έχουν το γαμπρό. Ανάβουν τα αίματα. Βγαίνουν στο χαγιάτι και ρίχνουν τουφεκιές στον αέρα. Να καίει το πελεκούδι, και φυσικά δε λείπει το τραγούδι.

Γαμπρέ μου παλικάρι, γαμπρέ μου τσελεπή,

έβγα στο παραθύρι να σκάσουν οι οχτροί.

Γαμπρός μας είναι άξιος καράβι ν' αρματώσει

και τα σχοινιά του καραβιού να τα μαλαματώσει.

Μια ομάδα από άντρες νοικοκυραίους θα αναλάβει να σφάξει τα ζώα, να κομματιάσει το κρέας, να στήσει τα καζάνια και να μαγειρέψει. Κουρκούτι ή ριζόσουπα, κρέας βραστό (τατάρ'κου) και κρέας με πατάτες. Άλλη ομάδα από γυναίκες θα αναλάβει τα "τραπεζώματα" και την περιποίηση των καλεσμένων. Είναι οι "παραστεκάμενες", αυτές που έχουν όλη τη φροντίδα, ώστε οι γονείς και τα αδέρφια να 'ναι ελεύθεροι από έγνοιες και φροντίδες τη μέρα του γάμου.

γάμος2

2010-04-25T18:31:00.003+03:00

Αργότερα, η νύφη με την "παρανύφη", μια κοπέλα που διάλεγε για σύντροφο και βοηθό στις μεγάλες τούτες ώρες ( η παρανύφη έπρεπε να έχει και τους δυο γονείς στη ζωή), πήγαιναν στα σπίτια και καλούσαν: " αύριο έχουμε το γάμο κι αν έχετε ευχαρίστηση...", και εκείνοι απαντούσαν : "φχαριστούμε, αντι η ώρα η καλή κι στ' μεγάλ' χαρά", και στην παρανύφη εύχονταν:"άντι κι στα δικά σ' μι του καλό". Δυστυχως τα τελευταία χρόνια "εισέβαλε" το απρόσωπο χαρτί με τα χρυσά γράμματα, που αντικατέστησε τη ζωντανή και γεμάτη αιδώ και συγκίνηση φωνή της νύφης.
Το βράδυ, μετά τα καλέσματα, όλες οι φίλες θα φέρουν τα δώρα τους στη νύφη. Θα λουστούν και θα αλλάξουν όλες μαζί. Στα "λουσίματα", όπως τα λεν, όλοι φεύγουν, μόνες οι κοπέλες με τη νύφη. μαντεύετε τι γίνετε. Χαρές και πειράγματα, αστεία πιπεράτα και υπονοούμενα, γέλια και τραγούδια.
Νύφη τα χιόνια λούστηκες και πήρες την ασπράδα
κι απ όλες τις τριανταφυλλιές την ροδοκοκκινάδα
σαν τι τραγούδι να σε πω νυφούλαμ' να σ' αρέσει
έχεις αγγελικό κορμί και δαχτυλίδι μέση.
Τη νύφη μας την είχαμε στη γλάστρα λουλουδάκι
και τώρα τη χαρίσαμε σ' ενα παλικαράκι.

Πριν φύγουν οι κοπέλες από το σπίτι της νύφης, γράφουν όλες τ' όνομά τους στο γοβάκι της κι όποιος το όνομα δεν σβήσει την άλλη μέρα, θα παντρευτεί μέσα στον ίδιο χρόνο.

Συνεχίζεται... ( με το σπίτι του γαμπρού)

Γάμος

2010-04-17T11:53:00.003+03:00

Συνεχίζουμε τώρα, ύστερα από τις γιορτές του Πάσχα, με τα έθιμα από την Ιμβρο.
Είχαμε σταματήσει στα αραβωνιάσματα.
Καιρός να πούμε για τον γάμο.
Ο γάμος είναι ασφαλώς το σημαντικότερο γεγονός στην ζωή μας, είναι ο θεμέλιος λίθος στην ζωή της κοινωνίας, αλλά και η εκπλήρωση της αποστολής μας. Λέγαμε στην ίμβρο, όταν κάποιος παντρεόταν, οτι "μπαίνει στον κόσμο", οτι πρέπει να "μπεις στον κόσμο" ( να παντρευτείς), για να καταλάβεις τον κόσμο, αν δεν μπεις στον κόσμο είσαι παράσιτο, είσαι ανάξιος, μένεις έξω του "νυμφώνος".
Εισιτήριο λοιπόν για τον κόσμο, για τη ζωή, είναι ο γάμος γι αυτό ανάλογη είναι και η όλη συμπεριφορά προς τον θεσμό, αλλά κυρίως κατά την τέλεση του γάμου, όταν δηλαδή παίρνεται το "εισιτήριο" για τον κόσμο.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Παραμονές του γάμου και ο πυρετός στο σπίτι της νύφης είναι υψηλός. Ολοι οι δικοί, οι γονείς, τα αδέλφια, οι συγγενείς, οι γείτονες και οι φίλες της νύφης, όλοι στο πόδι. Θ στολίσουν το καινούργιο σπίτι, θα απλώσουν τα προικιά, θα γμίσουν τις αυλές και τα μπαλκόνια με γλάστρες και λουλούδια και την παραμονή του γάμου θα γίνουν τα καλέσματα. Αλλοτε το κάλεσμα γινόταν με ένα "κ'λίκ'", μια κουλούρα με πλουμίδια περίτεχνα φτιαγμένη ήταν το προσκλητήριο, εξ ου και "κ'λικ' σου στείλαμε ή κ'λικ' θα σου στείλουμε" λενε κοροιδευτικά στον απρόσκληρο η ανεπιθύμητο επισκέπτη.
Συνεχίζεται...

Δευτέρα Ανάσταση

2010-04-04T16:57:00.005+03:00

Δευτέρα Ανάσταση
Και μετα από ολιγόωρη ανάπαυλα, που ο καθένας θα πήγαινε στο σπίτι του να ανταλλάξουν τον χαιρετισμό της αναστάσεως και να τσουκρίσουν το κοκκινο αυγό, άρχιζαν οι καμπάνες των εκκλησιών να χτυπούν χαρμόσυνα. Ολοι μαζεύονταν στον αυλόγυρο της εκκλησίας, από όπου θα ξεκινούσε η πομπή. Οι τουφεκιές και τα μπουρλότα δονούσαν τον αγέρα και οι φωνές και τα γέλια των παιδιών συμπλήρωναν το σκηνικό της χαράς. Πριν ξεκινήσει η πομπή έβγαινε ένας δίσκος για την ¨Ανάσταση" του οποίου οι εισπράξεις θα ενίσχυαν το ταμείο της εκκλησίας, και ο πιο ανοιχτοχέρης που θα πρόσφερε τα πιο πολλά θα είχε την τιμή να σηκώσει την "Ανάσταση", κατα την διάρκεια του Εσπερινού, την "δευτέρα ανάσταση" όπως την λέμε.
"Δευτέρα Ανάσταση", το αποκορύφωμα τηςΛαμπρής, "εορτή εορτών και πανήγυρις πανηγύρεων". Μετά την δευτέρα ανάσταση γέμιζαν οι δρόμοι χαρούμενο κόσμο και τα φιλιά της αναστάσεως σφάλιζαν τη χαρά. Εκείνες τις ώρες, είχες πραγματικά την αίσθηση οτι "συναγάλλεται ο ουρανός και η γη". Τα γλέντια και οι χοροί γίνονταν την άλλη μέρα, την Λαμπροδευτέρα, έτσι λέγαμε την Δευτέρα της Διακαινησίμου, Λαμπροτρίτη κλπ και την Κυριακή του Θωμά "Δίλαμπρο", πάλι με αρνί στον φούρνο, διπλή γιορτή, διπλοί και πολλές κοπέλες με τα παλικάρια τους, αγάπες και προξενιά που κυοφορούνταν την διάρκεια της Σαρακοστής,σήμερα έδιναν το παρόν.
Στο Ευλάπιο συνήθιζαν να καίνε τον Ιούδα το Πάσχα. Τα παιδιά το Μέγα Σάββατο, έκαναν το ομοίωμα του Ιούδα, ένα σκιάχτρο φορτωμένο κουρέλια και το έμπηγαν σ' ένα πάσαλλο στον αυλόγυρο της εκκλησιάς. Την αυγή με το "Χριστός Ανέστη" του πάταγαν φωτιά. Ομως η επιχείρηση δεν είχε πάντα επιτυχία. Τα παιδιά της γειτονικής Παναγιάς έρχονταν αποβραδίς και τον έκαιγαν. Έτσι και αυτοί αναγκάστηκαν να λάβουν τα μέτρα τους.
Για να τον φυλάξουν κρύβονταν στον αυλόγυρο και όταν έκαναν την εμφάνισή τους οι επιδρομείς τους υποδέχονταν με "καταιγισμό πυρός", βροχή οι πέτρες επάνω τους. Οι Παναγιαλίδες, κάτοικοι της Παναγιάς, δεν το είχαν για καλό να φυγομαχίσουν και να ρεζιλευτούν πασχαλιάτικα. Περνούσαν στην αντεπίθεση με τα ίδια όπλα. Σωστός πετροπόλεμος.
Αποτέλεσμα; Την άλλη μέρα, Πάσχα, πολλά κεφάλια δεμένα και στα δυο τα στρατόπεδα. Παρ' όλα αυτά, τα ατυχήματα και οι τραυματισμοί δεν ανέκοψαν τη συνήθεια και ο πετροπόλεμος της Παναγιάς και του Ευλάμπιου έγινε παράδοση.

Πάσχα. Η πρώτη Ανάσταση.

2010-04-04T10:53:00.003+03:00

"Αυτή η Κλητή Αγία ημέρα" για τους Ιμβριώτες ήταν αγία σε όλο της το πλάτος.
Ηταν ημέρα εσωτερικής χαράς και πνευματικής ανάτασης. Τα άτομα, οι οικογένειες, τα χωριά ζούσαν μια μέρα γαλήνης και αδελφωσύνης. Τη ημέρα αυτή δεν γλεντούσαν ούτε χόρευαν, όπως συνέβαινε στις άλλες γιορτές, που έπιναν, μεθούσαν και πολλές φορές "άνοιγαν παλιά ντεφτέρια".

Πρώτη Ανάσταση

Ολοι ντυμένοι στα καινούργια, όπως και τα Χριστούγεννα. Ντύνονταν για να γιορτάσουν, όχι για να κάνουν επίδειξη. Ετσι αισθάνονταν "νέοι" άνθρωποι και καλύτεροι. Εσωτερική ανακαίνιση με την προσευχή και τη νηστεία, εξωτερική ανανέωση με τα καινουργια ρούχα.
Οπως τη Μεγάλη Εβδομάδα, έτσι και το Πάσχα, ο βαθιά θρησκευόμενος λαός της Ίμβρου δεν αισθανόταν συγκίνηση του "Χριστός Ανέστη", αν δεν το άκουγε στην εκκλησιά, όχι σαν σύνθημα για φαγοπότι, αλλά σαν σάλπισμα αγελικό: "ουκ έστιν ώδε αλλ' εγήγερται" Ειχε την εντύπωση πως κάπου θα Τον δεί, να πορεύεται προς Εμμαούς.
Η Ανάσταση γινόταν "Ορθρου βαθέως" καιμετά όλοι με τις λαμπάδες αναμμένες "εκ του ανεσπέρου φωτός" έμπαιναν στις εκκλησιές και με κατάνυξη παρακολουθούαν την λειτουργία που διαρκούσε ως τα χαράματα. Κανένας δεν αποχωρούσε αν δεν άκουγε την ευχή του αγίου Χρυσοστόμου που είναι το κλειδί της αυλάιας των 50 ημερών. Επρεπε να ακούσουν τον ιερέα να ρωτά: "Επικράνθη ο Άδης;" κι όλοι μαζί απαντούσαν: "Επικράνθη" τρεις φορές. "Ανέστη Χριστός;" "Ανέστη" απαντούσαν όλοι μαζί με βοή.

Το Μεγάλο Σαββατο

2010-04-03T09:57:00.003+03:00

Μια μέρα γεμάτη μυστήριο και δέος. Μια μέρα διπρόσωπη. Απ' τη μιά η "Ζωή εν τάφω" και από την άλλη η ζωή απλώνει τα φτερά της να αγκαλιάσει τον κόσμο. Η προσδοκία της Ανάστασης. Από την μιά το δέος του θανάτου και από την άλλη η ελπίδα της Ανάστασης.
"Ανάστα ο Θεός κρίνων την γην" λ΄γει η Εκκλησία το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, κι ο παπάς με ένα πανέρι δαφνόφυλλα που σκορπά μέσα στο ναό είναι σαν να φέρνει το μεγάλο μηνυμα.
Τα φύλλα τούτα μάζευαν οι πιστοί και τα έφερναν στα σπίτια τους, προμηνυμα Λαμπρής κι ύστερα τα σκορπούσαν στους κήπους και τα αμπέλια φυλακτό από "πάντα όφεον και σκορπίον"
Για την Ιμβριώτικη οικογένεια το μεγάλο γεγονός του Μεγάλου Σαββάτου ήταν το αρνί, ο "πασχάλιος αμνός". Κάθε νοικοκύρης έσφαζε το αρνί ή το κατσίκι στην αυλή του. Το "μυστήριο" τελούσε ο πατέρας με χειρονομίες επίσημες, σοβαρός και αμίλητος. Το αίμα έκανε αυλάκι. Ηταν η μόνη φορά που δεν άφηναν το σκύλο να το γλείψει, έχυναν νερό να αραιώσει και να το πιεί το χώμα. Τα παιδιά με φανερή περηφάνια παρακολουθούσαν "τα γενόμενα". Υστερα ο πατέρας το ανέβαζε στο σοίτι και το παρέδινε στη νοικοκυρά. Αυτή είχε τη φροντίδα για το ψήσιμο του πασχαλινού αρνιού στοφούρνο είχε μια ιδιαιτερότητα, μοναδική ίσως. Το έψηναν γεμιστό στο φούρνο.
Η νοικοκυρά κατ' αρχήν έπρεπε να υπολογίσει πόσος "γόμος" της χρειάζεται, για να γεμίσει το κουφάρι του αρνιού. Εβραζε τα συκωτάκια και τα άφηνε να κρυώσουν, ύστερα τα έκοβε ψιλά ψιλά και τα ανακάτευε με ρύζι, πρόσθετε ψιλοκομμένα κρεμμυδάκια φρέσκα και τρυφερά, μάλαθρο, δυόσμο, αλάτι πιπέρι και το χυμό ενός λεμονιού. Τα ανακάτευε καλά καλά και ο "γόμος" ήταν έτοιμος. Ετριβε κατόπιν το εσωτερικό του αρνιού με βούτυρο, αλάτι, πιπέρι και λεμόνι και τοποθετούσε μέσα το "γόμο" κατόπιν έραβε με κλωστή το άνοιγμα και το έβαζε στον "ταβά" (=ταψί). Το έτριβε κι επ' έξω, όπως είχε κάνει για το εσωτερικό, έβαζε το ανάλογο νερό και το σκέπαζε με ένα φύλλο ζυμάτι, φλουμάρι, για να μην τ' "αρπάξει" ο φούρνος και καεί, και το έβαζε στο φούρνο.
Το φούρνιζαν στους φούρνους της γειτονιάς 4-5 μαζί, εκλειναν τηνπορτούλα του φούρνου με το "πούμα" και το έχριζαν γύρω γύρω με λάσπη, για να μην φύγει η ζέστη, εκεί το άφηναν όλη νύχτα. Το τι συντελούνταν μέσα στο φούρνο όλη νύχτα, μόνο όσοι έχουν την "έσωθεν μαρτυρία", του φούρνου δηλαδή, αυτοί...ξέρουν!
Η όλη διαδικασία γινόταν με θρησκευτική προσήλωση, γιατί δεν ήταν μόνο το "και φαγόντες ευρανθώμεν", αλλά η ψυχική πανδαισία που υλοποιείται με τη θυσία του "ενιαυτού αμνου", που είναι το σύμβολο της Μεγάλης μέρας.

Μεγάλη Παρασκευή

2010-04-02T11:00:00.000+03:00

Αληθινά μεγάλη μέρα! Την μέρα αυτή δεν εκαναν καμιά δουλειά, ολοήμερη και προσευχή. Στις εκκλησίες οι καμπάνες χτυπούσαν νεκρώσιμα, για να θυμίζουν πως είναι μέρα πένθους. Οι μητέρες από πολύ πρωί έφερναν τα παιδιά της στην εκκλησία, για να χαιρετήσουν τον Εσταυρωμένο, και πριν σκύψουν να φιλήσουν τα πόδια του, απόθεταν στην βάση του Σταυρού λουλούδια, πολλά λουλούδια, πρώιμα ανοιξιάτικα, πασχαλιές, βιολέττες, μενεξέδες και ξερό βασιλικό. Ταλουλούδια τούτα τα μοίραζαν οι ιερείς το βράδυ μετά την Αποκαθήλωση στους πιστούς, που έρχονταν να χαιρετήσουν τον Επιτάφιο. Οι νοικοκυρές τα φύλαγαν όλο τον χρόνο στο σπίτι και τα έκαιγαν γιανα "καπνίσουν" τους βασκαμένους και τους δαιμονιζόμενος.
Οσες μητέρες η άδελφές που είχαν ιδιάιτερο λόγο να ανησυχούν για τοπαιδί ή τον αδελφό ή τον άνδρα που ήταν άρρωστος, η στρατιώτης ή ξενιτεμένος, έβγαιναν με άνα καλάθι που είχε μέσα λάδι, κεριά, λίβανο και λουλούδια, προσκυνήσουν σε όλα τα εξωκλήσια που ήταν γύρω στα χωριά. Το απόγευμα, μετα τον Εσπερινό και την Αποκαθήλωση, δεύτερο προσκύνημα στον Επιτάφιο. Καταστόλιστος με λουλούδια. Τον είχαν στολίσει οι κοπέλες του χωριού με πολλή φροντίδα. Έπρεπε να είναι ωραίος, όπως εκείνος ήταν "ωραίος κάλλει παρα πάντας ανθρώπους" Τα παιδιά περνούσαν τρεις φορές σταυρωτά κάτω από τν Επιτάφιο, για να είναι άτρωτα από κάθε κακό όλο τον χρόνο.
Το διάστημα που μεσολαβούσε από τον Εσπερινό ως τον Ορθρο του Μεγάλου Σαβββάτου, το "Ζωή εν τάφω", κορίτσια ανύπαντρα μαζεύονταν γύρω στον Επιτάφιο για να μοιρολογήσουν τον Χριστό, να πουν το μοιρολόγι της Παναγίας "Ω γλυκύ μου Εαρ".
Το δικαίωμα τούτο αποκτούσαν αυτόματα εκείνες οι κοπέλες που όλη την ημέρα την αφιέρωσαν στο στόλισμα του Επιταφίου.
Το μοιρολόγι τούτο με τους άτεχνους αλλά δραματικούς στίχους και την βαθιά συγκινησιακή μελωδία του ιστορεί και εκφράζει όλον τον πόνο και το σπαργμό της "μάνας", είναι ένας αληθινός "Επιτάφιος Θρήνος."

"Σήμερα μαύρος σήμερα μαύρη μέρα,
σήμερα όλα θλίβονται και τα βουνά λυπούνται,
σήμερα έβαλαν βουλή οι άνομοι Εβραίοι
οι άνομοι και τα σκυλιά οι τρισκαταραμένοι,
για να κρεμάσουν το Χριστό των πάντων Βασιλέα"

Μεγάλη Πέμπτη

2010-03-31T13:14:00.004+03:00

Οι τρεις πρώτες μέρες περνούσαν μέσα σε ήπιο κλίμα με τους Νυμφίους, και έφτανε η Μεγάλη Πέμπτη, η "Κόκκιν' Πέφτ'",όπως την λέμε. Την ημέρα αυτή έβαφαν τα κόκκινα αυγά και γι' αυτό τη λένε και "Κόκκιν' Πέφτ'". Τα αυγά τα έβαφαν με ριζάρι, που είναι η κόκκινη ρίζα του φυτού "μπογιά". Γιαποικιλία έβαφαν και λίγα κίτρινα με τρυφερά φύλλα και βλαστάρια αμυγδαλιάς. Τα κόκκινα αυγά συμβολίζουν τα κόκκινα, από το αίμα της καρδιάς, δάκρυα της Παναγιά με το Μονογενή της. Ενα από τα κόκκινα αυγά το κρατούσαν ολοχρονίς, φυλαγμένο στο εικονοστάσι. Σύμβολο της γονιμότητας, το έβαζαν πάνω στην κοιλιά της στείρας γυναίκας, για να "δέσει" παιδί, η της ύποπτης να αποβάλλει, για να "κρατήσει". Το ίδιο έκαναν και στα ζωντανά. Τα παλιά χρόνια, το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης στόλιζαν ένα φανάρι με βάγιες και έβγαιναν στην γειτονιά και έλεγαν τούτο το τραγούδι:
Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα,
σήμερα τ'άστρα θλίβονται και το φεγγάρι κλαίγει.
Πάει στην μάνα του ο γιος θολός και βουρκωμένος
και η μάνα του τον ερωτά, κι η μάνα του, του λέει.
- Γιε μου, με τ' άστα μάλωσες, γιε μου με το φεγγάρι,
γιε μου, με τον αυγερινό, που πάει και βασιλεύει
-Μηδέ με τ' άστρα μάλωσα, μηδέ με το φεγγάρι,
μηδέ με τον αυγερινό που πάει και βασιλεύει.
Τη νύχτα, τα μεσάνυχτα και τη βαθιά αυγίτσα,
ακούει τις πόρτες που χτυπούν και τα κλειδιά γυρίζουν.
-Ποιός είν' αυτός, όπου χτυπά την πόρτα μου και τα κλειδιά γυρίζει;
-Εγώ 'μαι ο απόστολος και πρώτος μαθητής σου.
-Δεν είσαι συ ο απόστολος και πρώτος μαθητής μου,
μον' είσαι συ ο διάβολος κι ήρτες ναμε προδώσεις.
Εμείς οι τρεις, οι τέσσερις κι άλλοι δεκτατέσσερις
την πόλη τη γυρίσαμε, το βασιλέ δεν ήβραμε.

Μεγάλη Βδομάδα

2010-03-31T13:05:00.003+03:00

Η Μεγάλη Εβδομάδα με την πλήρη διάσταση της λέξης "Μεγάλη".
Μεγάλη σε έκταση, αφού η ζωή παρατεινόταν ως αργά τη νύχτα με τις ακολουθίες, που πολλές φορές κρατούσαν ως τα μεσάνυχτα, γι' αυτό και λέγονταν "Αγρυπνίες".
Σε έναν τόπο που όλοι κοιμούνταν νωρίς, για δυο βασικούς λόγους, πρώτα για να ξεκουραστούν από τον μόχθο της ημέρας και δεύτερο για οικονομία, οικονομία στο πετρέλαιο που έκαιγε...η λάμπα!
Η παράταση της εγρήγορσης ως τα μεσάνυχτα ήταν...ξενύχτι!
Μεγάλη και σεβάθος και σε ουσία, γιατί τα διαδραματιζόμενα μπροστά στα μάτια τους, μοναδικό θέαμα της ζωής τους, τους συγκινούσαν και τους προβλημάτιζαν. Έδιναν φτερά στην φαντασία των μικρών, σε βαθμό που την νύχτα να βλέπουν στα όνειρά τους τους "Οβραίους" να κυνηγούν τον Χριστό με ξύλα, φωτιές και ουρλιαχτά!

οι κούνιες

2010-03-28T12:14:00.002+03:00

Κούνια κούνια τω Βαγιώ
ωσπου να ρθει η Λαμπρή
με το κόκκινο τ' αυγό
και με το παχύ τ' αρνί

Κούνια κούνια τω Βαγιώ
τρώνε ψάρι και κολιό
και την άλλη Κυριακή
τρώνε το παχύ αρνί

Βαγιώ και κούνιες ήταν ο αριθμητής και ο παρανομαστής του ίδιου κλάσματος, όπως θα το έλεγε και κάποιος μαθηματικός. Δεν είναι νοητό το ένα δίχως το άλλο. Σε κάθε γειτονιά, όπου υπήρχε μεγάλο δένδρο, στήνονταν μια κούνια. Σε ένα γερό κλώνο, περνούσαν ένα μακρύ σχοινί, την "ζουβιά". Τραβούσαν τις δύο άκρες προς τα κάτω και στο ύψος μιας καρέκλας τις έδεναν κόμπο, αφήνοντας τη μια άκρη ελεύθερη που είχε μάκρος 3-4 μέτρα. Με αυτό έθεταν σε κίνηση την κούνια. Πάνω στον κόμπο, έβαζαν ένα κάθισμα (=μαξιλάρι). Κάθιζαν με τη σειρά ο ένας μετά τον άλλον, προηγούνταν τα κορίτσια, τα αγόρια έκαναν χρέη καβαλιέρου. Το κορίτσι έπιανε με τα χέρια το σχοινί απλ την μια και την άλλη και έπαιρνε το ελεύθερο σχοινί ανάμεσα στα πόδια της. Το αγόρι με επιδέξιους χειρισμούς δεξιά και αριστερά σήκωνε την κούνια ψηλά πέρα δώθε σαν το εκκρεμές. Η κίνηση αυτή είχε ιδιαίτερη χάρη, αλλά είχε και τα ...τυχερά της.
Η κοπέλα είχε την αίσθηση οτι πετούσε και προκαλούσε τον καβαλιέρο της με ξεφωνητά και γέλια κι εκείνος πάλι μαζί με την ικανοποίηση του καλού χειριστή είχε και την κρυφή λαχτάρα, πως ο αγέρας της κούνιας θα σηκώσει το φουστάνι της λίγο πάνω από το ...γόνατο!
Στις κούνιες που έκαναν τα παιδιά γινόταν πόλεμος, ποιος θα ανέβει, κι όταν αυτός που ήταν πάνω δυστροπούσε και δεν ήθελε να κατέβει, τραγουδούσαν όλοι μαζί:
Κούνια κούνια τω Βαγιώ
κι τσι γριας του αγγουνό,
κούνια κούνια σε μαγεύου
κι κουκιά σε μαγειρεύου
Κι αυτός...για να μην τονπιάσουν τα μάγια και πέσει και τσακιστεί, παραχωρούσε την θέση του σε άλλον.
Για την κούνια λέγανε πως η ρυθμική κίνηση και τοπέταγμα στα ψηλα έδιναν γεροσύνη και το σφίξιμο του κορμιού. Από τον φόβο μην πέσει, έσφιγγε την μέση και δεν πονούσε το "θερνό" όταν θέριζαν σκυφτοί όλη μέρα με το λησμονημένο τώρα πια "δρεπάνι".

Τω Βαγιώ

2010-03-27T17:45:00.002+02:00

Οι γιορτές του Πάσχα άρχιζαν τη Βαγιοβδομάδα. Βαγιοβδομάδα έλεγαν τη βδομάδα που προηγείτο της Κυριακής των Βαίων και ήταν αφιερωμένη στις προετοιμασίες του Πάσχα.
Το Σάββατο του Λαζάρου, η Λαζαροσάββατο έκλεινε το κύκλος της δουλειάς και άρχιζε η περίοδος της προσευχής. Πρώτο σημάδι πως μπαίναμε στη Μεγάλη Βδομάδα οι βάγιες. Γέμιζαν οι νάρθηκες και οι αυλές των εκκλησιών με καταπράσινα λυγερά βλαστάρια μυρίνας, τα "βάγια". Ολα τα νιόπαντρα ζευγάρια της χρονιάς έφερναν από ένα φορτίο με το ζώο τους βάγιες, έτσι το ήθελε η παράδοση.
Την άλλη μέρα, Κυριακή τω Βαγιώ, όλοι έβγαιναν απ' την εκκλησιά με μια αγκαλιά βάγια.Χαιρετούσαν ο ένας τον άλλον, χτυπώντας ελαφρά την πλάτη με τα πράσινα κλαδιά, και εύχονταν: " Και του χρόνου και καλό Πάσχα". Μετά το χαιρετισμό οι πρώτοι που δέχονταν τη χαρά του "Ωσαννά" ήταν οι νεκροί. Ολοι επισκέπτονταν τους τάφους των δικών τους και άφηναν πάνω στο "σταυρό" η την "ταφόπετρα" ένα κλαδί βάγιας. Στο σπίτι έκαναν ένα σταυρό με βάγια και τον κάρφωναν στο ανώφλι της πόρτας. Εκεί θα έμενε όλο το χρόνο φυλαχτό από το κακό μάτι και την κακιά ώρα. Ενα κλαδί κρέμαζαν επίσης στην πόρτα του σταύλου, της μάντρας, του κήπου.

Το τραγούδι της Ίμβρου

2010-03-24T17:40:00.003+02:00

Την εποχή των πειρατών, κοντά στο '21 την Ίμβρο κατακούρσευαν συνέχεια πειρατές. Από τότε είναι και το παρακάτω τραγούδι:

Πάνω στο βράχο κάθομαι, την θάλασσα κοιτάζω,
γλέπω καράβια στο γιαλό, φρεγάδες κι αρμενίζουν.
Λέγω 'ναι κλέφτες το φορτιό, λέγω Αρβανιτάδες!
Δεν είναι κλέφτες το φορτιό, δεν είν' Αρβανιτάδες,
μον ' είν' ο Μπίνος κι έρχεται κι αυτή η Αποστολάρα,
και 'νι κι ο καπετάν Ζορμπάς με δώδεκα χιλιάδες.
Πατούν τη Νίμπρο, τρια χωριά, παίρν' απ' τα δυο κορίτσια,
παίρν' απ ' το Κάστρο όμορφες κι απ' το Γλυκύ σουλτάνες
κι απ ' την καημέν' την Παναγιά δεν μπόρεσαν να πάρουν,
μόνο την κατακούρσεψαν, την έκαναν λιβάδι.
Τρούμπα μαρίνα έπαιξε και μάζεψε τ' ασκέρι.
_ Μπίνο, για δώσ' μας άδεια μες τα βουνά να βγούμε,
της Παναγιάς τις όμορφες όλες να τις εβρούμε,
σαν αίγες και σαν πρόβατα όλες να μαζευτούνε.
_Πήρε βοριάς, θα φύγουμε...

Κασκαβάλια η αλλιώς τα τυριά της γριάς

2010-03-20T18:27:00.001+02:00

Ήταν κάποτε στην Ίμβρο μία γριά που ήταν η πιο πλούσια του νησιού. Στην κυριολεξία δεν ήξερε τι είχε. Από αιγοπρόβατα μέχρι κτήματα και χρήματα.

Οι γεροντότεροι Ίμβριοι διηγούνται ότι τα πρόβατα και τα κατσίκια της ήταν περισσότερα κι από τις πέτρες των βουνών. Οι τσομπάνηδες κι οι παραγιοί της ήταν περισσότεροι από όλους τος υπόλοιπους τσομπάνηδες του νησιού. Σε κάθε γέννα τω ζώων της πήγαινε η ίδια και ξεχώριζε πια θα κρατήσει και πια θα πουλήσει. Κάθε φορά κράταγε 3.000 από τα νεογέννητα "χίλια μίδια, χίλια κούτλα,χίλια με τα κέρατα", δηλαδή χίλια που δεν έχουν μεγάλα αυτιά, χίλια χωρίς κέρατα και χίλια με κέρατα. Οι καλύβες της ήταν πάντα γεμάτες με τυριά, μυζήθρες και βούτηρα. όταν γινόταν πόλεμος, αμέτρητα καράβια έρχονταν στην Ίμβρο κι αγόραζαν από την γριά.

Τότε ο Μάρτης είχε 29 ημέρες κι όχι 31 που ξέρουμε σήμερα. Μία χρονιά στα μέσα του Μάρτη ξέσπασε κακοκαιρία που πάγωσε όλα τα ζώα του νησιού εκτός από της γριάς. Μέχρι και η θάλασσα πάγωσε. Στις 29 που έφευγε ο Μάρτης η γριά τον κορόιδεψε λέγοντας ότι μπήκε, βγήκε, χάλασε τον κόσμο, όμως τα ζώα της την γλύτωσαν. Θύμωσε ο Μάρτης και δανείστηκε 2 ημέρες από τον αδελφό του Φλεβάρη (ο οποίος έμεινε με 28 ημέρες μέχρι σήμερα). Έτσι εκείνο το βράδυ ο Μάρτης άρχισε το χιόνι και την παγωνιά κι όλα τα ζώα της γριάς πάγωσαν εκτός από τα 3.000 νεογέννητα που πρόλαβε να τα τυλίξει η γριά με χοντρά κιλίμια.

Η γριά όταν είδε αυτό το κακό τρελάθηκε, θύμωσε με τον Θεό και έβαλε τα τυριά της το ένα πάνω στο άλλο, για να φτιάξει σκαλοπάτια μέχρι τον ουρανό για να Τον επιπλήξει. Ο Θεός θύμωσε με την ασέβεια και το θράσος της γριάς και την μετέτρεψε κι αυτή και τα τυριά της σε πέτρα. Τα τυριά της όπως βλέπεται στην φωτογραφία παραμένουν μέχρι σήμερα στοιβαγμένα στον γιαλό.

http://imvroslanguage-customs.blogspot.com/2010/03/blog-post_19.html

θεραπεία...

2010-03-13T13:28:00.004+02:00

Το ξέρω οτι είναι Σαρακοστή και δεν κάνει να μιλάμε γι' αυτά, όμως ήταν και αυτά μέσα στη ζωή. Μιας και το θυμήθηκα θέλω να σας το πω.
Είχα ένα φίλο που λέτε, τον Σταύρο τον Τσιμπλή.
Αυτός όταν ήταν μικρός, υπέφερε ο καημένος από μια αρρώστια που κρατούσε πολύ καιρό. Μη με ρωτήσετε να σας πω τι ήταν γιατί σίγουρα δεν ξέρω, κανείς μας δεν ήξερε.
Μια μέρα το λοιπόν, η γιαγιά και η μάνα του τον κατέβασαν στο γιαλό. Εκεί του έβγαλαν την φανέλα του, το πάνω εσώρουχο, και καθισμένες στην άμμο, η πάνω σε μια πέτρα, εκεί που σκάει το κύμα στην ακροθαλασσιά, βουτούσαν το ρούχο στην θάλασσα σαράντα φορές, σε σαράντα κύματα. Παρακαλούσαν να σβήσει η αρρώστια από το άρρωστο παιδί τους όπως σβήνει το κύμα στη στεριά.
Οταν έφευγαν, έπρεπε να μη γυρίσουν να κοιτάξουν πίσω τη θάλασσα, εκεί που άφησαν το "κακό".
Η αλήθεια είναι οτι ο Σταύρος είναι σήμερα κάπου στην Αυστραλία. Ζει και βασιλεύει.
Τι είδους αρρώστια ήταν, τι έγινε κανείς δεν ξέρει.
Την πήραν τα "σαράντα κύματα".
Μεταξύ μας, όχι μόνο του Σταύρου αλλά και ένα σωρό άλλα παιδιά ακολουθησαν αυτή τη "θεραπεία" μεταξύ αυτων και εκείνος που γράφει τούτες τις γραμμές...

τα κόλλυβα του Αι Θόδωρου

2010-03-07T09:47:00.002+02:00

Το πρώτο Σάββατο της Μεγάλης Σαρακοστής έκαναν τα γνωστά παντού κόλλυβα των Αγίων Θεοδώρων. Απ΄αυτά οι κοπέλες έπαιρναν μερικά κουκιά, τα έδεναν στο μαντηλάκι τους και τα έβαζαν τη νύχτα κάτω από το μαξιλάρι τους, για να ονειρευτούν ποιον θα παντρευτούν, όπως κάνουν και στους γάμους με τα κουφέτα της νύφης.
Επίσης αν κανένα δένδρο δεν κάρπιζε, έδεναν σε ένα πανάκι λίγα κόλλυβα, "τ' Αγιου Θουδώρ", και τα κρέμαζαν σε ένα κλώνο, για να δέσει το δένδρο καρπό, όπως έκαναν για τις συκιές, στις οποίες κρέμαζαν μια αρμαθιά "ορνιούς", πρώιμα άγρια σύκα. Και για τούτο ίσως υπάρχει κάποια σχέση, όπως η ομοιογένεια, για να γίνεται η γονιμοποίηση των μεν από τα δε, στα κόλλυβα όμως; τι σχέση μπορούν να έχουν τα κόλλυβα με τα ροδάκινα, τα ρόδια, τ΄αμύγδαλα καιτους άλλους καρπούς; Αυτό μένει η έρευνα της παράδοσης να το δείξει...

"μάρτης"

2010-02-28T18:27:00.003+02:00

Νηστεία και στις 9 του Μάρτη, για να τιμήσουν τους Σαράντα Μάτυρες. Αντί γοργόπιτες έκαναν τηγανίτες από χυλό σε μέγεθος μικρής παλάμης και τις έψηναν με λάδι στο τηγάνι(τηγανίτες), έρχναν επάνω μπόλικο μέλι και τις μοίραζαν με τα πιάτα. Εκαναν επίσης και "σαραντακούλουρ΄κα", κλίκια των Σαράντα. Ήταν σαν τα γνωστά κουλουράκια σε σκχήμα κύκλου, η διπλά, σε σχήμα 8.
Άλλοτε τα έψηναν στο τηγάνι, όπως τις τηγανίτες και άλλοτε στο φούρνο. Τα περνούσαν τρία τρία σε κλωστή στριμμένη άσπρο κόκκινο, που την έλεγαν "μάρτη" και τα μοίραζαν στα παιδιά. Ελεγαν γι' αυτά: " Σαράντα να φας, σαράντα να πεις , σαράντα να δώσεις για την ψ' χή σ".
Από την ίδια κλωστή, τον "μάρτη" εκαναν κι από ένα βραχιολάκι στο χέρι κάθε παιδιού που το φορούσε όλο το Μάρτη, για να μην το μαυρίσει ο μαρτιάτικος ήλιος!
Στο τέλος του μήνα το έβγαζαν και το έκρυβαν στο χώμα η κάτωαπό μια πέτρα και περίμεναν τι δώρο θα τους φέρει η άλλη μέρα. Τη νύχτα πήγαιναν οι μεγάλοι και κάτι έβαζαν, ένα μικρό δωράκι, συνήθως μια αρμαθιά πολύχρωμα χάντρα, και την άλλη μέρα οι μικροί είχαν πανηγύρι. Η κρέμαζαν τον "μάρτη" στη ροδιά κι έλεγαν, σαν το ρόδι να γίνει το πρόσωπο τους.

θυμόταν η γριά το τριήμερο

2010-02-24T21:32:00.003+02:00

To πρώτο γεύμα που έτρωγαν οι γριές μετά το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας ήταν το "Ματσ", ένα σοφό παρασκεύασμα για το άδειο στομάχι και τον εξαντλημένο από την πείνα οργανισμό. Με ζύμη απο σιταρένιο αλεύρι άνοιγαν πλατιά και μεγάλα φύλλα, τα "φλουμάρια" και τα άπλωναν να στραγγίσσουν. Τα έκοβαν ύστερα σε ψιλά ψιλά κομματάκια με το χέρι και τα έβαζαν με νερό και μέλι, έκαναν δηλαδή ένα είδος μελόσουπας. Ζύμωναν επίση, μικρά σταρένια ψωμάκια, "γουργόπιτες", τα έκοβαν σε τέταρτα, τα άλειφαν με μέλι και τα μοίραζαν στην γειτονιά.
Γιατί την μελόπιτα την έλεγαν"ματσ", δεν υπάρχει άλλη εξήγηση, πλην ου πολυτεμαχισμού των "φλουμαριών" γιατί στην Ίμβρο, όταν λέγαμε οτι ένα πράγμα έγινε πολλά μικρά κομματάκια, λέγαμε: "έγινε μάτσια"
Από την τριήμερη αυτή νηστεία που κρατούσαν οι γριές, τρεις ολόκληρες μέρες, βγήκε ο λόγος "θυμόταν η γριά το τριήμερο", γιατί μια τριήμερη "απεργία πείνας" κι αν δεν έχει μέσα της το στοιχείο της διαμαρτυρίας, είναι οπωσδήποτε μια οδυνηρή εμπειρία, που δεν ξεχνιέται εύκολα. Γι' αυτό αν κάποιος επιχειρούσε να κάνει κάτι, για το οποίο άλλοτε μετάνοιωσε έλεγαν: "θυμόταν η γριά το τριήμερο"!

Καθαρά Δευτέρα

2010-02-14T09:30:00.003+02:00

Την Καθαρή Δευτέρα, πρώτη μέρα της μεγάλης Σαρακοστής, όσα σκεύη και δοχεία χρησιμοποίησηαν τις Απόκριες, τα έπλυναν με "αλ'σιά" (αλυσίβα), που την έκαναν με στάχτη, για να είναι ο καθαρισμός τέλειος, ούτε μυρωδιά πασχαλιάτικου φαγητού.
Κάθε Σαρακοστή δεν ήταν απλά μια χρονική περίοδος που προηγείτο ενός σημαντικού θρησκευτικού γεγονότος, όπως η Μεγάλη Σαρακοστή, το Πάσχα, το Σαρανταήμερο, τα Χριστούγεννα κι ο Δεκαπενταύγουστος της Παναγίας, αλλά ήταν ένας κύκλος ημερών, μέσα στον οποίο η ζωή κυλούσε με έναν άλλο ρυθμό διαφορετικό από τον άλλο χρόνο με κυριαρχο στοιχείο τη νηστεία. Σαρακοστή και νηστεία ήταν ταυτόσημα και η νηστεία ήταν ουσία ζωής και όχι τύπος.
Θυμάμαι τα χρόνια της γιαγιάς, πως τηρούσαν την νηστεία που σήμερα αν και δεν είναι μακρινή εποχή εκείνη, να μας φαίνεται απίστευτο.
Πολλοί μάλιστα, ηλικιωμένοι και γυναίκες, δεν έτρωγαν κρέας και ψάρι όλη τη Σαρακοστή, και κάθε Τετάρτη και Παρασκευή, όχι μόνο καμιά ζωοτροφή αναίμακτη, γάλα, τυρί, βούτυρο, αυγά και άλλα, όμως ούτε λάδι έτρωγαν.
Πολλές γριές, τις τρεις πρώτες μέρες της Μεγάλης Σρακοστής, Καθαρά Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη, δεν έβαζαν στο στόμα τους ούτε ψωμί. Κρατούσαν το λεγόμενο "τριήμερο".

Συνεχίζεται...

Αλλες φιγούρες αποκριάτικες

2010-02-06T12:54:00.003+02:00

Άλλη φιγουρα ήταν ένας ζευγολάτης με δύο παλικάρια στο ζυγο για βόδια, που σέρνουν το ξύλινο αλέτρι, ορφώνει τους δρόμους και τις αυλές, κι ένας από πίσω με ένα σακί ρίχνει σπόρο. Οι δυο αυτές φιγούρες, οι τόσο απλές και ανθρώπινες, νομίζω πως δεν είναι τυχαίες εφευρέσεις. Θαρρώ πως έχουν κάποιο βαθύτερο νόημα, πως συμβολίζουν δηλαδή τον ερχομό του ανθρώπου στον κόσμο και τον αγώνα του για την επιβίωση του.

Μια άλλη διασκεδαστική φιγούρα ήταν η "Καμήλα". Οι δυο που ήταν κάτω από τον μανδύα, μια λινάτσα ή ένα σεντόνι, έτσι καθώς περπατούν στα τυφλά, δεν μπορούν να συντονίσουν την πορεία του, σκαμπανεβάζουν μπρος πίσω και μοιάζει σαν να έχει πεισμώσει η Καμήλα και δεν πάει, κι ο καμηλιέρης βγάζει την σκούφια του και τη δαγκώνει κι όλοι σκάζουν στα γέλια.

Τσιγγάνες με παρδαλά ρούχα πουλούν καλάθια και σιδερικά, που φτιάχνουν οι τσιγγάνοι, τσάπες, σκάρες, πυροστιές, και μασιές, βλέπουν και τιςμοίρες και λεν στον καθένα τα...κακά της μοίρας του!

Αυτά και άλλα πολλά, αυτοσχέδια η που ήταν έμπνευση της στιγμής...και γινόταν χαλασμός!

Συνεχίζεται...

"Tράγοι" και "Αρκούδες"

2010-01-31T09:33:00.002+02:00

Η μεγάλη φιέστα ήταν οι "Τράγοι" και οι "Αρκούδες".
Τα πρώτα παλικάρια ντύνονταν με δέρματα τράγων και σκόυφια μαλλιαρή από το ίδιο δέρμα. Έβαφαν το πρόσωπο και τα χέρια με μουντζούρα λιωμένη στην "λίγδα" ( χοιρινό λίπος) και μόνο τα μάτια και τα δόντια τους άσπριζαν. Στην μέση της έδεναν πολλά κουδούνια και καθώς έτρεχαν δονούσαν την ατμόσφαιρα και προκαλούσαν πανδαιμόνιο. Κάθε τράγος συνοδευόταν από έναν"τραγάρη" η "Αρκουδιάρη". Είχε δεμένο τον τον Τράγο από τη μέση με μακρύ σχοινί. Ολόμαυρος κι αυτός μ' ένα γιλέκο ως τα γόνατα από τραγίσιο δέρμα. Στο χέρι του κρατούσε ένα ραβδί, για να επαναφέρει στον ίσιο δρόμο τον Τράγο, όταν το παράκανε.
Ο Τράγος ορμούσε ακάθεκτος στα μπουλούκια των μεταμφιεσμένων και οι γυναίκες έβρισκαν κυριολεκτικά τον μπελά τους! Τότε επενέβαινε ο σύντροφος με το ραβδί, για να τον επαναφέρει...στην τάξη!
Γυναίκες ντυμένες άνδρες ασκούσαν επιδεικτικά τον ρόλο του αρσενικού πάνω στις άλλες γυναίκες, οι οποίες μη ξέροντας ποιος κρύβεται κάτω από το σκεπασμένο πρόσωπο δαιμονίζονταν και αμύνονταν...καλού κακού.
********
Η μαμή και η έγκυος ήταν άλλη φιγούρα. Η μαμή προσπαθούσε να ξεγεννήσει τη γυναίκα, αλλά ο τοκετός ήταν δύσκολος. Η μάνα βογγούσε και ξεφώνιζε, η μαμή τραβούσε τα μαλλιά της. Κάποτε γεννιόταν το μωρό, ένα μαξιλάρι φασκιωμένο. Το σήκωνε ψηλά η μαμή, αυτό τσίριζε κι εκείνη το χόρευε και του τραγουδούσε!

Συνεχίζεται...

Οι Απόκριες

2010-01-24T12:56:00.002+02:00

Οι Αποκριές ήταν μια ευκαιρία για γλέντι και ξεφάντωμα. Φαγοπότι,τραγούδια, χορούς. Κάθε σπίτι εφοδιαζόταν με άφθονο κρέας, συνήθως ένα σφαχτό ολόκληρο, και πίτες, πολλές πίτες: κρεατόπιτες, τραχανοόπιτες, τυρόπιτες, ολοκυθόπιτες, και ζεματιστές. Το ¨μαντί" ειδική ιμβριώτικη σπεσιαλιτέ κρεατόπιτα σε μπουκιές, ήταν "μπουκιά και συγχώριο" που λένε.
Το τραπέζι δεν σηκωνόταν όλη μέρα, "οσοι πιστοί...". Εμπαιναν οι παρέες, έτρωγαν, έπιναν και όταν το σπίτι γέμιζε, έφευγαν οι πρώτοι, για να δώσουν την θέση τους στους καινούργιους. Το κρασί με το λαγήνι δίπλα στο τραπέζι, κερνούσαν με την κούπα η το κανάτι. Το σύνθημα ήταν : "Ασπρο πάτο" και όποιος δεν το έπινε, όσο περίσσευε από την κερασιά, το λουζόταν. Νερό δεν έπιναν, "όποιος πίνει νερό κάνει ψείρες(!") έλεγαν. Η ατμόσφαιρα ήταν κορεσμένη από οινόπνευμα κι έφτανε μια σπίθα ν΄ανάψει φωτιά και να "καεί το πελκούδι".
Οι μεταμφιεσμένοι, μουτζούνες" η "μπούλες" όργωναν τα χωριά. Λογιώ λογιώ ρούχα παρδαλά, ρούχα του παππού και της γιαγιάς, χρόνια ξεχασμένα στα μπαγούλα, έβγαιναν και μαζί οι λησμονημένοι πρόγονοι έπαιρναν μέρος σε τούτη την τρελή γιορτή και ξαναζούσαν μαζί μας.
Οι μεγάλη φιέστα ήταν οι "Τράγοι" η "οι Αρκούδες".

Συνεχίζεται.....

Αγέρας του Γενάρη από την Ίμβρο!

2010-01-20T08:38:00.001+02:00

Ιμβριώτικος αγέρας του Γενάρη πήρε να φυσάει στο "σπιτικό" μου. Πριν μια εβδομάδα μια φίλη ήταν εκεί και μου έφερε τα δώρα της πατρίδας. Μια γεύση να περάσω και σε σας αγαπητοί επισκέπτες, μια γεύση. Αφήνω για μένα τις θύμησες.

κατα λάθος ελληνική...

2010-01-15T22:13:00.000+02:00

Δεν πειράζει! Έτσι είναι τα όνειρα, κρατάνε λίγο, σου φανερώνουν πως έπρεπε να είναι τα πράγματα, πως είναι η ευτυχία και ύστερα σε αφήνουν με εκείνη την ιδιαίτερη γεύση στην ψυχή, που ώρες ώρες σε μελαγχολεί.

Διάβασα στο Βήμα την ακόλουθη είδηση, και χάρηκα...χάρηκα...φαντάστηκα πως ήταν αλήθεια...

Χαρίζει τη νήσο Ιμβρο στην Ελλάδα ο κεντρικός χάρτης του ευρωπαϊκού τουριστικού κόμβου visiteurope.com που ανήκει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τουρισμού και έχει ως στόχο την προβολή και ανάπτυξη του τουρισμού στην Ευρώπη. Φυσικά δεν είναι ούτε αποτέλεσμα της δράσης κάποιου περίεργου δακτύλου ούτε περίπτωση διαδικτυακής προβοκάτσιας... Απλώς πρόκειται περί λάθους στον χρωματισμό του χάρτη. Λάθους που θα μπορούσε να έχει συμβεί και σε άλλες περιοχές, χαρίζοντας λ.χ. τη Λήμνο, τη Σάμο ή τη Ρόδο στην Τουρκία... Σημασία έχει ότι αυτό το λάθος δεν εντοπίστηκε νωρίς, στα προσχέδια του χάρτη, αλλά διατηρήθηκε και δημοσιοποιήθηκε λόγω του ελλιπούς ελέγχου όχι μόνο από τους υπευθύνους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τουρισμού αλλά και από τους εντόπιους αρμοδίους του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, ο οποίος είναι μέλος της και στον δικτυακό τόπο του οποίου παραπέμπει ο εσφαλμένος χάρτης.

Δεν είναι ύπέροχο;; Οχι, δεν είναι;;;

Σήμερα είμαι με την άλλη, την ξεχωριστή κατάσταση, όπου το όνειρο έχει τελειώσει, και ζεις (!) ξανά, αλλού και όχι στο σπιτικό σου...

ταξιδι μέχρι τον Βόσπορο

2010-01-13T09:19:00.002+02:00

Σήμερα η καρδιά έχει ανάγκη από ταξίδι.
Είναι φορές που βαλαντώνει και θέλει να πετάξει.
Μέχρι τον Βόσπορο..

Παπαντί καπαντί

2010-01-10T09:48:00.003+02:00

Όλο το Δωδεκαήμερο, που λέγεται και "Χ'στόσκουλα", δεν υπήρχε καθημερινή και σκόλη. Ήταν ένα συνεχές πανηγύρι. Το κρασί το έφερναν με το λαγήνι από το κατώγι στις "τάβλες" (=τραπεζώματα). Οι παρέες, μικρές και μεγάλες, συνέχιζαν τις επισκέψεις από σπίτι σε σπίτι, μέρα και νύχτα. Τα όργανα έπαιζαν στις γειτονιές, στις αυλές, στα σπίτια, στα καφενεία, στους δρόμους. Παντού χοροί καιτραγούδια, παντού χαρά και κέφι ατελείωτο.
Θα μπορούσε εδώ να παρατηρήσει κανείς, πως στο χαρακτήρα και στην συμπεριφορά των Ιμβρίων υπάρχει κάποια αντινομία: από τη μιά βαθιά πίστη και προσήλωση στα θεία κι από τηνάλλη πηγαία διάθεση γιαγλέντι και ξεφάντωμα που καμιά φορά γινόταν παραλήρημα, ποτέ όμως χυδαίο και εγκληματικό.
Και όμως η σύζευξη των δυο φαινομενικά αντίθετων πόλων είναι απόλυτα φυσιολογική, όπως η ταύτιση σε πολλά σημεία εκδηλώσεων του αρχαίου κόσμου με το σύγχρονο, όπως η σχέση πατέρα και γιού, του Δία και του Διόνυσου.
Έτσι τέλειωναν οι γιορτές του Δωδεκαημέρου, αλλά τα πανηγύρια συνεχίζονταν όλο το Δεκέμβρη και το Γενάρη, που έχουν μια ολόκληρη αλυσίδα γιορταστικές μέρες κι έκλειναν με αποκορύφωμα τις γιορτές του Αι Τρυφου, του προστάτη των αγροτών, και της Υπαπαντής. "Παπαντή, καπαντί", έλεγαν, η Υπαπαντή τα έκλεισε κι άρχιζε με τον ερχομό της άνοιξης η δουλειά για τον καινούργιο χρόνο.

Ανήμερα τα Φώτα

2010-01-05T20:01:00.002+02:00

Ανήμερα τα Φώτα, μετά τη λειτουργία, ο Μεγάλος αγιασμός. Η τελετή του αγιασμού γινόταν στις βρύσες και μόνο στο Κάστρο που ήταν το λιμάνι του νησιού, έριχναν τον Σταυρό στην θάλασσα. Τα θαλασσολυκόπουλα έπεφταν στα παγωμένα νερά να τον πιάσουνε. Ο παπας πετούσε ο σταυρό στην θάλασσα λεύτερα και με όση δύναμη είχε και το "ψάρεμα" δεν ήταν δουλειά του καθενός γι' αυτό όσοι είχαν το κουράγιο να κάνουνε το παγωμένο βάφτισμα μοιράζονταν εξίσου με αυτόν που τον ανέβαζε καιτην τιμή και την περηφάνεια και τα χρήματα. Γιατί η παρέα μετα την τελετή έβαζε το Σταυρό σε έναν δίσκο και τον περιέφερε σε όλο το νησί και καθένας που τον χαιρετούσε έδινε ένα γερό μπαξίσι στα άφοβα παιδιά. Αυτά γίνονταν στο Κάστρο.
Στα άλλα χωριά η πομπή με τον κλήρο, τα εξαπτέριγα και την εικόνα της Βάφτισης μπροστά, ξεκινούσε από την εκκλησία για μια βρύση σκεπαστή. Πίσω ακολουθούσε όλος ο λαός. Ένας κόσμος χαρούμενος και γελαστός, ένας κόσμος ξέγνοιαστος και αισιόδοξος.
Σήμερα ήταν ανοιχτά τα ουράνια, όλοι είχαν ξαστερο το νου και τις πόρτες της καρδιάς ανοιχτές. Δεν είχανε τίποτα να κρύψουνε από το Θεό και ήθελαν να είναι ανοιχτός ο δρόμος, έτσι που όλες οι ευχές και οι λαχτάρες τους να φτάσουν λέφτερες και να προλάβουν ανοιχτές τις Πύλες του Ουρανού!
Για τους απλούς νησιώτες του ξωμάχους και τους θαλασσοδαρμένους δεν ήταν ένα τυπικό χρέος αυτό, δεν ήταν μια πορεία, μια τελετή, αλλά συμμετοχή σε μια μυσταγωγία. Τα Φώτα φωτίζονται τα νερά, λέν οι θαλασσινοί, αρχίζει η προσδοκία για καλές και γαλήνιες μέρες, που είναι απαραίτητες για την δουλειά στην θάλασσα. Μα και για τους στεριανούς τα Φώτα είναι μέρα με σημασία. Από το τι καιρό θα κάνει τη μέρα αυτή, θα εξαρτηθεί η καλοχρονιά η όχι. Αν θα έχει καλή σοδειά και αν η συγκομιδή τωνκαρπών θα είναι καθαρή, που θα πει πως η απόδοση τους δεν θα είναι μειωμένη.

Σήμερα είναι ο Φωτός π' αγιάζουνε τον κόσμο
καιοι παπάδες περπατούν με το σταυρό στο χέρι
και μπαίνουν μες τα σπίτια μας και λεντον Ιορδάνη,
βοήθεια να έχουμε τον μέγα Ιωάννη.
Φέρτε πανέρια κάστανα, πανέρα λεφτοκάρυα,
φέρτε και το γλυκό κρασί να πιουν τα παλικάρια.
Αν έχεις γρόσια δίνετα, φλουριά μην τα λυπάσαι,
να τάχεις στον Παράδεισο σεντόνια να κοιμάσαι.

Τα Φώτα

2010-01-05T10:35:00.002+02:00

Τρίτη κατα σειρά μεγάλη γιορτή του Δωδεκαημέρου είναι "του Φουτώ", τα Φώτα.
Παραμονή, πάλι στο προσκήνιο οι Καλικάντζαροι. Την παραμονή των Χριστουγέννων, όπως είπαμε, οι νοικοκυρές σκορπούσαν τη στάχτη γύρω στο σπίτι, για να κάμουν φράχτη, όμως οι αφορισμένοι πάντα έβρισκαν τον τρόπο να τρυπώσουν. Κονάκιαζαν μέσα στην "μπατζιά" (=την καπνοδόχο) του τζακιού όλο το Δωδεκαήμερο και ευφραίνονταν με τιςμυρωδιές που έβγαιναν από το κρέας που φήνονταν στα κάρβουνα της "γωνιάς"(=τζακιού). Λιγούρηδες όπως είναι καμιά φορά έκαναν απόπειρα να πλησιάσουν την σκάρα και να δοκιμάσουν κι αυτοί, αλλά φοβούνταν τοναναμμένο δαυλό μη τους καψαλιάσει, μα δεν τα βάζαν κάτω. Ανεβοκατέβαιναν ανήσυχοι μέσα στην μπατζιά, να βρουν ευκαιρία να τσιμπήσουν κι όταν δεν τα κατάφερναν γίνονταν προκλητικοί και θρασείς.

Άλλοτε παρακαλούσαν κι έλεγαν:
Για πίτα, για λουκάνικο,
γι' απ' την πλευρή κομμάτα
κι από την σφίδα που άνοιξες
κι μας καμιά κανάτα.

Και άλλοτε απειλούσαν:
Δο' μι νήμα, δο μι ξύλα,
μη σε μπήξω στη λανάρα
και σε πάγω στο γιαλό
και σε φαν' τα μάυρα ψάρια
και το αρμυρό νερό.

Αλλά κάποτε πρέπει να φύγουν, να γυρίσουν στον δικό τους κόσμο. Την παραμονή των Φώτων το κονάκι τους, το τζάκι, θα πάρει φωτιά. Καλά καλά πριν ξημερώσει, απ' όλα τα τζάκια έβγαιναν πελώριες φλόγες κόκκινες και ύστερα μαύρος καπνός. Οι νοικοκυρές έβαζαν φωτιά, για να κάψουν την καπνιά που μαζεύτηκε όλο τοχρόνο, και οι Καλικάτζαροι "φωτιά στα¨μπατζάκια τους" που λένε. Μπροστά στον κίνδυνο, πηδουν από τις καπνοδόχες κι όπου φύγει φύγει. Μόνο, ώρα κακιά και τούτη για τους κυνηγημένους από την φωτιά! Άλλος οχτρός και τούτος πιο φοβερός από τον αναμμένο δαυό και τη φωτιά:Ο παπάς! Αυτή την ώρα βγαίνει ν' αγιάσει τα σπίτια. Πανικός στο ασκέρι των Καλικατζάρων.
Αλλά, σαν σου έρθει ένα καλό, περίμενε κι άλλο. Ύστερα από τη φωτιά και τον παπά, ο πετεινός! Η φωνή του την αυγή που προμυνά τον ερχομό του ήλιου, συνεγείρει όλα τα δαιμόνια και τα τελώνια και όλους τους εξωαποδώ της νύχτας, να γίνουν άφαντοι και να αφήσουν ήσυχους τους ανθρώπους.

Συνεχίζεται....

το αμίλητο νερό

2010-01-01T11:18:00.001+02:00

Την αυγή, πριν καλά καλά ξημερώσει, άδειαζαν τις λαγήνες - δεν έπιναν το νερό της προηγούμενης... χρονιάς - και πήγαιναν στην βρύση οι κοπέλες να πάρουν το αμίλητο νερό. Πριν γεμίσουν, έριχναν μια πέτρα στη γούρνα. ΄Ηταν το ποδαρικό. Το ποδαρικό ήταν μια συμβολική πράξη, που εξέφραζε μια ευχή, κι αυτό για τη βρύση σήμαινε να τρέχει πάντα, να μην στερέψει ποτέ. Γύριζαν οι γυναίκες με γεμάτο λαγήνι, δίχως να μιλήσουν σε άνθρωπο, αν τύχαινε να συναντήσουν στον δρόμο τους. Αν στον δρόμο ήταν και κανένα συγγενικό η φιλικό σπίτι, έριχναν λίγο από το αμίλητο νερό στο κατώφλι τους, άνοιγαν την πόρτα τους, πετούσαν μέσα μια πέτρα και έφευγαν αμίλητες όπως ήρθαν. Τους έκαναν δηλαδή το ποδαρικό, ναναι η ζωή σαν το νερό της πηγής και η γεροσύνη τους σαν την πέτρα. Στο σπίτι τους έκαναν το ίδιο και τέτε μοναχά μιλούσαν:

Κ α λ ή χ ρ ο ν ι ά!

Ποδαρικό στο σπίτι του έκανε και ο νοικοκύρης, μόνο που αυτός έφερνε μια πέτρα από τον ποταμό σκεπασμένη με βρύα, ναναι αφθονα τα αγαθά στο σπίτι του σαν την βρυασμένη πέτρα. Και ηοικοδέσποινα ξεκρέμαζε από το "διατόνι" ( ένα ξύλινο δοκάρι) ένα ρόδι, το χτυπούσε με δύναμη στο πάτωμα. Το ρόδι έσκαζε και το σπίτι γέμιζε...ρουμπίνια, κι εύχονταν έτσι ναναι γεμάτο το σπίτι όλο το χρόνο.

παραμονή Πρωτοχρονιάς

2009-12-31T08:42:00.002+02:00

Κατά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς μεγάλη κίνηση. Πολλά τα πάνε έλα για να γίνουν όλα καλά. Χρονιάρα μέρα. Μια πρόσθετη φροντίδα ήταν η Βασιλόπιτα.
Τη ζύμωνε η νοικοκυρά με τα χέρια της, με ντόπια αγνά υλικά, εκτός από τη ζάχαρη και τα μπαχαρικά κι ένα κοινό νόμισμα ( για χρυσό ούτε λόγος).
Απαραίτητη ήταν και η "μπακλαβού", κομένη σε ρόμβους, ψιλή και ρόδινη μ' ένα μοσχοκάρφι σε κάθε κομμάτι σαν μαύρο ματάκι.
Την Πρωτοχρονιά, έλεγαν, αν σου συμβεί κάτι,καλό η κακό, βασιλεύει, θα επαναλαμβάνεται όλο το χρόνο, γι' αυτό πρόσεχαν να μηντους συμβεί κάτι δυσάρεστο. Φοβούνταν από αρρώστια και ατύχημα, πρόσεχαν να μην χτυπήσουν, να μην ματώσουν, να μην μαλώσουν, να μην σπάσουν κανένα αντικείμενο, να μη χάσουν κάτι, γι' αυτόπολύ λίγοι δοκίμαζαν την τύχη τους στα χαρτιά: "καλά να κερδίσω, αν χάσω;". Απέφευγαν τα πάρεδώσε για να μην βασιλέψει το έξοδο. Ειδικά οι μικροί ήταν εξαιρετικά προσεκτικοί και φρόνιμοι. Οι μεγάλοι τους το θύμιζαν: "Κάτσε καλά θα σου τις βασιλέψω!"
Οι κυνηγοί πήγαιναν στο κυνήγι για να βασιλέψουν το ντουφέκι τους και να έχουν επιτυχίες όλο το χρόνο. Έριχναν σε ότι έβρισκαν μπροστά τους αρκεί να το ματώσουν, όπως έλεγαν, δεν είναι βολετό, κάτι θα βρεθεί, ένα κοτσύφι, μια τσίχλα, έφταναν να ρίξουν σε κάτι για το καλό του χρόνου.

Οι καλικάτζαροι

2009-12-26T10:49:00.004+02:00

Σε όλη τούτη την διαδικασία και την φροντίδα, όλα να γίνουν όμορφα, παραμονεύει ένας κίνδυνος. Το μαγάρισμα του ψημένου κρέατος από τους καλικάτζαρους.
Είναι οι καλικάτζαροι τα μικρά εκείνα δαιμόνια με τα κατσικίσια ποδαράκια, τα μεγάλα σαν της νυχτερίδας αυτιά, την αποκρουστική φάτσα και τα τρελά φερσίματα που ανεβάινουν από τα έγκατα της γής όπου ολοχρονίς αγωνίζονται να κόψουν τον κορμό του δένδρου που κρατά τη γη, για να την γκρεμίσουν στα τάρταρα, η βγαίνουν από τα βάθη της θάλασσας, ανάμεσα Ίμβρου και Σαμοθράκης, όπου έχουν τον μεγάλο μύλο που αλέθει το άλας για να αρμυρίσει το νερό και να μην μπορούν οι άνθρωποι να το χρησιμοποιήσουν.
Την παραμονή των Χριστουγέννων αφήνουν τα "θεάρεστα" έργα τους και ανεβαίνουν στη γη, για να πειράξουν τους ανθρώπους και να χαλάσουν το γιορταστικό κέφι. Γι' αυτό οι νοικοκυρές την παραμονή από την αυγή μαζεύουν την στάχτη από το τζάκι και την έριχναν γύρω γύρω στο σπίτι σύριζα στον τοίχο, γιατι οι τρισκατάρατοι φοβούνται να την πατήσουν και να περάσουν. Αλλιώς σκαρφαλώνουν στο τοίχο, ανεβαόνουν στα κεραμίδια όπου κάνουν πολλή φασαρία, τρυπώνουν από την καπνοδόχο στο τζάκι για να κάνουν την ζημιά τους.
Τους τρελάινει η μυρωδιά του ψημένουν κρέατος. Θέλουν λοιπόν να πλησιάσουν και να τσιμπήσουν λίγο και αν δεν το καταφεύουν το μαγαρίζουν και φεύγουν.
Για να αποτρέψει λοιπόν την απόπειρά τους αυτή, αυτός που ψήνει κρατά ένα ξύλο αναμμένο που έχει γίνει σαν πίρος από την φωτιά το χτυπά πάνω στους δαυλούς για να κάνει σπίθες και λέει διάφορα λόγια. Τρομαγμένοι αυτοί κάνουν πίσω, αλλά θα ξανάρθουν. Είναι πεισματάρηδες γι' αυτό και η απειλή επαναλαμβάνεται.
Ένας άλλος λόγος που ρίχνουν την στάχτη είναι οτι όλα τα "ζούζουλα" που εισχωρούν στο σπίτι εμποδίζονται και ιδιαίτερα οι "μιλιτάκοι". Τα μικρά μυρμήγκια με το μελί χρώμα, που τρώνε τα κοράσια, τους μικρούς μεταξωσκόληκες, μόλις βγουν από το αυγό τους.

Η Μετάδοση

2009-12-23T17:38:00.003+02:00

Μαζί με όλα αυτά, η νοικοκυρά ζύμωνε κι ένα πρόσφορο, ένα "σταυρό", όπως το λέγαμε, σφραγισμένο στη μέση μ΄ένα ξύλινο ¨σφραγιστό", από αυτούς που φτιάχνουν οι καλόγεροι στο Αγιονόρος.

Μαζί με τα ψωμιά και το "σταυρό" έκαναν και τα ¨κ'λίκια", με τη διαφορά πως δεν τα σφράγιζαν αυτά, μόνο έκαμαν στη μέση μια βούλα με τα τρία δάχτυλα, όπως, όταν τα ενώνουμε για να κάνουμε το σημείο του σταυρού. Τα κλίκια ήταν τόσα, όσα και τα "αδεξίμια" ( βαφτισιμιά) και τα έστελναν στον καθένα την Παραμονή μαζί με το χριστουγεννιάτικο δώρο. Τις πιο πολλές φορές το μοναδικό δώρο ήταν το "κ'λίκι".

Παραμονή Χριστούγεννα, η πρώτη μέρα του Δωδεκάμερου, και η πρώτη δουλειά να μεταλάβουμε.
το σύνθημα το έδινε από την αυγή, απ' τα βαθιά χαράματα, η καμπάνα της εκκλησιάς που καλούσε τους πιστούς να παν να κοινωνήσουν. Με το πρώτο "σήμαντρο", το πρώτο κάλεσμα, όλοι ήταν στο πόδι, έπρεπε όλοι να βιαστούν να μεταλάβουν, γιατί με το ξημέρωμα άρχιζε η δουλειά.
Μ' ένα φανάρι στο χέρι για να τους φέγγει στο δρόμο και το "σταυρο" τυλιγμένο σε γαλάζια "υφαντή"πετσέτα μαζί μ' ένα κερί διπλωμένο σε σχήμα θηλιάς, το "ζευγάρι", όπως λέγεται, και λίγα κουκιά λίβανο, αμοιβή στον παπά που θα τους δώσει τη μετάδοση, έφταναν μικρές μικρές ομάδες στην εκκλησιά.
Ένας παπάς στεκόταν σ' ένα στασίδι με το πετραχήλι στο λαιμό και διάβαζε στην κάθε ομάδα τη "σ΄χώρεση", την ευχή της εξομολόγησης, και ύστερα άπλωνε το ανοιχτό βιβλίο για "ο,τι προαιράτε" και καθένας έθετε μέσα τον οβολό του. Ύστερα περνούσαν ένας ένας από την βορινή Πύλη κι έπαιρναν τηνκοινωνία με πραγματικό φόβο Θεού.
Με την επιστροφή στο σπίτι ο χυλός για τις τηγανίτες ήταν έτοιμος. Τις έψηναν και τις έτρωγαν με μπόλιο μέλι. Ήταν το πρώτο φαγητό μετά τη Μετάδοση.

Συνεχίζεται....

προς τα Χριστούγεννα

2009-12-17T12:58:00.005+02:00

Σε τούτες τις διακοπές μόνο οι επαγγελματές δεν έπαιρναν μέρος, αντίθετα ο πυρετός της δουλειάς ήταν πολύ ψηλός. Ραφτάδες και τσαγκαράδες δούλευαν νύχτα μέρα, έκαναν ατέλειωτα νυχτέρια, γιατί όλοι τα Χριστούγεννα έπρεπε να ντυθούν στα καινούργια.
Οσο για τις νοικοκυρές, ε! αυτό δεν περιγράφεται! Όλα τα μέσα και τα σύνεργα της πάστρας στρατολογούνταν και παν' απ' όλα ο ασβέστης. Όλα έπρεπε να λάμπουν, κι όταν όλα τέλειωναν, την προπαραμονή, άρχιζε το μεγάλο πανηγύρι, το ζύμωμα. Τούτο δεν ήταν μια απλή δουλειά, ήταν μια ιεροτελεστία. Κάθε νοικοκυρά φιλοδοξούσε να κάνει για το σπίτι, τους δικούς της, για τους φίλους της, το καλύτερο.
Άναβαν όλοι οι φούρνοι στις γειτονιές κι άναβαν πυρκαγιές στις αισθήσεις. Μεγάλα αφράτα σταρένια ψωμιά, κιτρινα σαν το φλουρί, τυλιγμένα σε κατάλευκα σιδερωμένα ψωμοπάνια, μέσα στις κούπες, αράδα μπροστά στο φούρνο, ανάσαιναν φρεσκάδα και υπόσχεση σαν τα μικρά παιδιά στις κούνιες, που υπόσχονται τη συνέχιση της ζωής.
Οι γανωμένοι ταβάδες άστραφταν και μέσα οι κουραμπιέδες, φτιαγμένοι από αγνό ντόπιο βούτυρο, μοσχομύριζαν. Το φρέσκο λάδι και τα μπαχαρικά στην "μπακλαβού" και τους "σαμσάδες" γαργαλούσαν την όρεξη, πρόκληση και εμπαιγμός για τη μέρα εκείνη, γιατί η Ιμβριώτισσα γυνάικα, άγρυπνος θεματοφύλακς της παράδοσης, δεν άφηνε κανέναν ν' αγγίξει τίποτα, γιατί αύριο παραμονή Χριστούγεννα, "Του Χριστού τα Γεννητούρια" θα μεταλάβαιναν όλοι στο σπίτι και έπρεπε να νηστέψουν.

Συνεχίζεται.....

Τα Δωδεκάμερα

2009-12-13T16:54:00.003+02:00

Το Δωδεκαήμερο είναι μια χρονική περίοδος αλλιώτικη από τον άλλο χρόνο.
Οι νησιώτες, που μοχθούσαν όλο το χρόνο να κάνουν την σκληρή και άγονη γη να καρπίσει, περίμεναν τις μέρες τούτες όλο προσμονή και λαχτάρα. "Χ΄στοσκουλα" μόνο το όνομα γοήτευε.
Τα Χριστούγεννα για τους Ιμβριώτες δεν ήταν μονάχα μια κοσμογονική γιορτή, που άλλαξε τη μοίρα του ανθρώπινου γένους, αλλά και περίοδος διακοπών. Ολοι κάνουν τις διακοπές τους το καλοκαίρι, εμεις το χειμώνα. Δεκέμβρη και Γενάρη θα ξεκουραστούμε. Είχαμςε ρίξει τον σπόρο στη γη, μαζέψαμε τις ελές, τρυγήσαμε τ' αμπέλια και τα μελίσσια, στρέψαμε τα σφαχτά (τα ζώα και τα κοπάδια) στα χειμαδιά τους.
Γέμισαν κουπάνιες τα κατώγια. Πλυμένο και κοσκινισμένο το σιτάρι στ' αμπάρια. Μοσκοβολά το φρέσκο λάδι στα κιούπια. Χρισμένο το κρασί στις "σφίδες" για να μην ξεθυμάνει και χάσει το άρωμά του. Μοσχοβολά θυμάρι και πεύκο το μέλι στα τσουκάλια (τσουκαλίδες), τα όψιμα "πασχαλινά", τυρί, βούτυρο, γιαούρτι, σκεπασμένα με λευκή πετσέτα σφιχτά δεμένη, και οι πετρωτές μυζήθρες, αράδα στην "κανιά" στάζουν βούτυρο.
Το γουρούνι δεμένο στην αυλή, συλλογισμένο μέσα στο λάκκο που το ίδιο έσκαψε, μετρά θαρρείς τις μέρες του.
Ένα σφαχτό, 'νοματισμένο για τις μέρες τουτες,, δεμένο απ΄τα κέρατα στη ρίζα ενός δένδρου της αυλής περιμένει τη σειρά του. Το λίγο λίγο, ήταν η "ψωμούλα" του φτωχού, δηλαδή ένα αρνί ή ένα κατσίκι που το έτρεφε με ιδιαίτερη φροντίδα για τούτες τις γιορτές.
Με τα κατώγια λοιπόν γεμάτα αγαθά και τις καρδιές αισθήματα έμπαιναν οι Ιμβριώτες στ Δωδεκαμερο.

Συνεχίζεται...

προξενιών συνέχεια

2009-12-08T09:43:00.003+02:00

Μιλήσαμε για το μαύρισμα της παροξενιάς και το συσχετίσαμε με το μαύρισμα στις εκλογές. Όμως στην περίπτωση ενός αποτυχημένου προξενιού, το μαύρισμα ήταν πραγματικό. Την μαύριζαν την προξενίτρα με μουτζούρα από το τηγάνι. Γι' αυτό, όταν είχε κανείς σημάδι από μουτζούρα έλεγαν: "Προξενιά έκανες και σε μουτζούρωσαν;"
Εκτός από τον εαυτό της η προξενήτρα ήθελε να προστατέψει από την προσβολή και αυτόν που την έστειλε για προξενιά. Η αποτυχία μιας προξενιάς δηλώνονταν με την φράση " έφαγε χυλόπιτα" Και ήταν και τα πειράγματα "καλοφάγωτη η χυλόπιττα" έλεγαν.
Έφαγες τη χυλόποιτα με ξύλινο κουτάλι
μα κάνε την υπομονή όπως την κάναν κι άλλοι.
Αυτά γίνονταν σε περίπτωση αποτυχίας. Όταν όμως "η αμάδα πήγαινε στο σημάδι", όταν δηλαδή ο σκοπός πτεύχαινε, τότε η προξενήτρα επέστρεφε με το φανάρι ψηλά τώρα, για να φαίνεται από μακριά. Μια ψυχή πίσω από ένα παράθυρο περίμενε με αγωνία τον γυρισμό της! Στην επιτυχία η προξενήτρα έβγαινε με άσπρο πρόσωπο, δεν την είχαν μουτζουρώσει. Εκτός από ικανοποίηση, εισεπραττε μαζί με την ευγνωμοσύνη κι ένα καλό δώρο: ένα φουστάνι, ή ένα ζευγάρι παπούτσια ή ένα τσεμπέρι και χώρια τα παινέματα:
Ποιος είναι ο προξενητής που καν' αυτή τη χάρη
κι έσμιξε το μαλαμα με το μαργαριτάρι

Ναξερα τον προξενητή που καν΄αυτό το γάμο,
το μεγαλύτερο καλό ήθελα να τον κάνω.

προξενιό

2009-12-03T20:49:00.003+02:00

Όταν ανάμεσα σε ένα αγόρι και ένα κορίτσι υπήρχε ένας δεσμός και στα σπίτια των δύο νέων ήταν γνωστά τα συντελούμενα, τότε ένας τρίτος έμπαινε στη μέση σαν μεσολαβητής, για να μεταφέρει τη βούληση της μιας πλευράς προς την άλλη. Συνήθως την πρωτοβουλία έπαιρνε η οικογένεα της νύφης. Ηταν λοιπόν απαραίτητος ένας τρίτος. Ελεγαν: "Αν δεν πει άνθρωπος στην μέση, η δουλειά δεν τελείωνε". Έτσι λοιπόν ένας συγγενής η φίλος των δυο οικογενειών, έμπαινε στη μέση. Αυτός ο τρίτος ήταν ο προξενητής, η συχνότερα η προξενήτρα, γιατί τις πριο πολλές φορές μια γυναίκα αναλάμβανε τη δουλειά αυτή. Μια γυναίκα με πείρα και πειθώ.
Ο ρόλος της προξενήτρας ήταν πολύ λεπτός. Ηταν ενδεχόμενο να αντιμετωπισει ορισμένες επιφυλάξεις, για τις οποίες έπρεπε να έχει την ετοιμότητα και την δεξιοτεχνία να τις παρακάμψει, και το χειρότερο - σπάνιο αυτό - να συναντήσει απρόβλεπτη άρνηση και να προσβληθεί.
Λάβαινε λοιπόν τα μέτρα της. Πρώτα πρώτα αντλούσε κουράγιο από τον εαυτό της. Ελεγε: "Εγώ θα το πω και σαν το δεχθούν, σαν δε, η μισή ντροπή δική μου η μισή δική της".
Λάβαινε λοιπόν τα μέτρα της για να μην εκτεθεί σε περίπτωση άρνησης. Πήγαινε αργά τη νύχτα, κρατούσε το φανάρι ( λαδοφάναρο) κάτω από την ποδιά της, έκρυβε το πρόσωπο με το τσεμπέρι της που αν την συναντούσε κανείς στον δρόμο να μην την γνωρίσει., γιατί δεν ήταν μονάχα η αποτυχία αλλά και τα παρατράγουδα. Αν αποτύχαινε την μουτζούρωναν, την μάυριζαν, όπως λεν σε αποτυχία εκλογών σήμερα.

Συνεχίζεται....

στους χορούς και τα πανηγύρια

2009-11-30T08:28:00.003+02:00

Τέτοιες συγκεντρώσεις λοιπόν ήταν οι χοροί όπου η συμμετοχή ήταν πολύ μεγάλη, αλλά πιο συχνά χοροί με τραγφούδια στις γειτονιές, στις αυλές ή στα σπίτια, όπου η συμμετοχή ήταν μικρότερη μεν, αλλά η ατμόσφαιρα ζεστή για την εκκόλαψη ειδυλλίων.
Στους χορούς αυτούς δινόταν η ευκαιρία να εκφράσει κάποιος την αγάπη του η να κάνει μια εξομολόγηση η να πει το παράπονο του τραγουδώντας δίστιχα, συγκεκαλυμμένα η με μια αδιόρατη αιχμή, την οποία όμως μόνο οι κεραίες "εκίνου που πονούσε το δόντι" όπως λέγαμε, μπορούσαν να συλλάβουν. Η ανταπόκριση η μη εκδηλώνονταν κατα τον ίδιο τρόπο, μέσα από τον ημιδιάφανο πέπλο του δίστιχου.
Ανάλογες συγκεντρώσεις, που συνοδεύονταν πάντα από τραγούδια και χορούς ήταν τα πολλά πανηγύρια. Το ίδιο γινόταν και την παραμονή των πανηγυριών κατα το άλεσμα της "κουρκούτης" στο χειρόμυλο. Το χειρόμυλο τον γύριζαν πάντα δύο, αγόρι και κορίτσι. Εδώ τον πρώτο λόγο είχαν τα μάτια. Η επαφή ήταν άμεση, ιαθώς κάθονταν κοντά κοντά, ο ένας στον άλλον αντίκρυ, τα βλέμματα τους συναντιόνταν και ο καθένας μπορούσε να βυθοσκοπήσει κατα κάποιο τρόπο τη σκέψη και τη διάθεση του άλλου κι ύστερα τα χέρια που κρατούσαν τη χειρολαβή ακουμπούσαν το ένα το άλλο και έδιναν τα μηνύματα για τη συνέχεια.
Ανάλογη περίπτωση ήταν και ο "γρίζος" η διαδικασία δηλαδή του "μπασίματος" του μάλλινου υφαντού, με το οποίο έκαναν τα χειμωνιάτικα ρούχα των ανδρών. Ο γρίζος γινόταν συνήθως βράδυ και μετά το έργο άρχιζε ο χορός. Δεν άφηναν ευκαιρία να πάει χαμένη, από τουτες τις εκδηλώσεις πάντα κάτι θα έβγαινε!

Συνεχίζεται....

αρραβωνιάσματα - γάμος

2009-11-24T13:07:00.002+02:00

Αιντε να πούμε και λίγα για τις σχέσεις αγοριών και κοριτσιών!
Αυτες ήταν σχέσεις ελεύθερων ανθρώπων, δίχως προκατάληψη του ενός φύλλου για το άλλο.
Δηλαδή, αν δυο νέοι συναντηθούν στον δρόμο, η σ' ένα φιλικό σπίτι η σε μια συγκέντρωση, κι όταν ακόμα οι συναντήσεις αυτές είναι περισσότερο συχνές από το να θεωρούνται τυχαίες, αυτό δεν θα πει για κανένα λόγο οτι είναι "ύποπτες", πως το κορίτσι για παράδειγμα επιδιώκει κάτι παραπάνω από μια φιλία κι οτι πάει με την υστεροβουλία να τον "τυλίξει" όπως λέμε. Αλλά ούτε και οτι το αγόρι είχε την πρόθεση να παίξει μαζί της η να την εκθέσει. Το να εκθέσει κανείς ένα κορίτσι στα καλά καθούμενα το θεωρούμε το λιγότερο ανανδρία.
Αντίθετα, αν οι τέτοιου είδους συναντήσεις είχαν σαν αποτέλεσμα να αναπτυχθεί μεταξύ τους μια συμπάθεια η κάποιο αίσθημα, τότε καοι οι τυχαίες ακόμα συναντήσεις αποφεύγονταν όσο ήταν δυνατόν για πολλούς και πρακτικούς λόγους.
Πρώτα πρώτα ήθελαν να συγμομετρήσουν την αντίδραση των δικών τους, για να αποφύγουν μελλοντικά μπερδέματα, δεύτερον δεν ήθελαν να δώσουν λαβή για κουτσομπολιά και τελευταίο, ν' αποφύγουν την παρέμβαση τρίτων, οι οποίοι, είτε από ανάλογο ενδιαφέρον για τον ένα από τους δύο, είτε από απλή κακεντρέχεια, μπορούσαν να δηλητηριάσουν την σχέσεη "ρίχνοντας λόγια"
Μιλήσαμε λοιπόν για συγκεντρώσεις, που γινονταν αφορμή για επαφές ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια, επαφές που πολλές φορές κατέληγαν στην αγάπη, σ' αραβωνιάσματα και φυσικά σε παντρολογήματα.
Τέτοιες συγκεντρώσεις ήταν οι χοροί. Χοροί όχι μονάχα στις πλατείες και στα καφενεία με τα όργανα όπου συμμετοχή ήταν πολύ μεγάλη αλλά πιο συχνά.....

Συνεχίζεται...

βαφτίσια

2009-11-18T13:44:00.003+02:00

Το βάπτισμα που γινόταν με όλες τις προβλέψεις του τυπικού της Εκκλησίας, δεν είχε τιποτα το ιδιαίτερο απ' ό,τι γινόταν παντού, πλην του οτι η μητέρα δεν πήγαινε στο μυστήριο, αλλά περίμενε στο σπίτι να της φέρουν το όνομα!
Όλα τα παιδιά που ήταν στα βαφτίσια, μόλις άκουγαν το όνομα, έτρεχαν στο σπίτι να το πουνστη μητέρα κι εκείνη για το χαρούμενο άγγελμα έδινε στο καθένα από ένα νόμισμα, η τα πετούσε - κέρματα - με την χούφτα στην αυλή και τα μάζευαν τα παιδιά.
Στο τέλος της τελετής ο νονός έδινε σε όλους τους παριστάμενους τη "μαρτυριά", για να μαρτυρήσουν παντού το βάπτισμα του νέου χριστιανού. Η μαρτυρία ήταν ένα νόμισμα μικρό η μεγάλο ανάλογα με τα οικονομικά του νονού.
Η μαμή, που είχε τη φροντίδα του μωρού μέσα στην εκκλησιά, έπαιρνε μαζι με τη μαρτυριά και το σχετικό φιλοδώρημα και επίσης το σαπούνι και την πετσέτα με τα οποία πλύθηκαν ο παπάς και ο νονός.
Κατα την επιστροφή στο σπίτι "εν πομπή" , τα παιδιά, που είχαν εισπράξει και το "μπαξίσι" από το νονό, ακολουθούσαν με την ελπίδα και για κανένα γλυκό από τα κεράσματα.
Η μητέρα έκανε μετάνοια, φιλούσε το χέρι του νονού, φόρο τιμής για την προσφορά του.
Ο νονός από 'δω και μπρος δεν ήταν ο ένας οποιοσδήποτε, αλλά ένα πρόσωπο που έχαιρε ιδιαίτερης τιμής και εκτιμησης από τους γονείς του "αδεξιμιού", όπως λέγαμε το βαφτισιμιό, γιατί "ανεδέξατο αυτόν εκ της κολυμβήθρας!"

o σαραντισμός

2009-11-13T13:30:00.002+02:00

Η πρώτη μέρα που βγάζαμε το μωρό από το σπίτι ήταν όταν το πηγαίναμε στην εκκλησιά να πάρει τον σαραντισμό.
Οταν συμπλήρωνε σαράντα μέρες από τη γέννηση του, ένα απόγευμα, συνήθως Σαββατόβραδο, η μητέρα το πήγαινε στην εκκλησία.
Μζί της έφερνε κι ένα μπουκάλι γεμάτο νερό. Η μητέρα κρατούσε το παιδί στην αγκαλιά της μπροστά από το εικόνισμα της Παναγιάς και ο παπάς του διάβαζε την ευχή. Ύστερα το έπαιρνε στα χέρια του, το σήκωνε ψηλά και έκανε μ' αυτό τρεις φορές το σχήμα του σταυρού, το πλησίαζε κατόπι στο εικόνισμα σαν σε ασπασμό και μετά το παρέδιδε στην μητέρα. Μόλις έβγαινε από την εκκλησία με το ένα χέρι το παιδίσ την αγκαλιά και στο άλλο το μπουκάλι με τον "σαραντισμό" - έτσι έλεγαν εκείνο το νερό, η ευχονέρι - άφηνε να πέφτουν στον δρόμο μερικές σταγόνες από αυτό. Άφηνε ύστερα το μωρό στο σπίτι και συνέχιζε το ράντισμα σε κάθε μέρος που πήγε και κάθε δρόμο που είχε περάσει στο διάστημα των σαράντα ημερών. Έτσι έκελινε κάθε δρόμο από όπου θα μπορούσε να περάσει το "κακό πνεύμα" και να μπει στο σπίτι.
Συνεχίζεται...

η γέννηση

2009-11-06T20:08:00.002+02:00

Σήμερα θέλω να σας πω λίγα για την γέννηση του παιδιού.
Ηταν ασφαλώς ένα γεγονός, του οποίου η προσδοκία και η αγωνία του "τι τέξεται" αναστάτωνε όλη την οικογένεια και δικαιολογημένα, αφού όλα ήταν αφημένα στην καλή τύχη και στα χέρια της μαμής.
Η μαμή αντικαθιστούσε όλα τα σύγχρονα μέσα ενός τοκετού και όλες της οι γνώσεις και τα προσόντα ήταν η πείρα της. Η μαμή λοιπόν ήταν το πρόσωπο που εισέπραττε μαζί με την αμοιβή και την ευγνωμοσύνη όλων, όταν όλα έπαιρναν τον καλό δρόμο, η φορτώνονταν όλες τις αμαρτίες, αν κάτι δεν πήγαινε καλά.
Μετά τον τοκετό το κύριο μέλημα, όπως ήταν φυσικό, ήταν η φροντίδα για την λεχούσα και το νεογέννητο.Διηγούνται πως παλιά η πρώτη φροντίδα για το μωρό ήταν το..."αλάτισμα". Πριν το δέσουν στα πανιά, πασπάλιζαν το τρυφερό του δέρμα με ψιλό αλάτι, για "να ψηθεί". Έτσι η πρώτη γεύση που δοκίμαζε στη ζωή του ήταν πολύ..."αλμυρή". Την άλλη μέρα γίνονταν τα "ξαλατίσματα", το πρώτο του μπάνιο δηλαδή.
Άλλη τους φροντίδα ήταν να προστατέψουν την λεχούσα και το μωρό από το "κακό ματι" και την "κακιά ώρα" ως το σαράντισμα. Τα πρώτα μέτρα που λαμβάνονταν ήταν: να βάλουν πάνω τους ένα "φυλαχτό". Στο κεφάλι ή στο στήθος της μητέρας και του παιδιού έδεναν ένα χρυσαφικό, ένα σταυρό ή ένα φλουρί, ένα χαμαλί, ένα μεγάλο γαλάζιο χάντρο. Στον καρπό του δεξιού χεριού έδεναν σαν βραχιόλι μια κόκκινη κλωστή.
Σε κάθε άνοιγμα του σπιτιού, πόρτες, παράθυρα, απ' όπου μπορούσε να μπεί το "κακό πνεύμα", τοποθετούσαν ένα σταυρό. Έσχιζαν ένα μασούρι και έδενα σταυρό με κόκκινη κλωστή, τον οποίο τοποθετούσαν πίσω από τν πόρτα και τα παράθυρα. Το βράδυ, όταν έσβηνε η φωτιά, τοποθετούσαν σταυρωτά τη μασιά και τον ξύστη για να μην κατέβει από την καπνοδόχο ο "οξοαποδώς".

Συνεχίζεται.....

Νιόμβρης

2009-11-01T10:34:00.002+02:00

Ο Νοέμβριος είναι ο ενδέκατος μήνας του πολιτικού έτους. Πριν από την μεταρρύθμιση του Ιουλίου Καίσαρα το 46 π.Χ., όταν το έτος άρχιζε τον Μάρτιο, ήταν ο ένατος (novem) μήνας στο ρωμαϊκό ημερολόγιο.
Στο αρχαιοελληνικό αττικό ημερολόγιο ο Νοέμβριος ήταν ο πέμπτος κατά σειρά μήνας και ονομαζόταν «Μαιμακτηρίων» από την εορτή «Μαιμακτήρια». Τα «Μαιμακτήρια» τελούνταν προς τιμήν του «Διός Μαιμάκτου», θεού των ανέμων και των καταιγίδων, συμβόλου δηλαδή της ευμετάβλητης μετεωρολογικά εποχής.

Και σήμερα, ως τελευταίος μήνας του Φθινοπώρου, ο Νοέμβριος είναι ο βασικός προάγγελος του χειμώνα που ακολουθεί.
Στον ελληνικό λαό ο Νοέμβριος είναι γνωστός με διάφορα δημώδη ονόματα όπως: Νοέμβρης, Νιόμβρης, Νουέμβρης κ.λ.π. παραλλαγές δηλαδή του ορθού Νοέμβριος. Φέρει όμως και πιο ποικίλες προσωνυμίες που σχετίζονται με διάφορες ενέργειες, παρατηρήσεις και εργασίες του γεωκτηνοτροφικού πληθυσμού της πατρίδας μας.

Έτσι από τα διάφορα μετεωρολογικά φαινόμενα επωνυμείται ως Βροχάρης, για τις πολλές βροχές, Μπρουμάρης από την πρωινή πάχνη (πέφτει μπρούμα=λ.βλαχ. ή και από τη λατινική λέξη bruma), Ανακατεμένος από τον άστατο καιρό, Σκιγιάτης διότι αυτήν την εποχή η γη σκιάζεται περισσότερο από τους άλλους μήνες, Χαμένος για τον πολύ μικρό χρόνο δουλειάς που αφήνει η μέρα του: «μικρές οι μέρες του Σποριά κι ατέλειωτες οι νύχτες» (Γ.Δροσίνης).

Από τις γεωργικές εργασίες του μηνός, που είναι όλες επείγουσες, ιδιαίτερα αυτή της σποράς των σιτηρών, ο Νοέμβριος ονομάζεται: Σποριάς, Σπαρτός, Σπορίτης, Σπορέας, Σποριάρης κ.α. Μεσοσπορίτης (ο γεωργός έως τα Εισόδια της Θεοτόκου (21) πρέπει να έχει σπείρει τουλάχιστον τα μισά, γι’αυτό και το λαϊκό όνομα της γιορτής είναι: της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας), Νιαστής για τα τελευταία νεάσματα ή υνάσματα (οργώματα) της γης, κ.λ.π.

Από τις ποιμενικές ενασχολήσεις πήρε το όνομα Παχνιστής, για το κλείσιμο πια των ζώων στο παχνί.

Ο Νοέμβριος προσωνυμείται επίσης και από τις γιορτές των αγίων του. Για παράδειγμα:

Αρχαγγελίτης, Αϊστράτηγος, Αϊ-Ταξιάρχης, από τη γιορτή των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ (8).
Αγιομηνάς από τη γιορτή του Αγίου Μηνά (11) που ήταν μεγάλη γιορτή για τους τσοπάνηδες (αλλά και παρετυμολογικά Μηνάς – μηνώ = παραγγέλλω, φανερώνει δηλαδή τα κλοπιμαία και εν γένει τα απολεσθέντα πρόβατα κ.λ.π.).
Αϊφιλιππιάτης, Αϊγιλιππίτης από τη γιορτή του Αγίου Φιλίππου (14) κατ’ εξοχήν προστάτη των γεωργών και σημαντικό ορόσημο για διάφορες εθιμικές ενέργειες και πράξεις. Η γιορτή είχε και οριακό ρόλο για την τέλεση των γάμων, ενώ ονομάζεται και Μικρή Αποκριά ενόψει της 40ήμερης νηστείας (15/11 - 24/12) για τα Χριστούγεννα.
Αντριάς από τη γιορτή του Αγίου Ανδρέα.

Ακόμη τον Νοέμβριο ανοίγουν τα κρασιά. Βασικά ορόσημα αποτελούν οι γιορτές του Αγίου Γεωργίου του Μεθυστή (3)* και του Αγίου Μηνά (11) που προσωνυμούν επίσης τον μήνα με τις ονομασίες Μεθυστής και Κρασομηνάς.

«Τι είναι αυτό ο κόκκινο νερό, αφεντικό – δε μου λες; Ένα παλιοκούτσουρο
πετάει βλαστούς, κρέμουνται κάτι ξινά μπιχλιμπίδια, κι ο καιρός περνάει, ο ήλιος
τα ψήνει, γίνουνται γλυκά σαν το μέλι, και τα λέμε τότε σταφύλια’ τα πατούμε,
βγάζουμε το ζουμί τους, το βάζουμε στα βαρέλια, βράζει μοναχό του, το ανοίγουμε
του Αι-Γιώργη του Μεθυστή τον Οχτώβρη, και βγαίνει το κρασί!»...

( Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν. Καζαντζάκη)

*Με την ίδια επωνυμία Μεθυστής ή Σποριάρης διακρίνεται επίσης ο «μικρός» ή «φτωχός» Άγιος Γεώργιος (3), από τον μεγάλο συνώνυμό του τον Τροπαιοφόρο Άγιο Γεώργιο (23 Απριλίου). Λέγεται Σποριός ή Σποριάρης επειδή σε πολλές περιοχές γίνεται τη μέρα της γιορτής του η προετοιμασία του σπόρου και αρχίζει η σπορά.
Πηγή:oiax.blogspot.com
Καλό μας μήνα το λοιπόν!

Άγιος Δημήτριος στην Ίμβρο

2009-10-25T18:21:00.002+02:00

Μια χαραμάδα θύμησης και νοσταλγίας για την ημέρα του αγίου Δημητρίου.

Στην Ίμβρο η γιορτή του καθενός ήταν η ονομαστική του γιορτή. Η ημέρα της γιορτής του αγίου που είχε το όνομά του. Aυτό το φροντίζαμε πολύ!
"Nα μην έχει μαθές το παιδί γιορτή;"
Το σήμα το έδινε το πρωί η καμπάνα. Αρχιζε η σχόλη.
Tου αγίου Δημητρίου σήμερα.
"Μεγάλη η χάρη του" Kαι κάναμε τον σταυρό τους.
Κόσμος πολύς στις εκκλησιές και πιο πολλοί αυτοί που γιόρταζαν. Κάποιοι έκαναν και αρτοκλασία. Τα πέντε πρόσφορα στο πανέρι. Πολλή ευλάβεια, πολύ συγκίνηση, σε όσους στέκονταν γύρω στο τραπέζι, όπου ήταν τοποθετημένο ένα πρόσφορο από κάθε πανέρι, το λάδι, το δρασί, και οι αναμμένες λαμπάδες.
Παίρνει η κάθε μια το πανέρι της κόβει μερικά πρόσφορα, σε μικρές φετούλες και τις μοιράζει στο εκκλησίασμα. Οσοι δεν έχουν άρτο, φέρνουν ένα μόνο πρόσφορο, τον "σταυρό" και το δίνουν στον παππά στην ώρα της προσκομιδής, να μνημονεύσει το όνομα, "υπερ υγείας του εορτάζοντος".
Μέρα γιρτοής λοιπόν, άρα αργία. Σκόλη. Μόνο τα μπακάλικα, τα κρεοπωλεία τα κουρεία ήταν ανοιχτά. Μετά την εκκλησία, οι εορτάζοντες στα καφενεία κερνούν όλους του πελάτες του μαγαζιού και αυτοί τους εύχονται χρόνια πολλά.
Το βράδυ όσα σπίτια γιορτάζουν φαίνονται από τα φώτα. Σήμα: γιορτάζουμε σήμερα, κοπιάστε!
Το σπίτι που γιορτάζει έχει λαμπρή. Αστράφτει, γελά.
Το μικρό σαλονάκι του, καταστόλιστο με μεταξωτά υφαντά, κεντήματα, ταντέλλες, όλα από τα χέρια της νοικοκυράς.
Το βράδυ έρχονται οι επισκέπτες, συγγενείς, φίλοι, γεμίζει το σ[πίτι όχι μόνο ανθρώπους, αλλά και εγκάρδιες εκδηλώσεις, χειραψίες, αγκαλιές, φιλιά, αγάπη, ένα μόνο λείπει: το δώρο.
Τούτη την ευχάριστη πολύτέλεια δεν την συνηθίζαμε. Κάθονται οι επισκέπτες σφιχτά ο ένας τον άλλον, μικρό το σαλονάκι, και προσπαθούν να βρουν κάτι να πουν, να ζεστάνουν την ατμόσφαιρα. Η κοπέλα που μπαίνει με τον δίσκο, τους βγάζει από την αμηχανία. Ενας μεγάλος δίσκος με μικρά ποτήρια, με ένα ποτό και μεγάλα ποτήρια με νερό, και στην μέση ένας κεσές με γλυκό του κουταλιού, πλάι μικρά κουταλάκια.
Παίρνει ο καθένας γλυκό με ένα κουταλάκι, πίνει τονερό του και στην σειρά ένα ποτηράκι με ποτό και χαιρετά: Χρόνια πολλά! και μαζί όσες ευχές έχει μέσα στην καρδιά του για αυτόν που γιορτάζει.
Στον δεύτερο γύρο άλλος δίσκος με πιατάκια του γλυκού, με ένα γλυκό το καθένα. Κουραμπιέδες, αμυγδαλωτά, παντεσπάνι, μπακλαβού, όλα επίσης από τα χέρια της μάνας, της αδερφής.
Στο μεταξύ έρχονται άλλοι, ο χώρος μικρός, φεύγουν οι πρώτοι και κάθονται οι καινούργιοι.
Αυτό γίνεται και πέρα από τα μεσάνυχτα!
Χρόνια πολλά λοιπόν! Στην υγειά μας!

για λίγο θα παραμείνει το παράθυρο κλειστό...

2009-10-07T11:34:00.002+03:00

για την μέρα των εκπαιδευτικών

2009-10-06T08:28:00.002+03:00

Πέρασε η χθεσινή μέρα και ούτε μια αναφορά πως ήταν η παγκόσμια μέρα των εκπαιδευτικών.
Οι παγκόσμιες μέρες, είναι αλήθεια, πως δεν λένε τίποτα από μόνες τους. Αυτό είναι αλήθεια.
Οι άνθρωποι είναι που τις κάνουν να λάμπουν περίτρανα και να τους δίνουν το νόημα που τους πρέπει.
Ευκαιρία να θέσω στον εαυτό μου μερικά ερωτήματα και διαπιστώσεις:

Ξέρω πως είμαι ένα αποφασιστικό στοιχείο μέσα στην τάξη

Από την δική μου προσέγγιση εξαρτάται το κλίμα. Από την διάθεσή μου προκύπτει ο "καλός η ο κακός καιρός" μέσα εκεί.

Ξέρω πως έχω πολύ μεγάλη δύναμη.

Μπορώ εύκολα να κάνω τη ζωή ενός παιδιού η μίζερη ή χαρούμενη.

Μπορώ να γίνω ένα εργαλείο βασανισμού ή ένα εργαλείο έμπνευσης.

Μπορώ να εξευτελίσω αλλά μπορώ και να εξανθρωπίσω. Να προκαλέσω πόνο αλλά και να θεραπεύσω.

Να διδάσκω να διαχειρίζονται τις κρίσεις ανθρώπινα η δικτατορικά.

Μεγάλο βάρος και ευθύνη, δεν λέω, μα έτσι η ζωή αποκτά νόημα και ουσία, έχει προοπτική.

Ας μας αφιερώσω ένα τραγούδι, έτσι για να νοσταλγήσουμε, την αληθινη και γενναία του παρουσία!!!

εκλογές και νοσταλγία

2009-10-03T11:52:00.002+03:00

Θα κάνουμε ένα μικρό διάλλειμα από τα ταξίδια της μνήμης στη ζωή της πατρίδας μου, για να ανοίξουμε πανιά για την πατρίδα που αγαπά ο καθένας.
Έτσι, σαν να είμαστε κι εμείς μέσα στο πνεύμα των ημερών ( λες και υπάρχει κάποιο πνεύμα που αφορά σε όλους)!
Η δική μου συμμετοχή είναι η ακόλουθη:

μαγειρέματα

2009-09-30T17:19:00.003+03:00

Την εποχή αυτή, στο σπίτι οι γυναίκες ετοιμάζουν κι άλλες "κουμπάνιες" - προμήθειες - για τον χειμώνα.
Τα μαγειρέματα.
Από τα ίδια προιόντα του τόπου τους: το σιτάρι, το γάλα, τα αυγά.
Πρώτος και πάνω απ' όλα ο "τραχανός" ( τραχανάς ).
Διαλέγουν το καλύτερο σιτάρι, το αλέθουν στον χειρόμυλο και βγάζουν το σιμιγδάλι. Έπειτα βράζουν το γάλα, όσο σιμιγδάλι, τόσο γάλα. Σ' ένα καζάνι ένας χύνει λίγο λίγο το σιμιγδάλι κι ένας το γάλα συνεχώς και το ανακατεύουν χωρίς να διακόψουν δευτερόλεπτο, γιατί σχηματίζονται κενά. Μια ποσότητα από το σιμιγδάλι εγκλωβίζεται μέσα στο γάλα και σχηματίζεται ένα κενό, στο κενό μέσα, το σιμιγδάλι δεν ψήνεται, με απότέλεσμα, σ' ένα κοντινό σημείο να πέσει περισσότερο γάλα και να γίνει λάσπη η ζύμη στο σημείο αυτό, κι έτσι να έχουμε δύο αποτυχίες. Έτσι, κι όταν πια δεν χύνουν γάλα και σιμιγδάλι, εξακολουθούν να τον ανακατεύουν ώρα πολλή, ωσότου η ζύμη να γίνει ομοιόμορφη. Ύστερα πατούν την επιφάνεια με τις δύο παλάμες δυνατά για να "κάτσει", να στρώσει δηλ. από τον πάτο του καζανιού ομοιόμορφα ως την κορυφή.
Σκεπάζουν έπειτα το καζάνι με μια πετσέτα και το βάζουν στην φωτιά να ψηθεί.
Το ψήσιμο γίνεται με κάρβουνα και όχι με ξύλα, γιατί μπορει να καπνιστεί ο τραχανάς και να πάρει μυρωδιά.
Όταν ψηθεί, είναι πια φανερό, ροδίζει η επιφάνεια και τότε κατεβάζουν το καζάνι από την πυροστιά και με μιά μεγάλη ξύλινη κουτάλα τον βγάζουν σε χονδρά κομμάτια, τα οπία κάνουν μικρότερα με το χέρι και τ' απλώνουν πάνω σε σεντόνια να κρυώσει και να στεγνώσει.
Κάτω κάτω, δυο πόντους από τον πάτο του καζανιού, δεν τον βγάζουν, έχει ψηθεί πιο πολύ, όμως μέσα έχει μια ευχάριστη μυρωδιά. Το κόβουν σε τετράγωνα κομμάτια μέσα στο καζάνι, είναι η "καπυράδα", νοστιμότατη και περιζήτητη στην εποχή της.

Συνεχίζεται...

τρύγος.

2009-09-27T12:25:00.003+03:00

Να σας πω για τους αγίους μας αργότερα.
Βιάζομαι μη περάσει τούτη η περίοδος και δεν πω για τις δουλειές που κάναμε αυτον τον καιρό.
Λοιπόν, μετά την γιρτή της ύψωσης του Σταυρού, ερχόταν η σειρά του τρύγου των αμπελιών.
Δυο τρεις μέρες ήμαστε όλοι στα αμπέλια.
Ο καθένας είχε τόσο αμπέλι όσο για για τις ανάγκες του σπιτιού του.
Φέρναμε τα σταφύλια στο σπίτι και τα παρούσαμε σε σκάφες και το μούστο με τα τσίπουρα τα βάζαμε σς μεγάλα κιούπια όπου έμεναν 10 με 20 μέρες για να βράσει το κρασί. Ένα μέρος του μούστου κρατούσε η γυναίκα στο σπίτι. τον "κοβαμε" με στάχτη η ένα άσπρο λεπτό χώμα, το οποίο περιείχε αρκετή ποσότητα ποτάσσας και το λέγαμε "πετιμεζόχωμα" και κάναμε το πετιμέζι.
Με το πετιμέζι κάναμε διάφορα γλυκά. μουσταλευριά με σιμιγδάλι, μουστολαμπάδες με καρύδια και διάφορα "ρετσέλια" με κυδώνι, κολοκύθι, ξερά δαμάσκηνα και άλλα. Τα βάζαμε μέσα σε "κουρούπια" , μικρά γυαλιστερά τσουκάλια, και τα διατηρούσαμε όλο το χειμώνα.

του ψαρά ο γιος

2009-09-25T19:52:00.005+03:00

"Οι Άγιοι το πρώτο που θέλουν είναι να περνούμε ωραία!"
"Παππού!!! Πόσο δίκιο έχεις!!"
"Σε άκουγα που ιστορούσες τόσο καιρό, αλλά θέλει και δοξάρι γιε μου"
"Να με συμπαθάς παππού! Ξεχάστηκα μέσα στην νοσταλγία μου!"
'Το έχουμε πει γιέ μου, θέλει χορό η μνήμη, θέλει τραγούδι!"
"Εσύ το ξέρεις καλύτερα από μένα. Βιολιτζής με τα όλα σου!"
"Λοιπόν αστα αυτά τώρα και βάλε την πλάκα!"
"Ποια πλάκα καλέ; Ακόμα εκεί έχεις μείνει; Για κοίτα!!"

"Να ζήσουν των ψαράδων τα παλλικάρια!!!"
"Να ζήσουν παππού, να ζήσουν!!!

μεσητεία

2009-09-24T16:28:00.003+03:00

Σε έναν τόπο, οπου τα πάντα ήταν εξαρτημένα από την τύχη και πάνω από όλα η υγεία, όταν οι επιδημίες έκαναν θραύση και οι ενδημικές αρρώστιες τις πιο πολλές φορές ήταν θανατηφόρες, ούτε νοσοκομείο ούτε φαρμακείο και πολλές φορές ούτε γιατρός υπήρχε στο νησί.
Η λαχτάρα για την απόκτηση ενός παιδιού, η αγωνία για τον ξενιτεμένο, η προσδοκία της καρποφορίας της γης, που ήταν ο βασικότερος ίσως παράγοντας της συντήρησης και της επιβίωσης των ανθρώπων και των ζώων, που ήταν οι άμεσοι συνεργάτες τους, τότε που δεν υπήρχαν τα μηχανικά μέσα που πολλαπλασίαζαν τη δύναμη και τις δυνατότητες του ανθρώπου, ούτε τα επιστημονικά μέσα, με τα οποία θα μπορούσαμε να επέμβουμε για να προλάβουμε η να διορθώσουμε τις ιδιοτροπίες της φύσης, όπως η αναβροχιά και οι ασθένειες, όταν τα λογης λογης παράσιτα και ζουζούνια απειλούσαν να φάνε το μόχθο και να καταστρέψουν τη σοδειά, τότε που κανένας δεν υπήρχε να δώσει ένα χέρι ήταν πολύ φυσικό ο άνθρωπος να καταφεύγει σε "Κείνον" που "όλα είναι στο χέρι του" που όταν θέλει όλα γίνονται.
Ήταν λοιπόν πολύ φυσικό τις ώρες της ελπίδας και της αγωνίας να καταφεύγουμε στο Θεό για να ζητήσουμε στήριγμα και βοήθεια. Μόνο που αυτός ήταν πολύ ψηλά και ΄ταν πιθανόν να μην ακούσει και μας συντρέξει.
Μας ήταν πιο βολικό λοιπόν να έρθουμε σε επαφή με τους Αγίους του, που μας ήταν πιο οικείοι και πιο γνώριμοι.
Γι' αυτούς όμως θα πούμε στη συνέχεια...

κλοπες

2009-09-23T08:31:00.003+03:00

Βιασμοί, απάτες, διαζύγια για λόγους τιμής σχεδόν άγνωστα. Παραπλάνηση και εγκατάλειψη κοριτσιού; από την κοινή γνώμη η απόφαση ήταν τελεσίδικη: γάμος, αλλιώς στον κόσμο αυτόν δεν είχες θέση.
Φόνος; ούτε να το σκεφτεί κανείς. Ενας η δύο κάθε αιώνα κι αυτό από "ώρα κακιά", ποτέ από πρόθεση η εκδίκηση.
Αλλά ας πούμε και την αλήθεια για μια εντολή. Εκείνη που λεει: "ου κλέψεις"
Προπάντων η ζωοκλοπή θεωρούνταν μια απαγόρευση δίχως νόημα. Ε! όχι τώρα, να μην φάμε κι ένα κατσίκι!!! Αυτά τα λαχταριστά "ζούμπερα", τα σχεδόν άγρια, που γύριζαν στα βουνά μόνο και ελευθερα, ήταν μεγάλος πειρασμός. Αλλοτε κλέβαμε από ανάγκη. Κάποιος φαμελίτης, που είχε να θρέψει πολλά στόματα, έβρισκε την εύκολη λύση να βγαίνει τη νύχτα και να πιάσει όποιο βρει μπροστά του. Άλλοτε πάλι για να το γλεντήσουμε. Μικρές παρέες πιάναμε ένα "αθύμιαστο" ένα ανευλόγητο ( τα κλεμένα τα λέγαμε αθύμιαστα) και το ξεκοκαλίζαμε ευφραινόμενοι για την ... επιτυχία. Αν ήταν και της προκοπής και δεν "πάγαινε" ο κόπος χαμένος!!!
Συνεχίζεται.....

νόμος

2009-09-21T16:19:00.004+03:00

Ελεγα για τις θεομηνίες...
Πως να αντιμετωπίσει ένας κοινός θνητός τα οργισμένα στοιχεία της φύσης, έχοντας ως άμυνα μόνο τα δυο του χέρια; Και όταν η παραγωγή του, σαν γεωργική ήταν εξαρτημένη πέρα ως πέρα από την διάθεση του ουρανού, από ποιον να ζητήσει βοήθεια;
Μα από ποιον άλλον, εξον από εκείνον που διαφεντεύει τον ουρανό;
Μόνος λοιπόν ο Ιμβριώτης με τον Θεό, γι' αυτό και οι σχέσεις του με Αυτόν ήταν σχέσεις παιδιού προς πατέρα και για να έχει τη "χάρη" του έπρεπε να είναι υποταγμένος στο θέλημά του, αφού αυτός τα μπορούσε όλα, αφού είναι "Μεγαλοδύναμος" κι αυτούς κρατούσε όλα τα αγαθά στα χέρια του, αφού είναι "Πανάγαθος".
Η μόνη σκάλα λοιπόν γι ν' ανέβει λίγο πιο ψηλά και ν' ακουστεί η φωνή του ήταν ο νόμος του Θεού, κι ο νόμος αυτός είχε δέκα άρθρα, τις δέκα εντολές.
Πρώτα απ' όλα και πάνω απ' όλα λοιπόν ο Θεός. Ο,τι γινόταν ήταν θέλημα Θεού, άρα ο,τι ερχόταν από αυτόν ήταν καλοδεχούμενο. Και το απλό παράπονο, ήταν αμαρτία.
Να υβρίσεις τα θεία; Εγκλημα!!!
Οι γονείς ήταν πρόσωπα ιερά, ο πλησίον αδελφός, γι' αυτό και τα υπόλοιπα άρθρα του παραπάνω νόμου, ήταν στην "σκιά".
Στην Ίμβρο υπήρχαν φυλακές, αλλά ήταν πάντα κλειδωμένες. Σπάνια άνοιγαν, όταν κανένας είχε δούναι και λαβειν με τις αρχές, τότε ήτα σίγουρο πως...είχε άδικο!!
Συνεχίζεται....

20 Σεπτεμβρίου 2009

2009-09-19T16:22:00.000+03:00

η θρησκεία στη ζωή του Ιμβριώτη

2009-09-19T09:29:00.003+03:00

Ας ανοίξω σήμερα ενα κεφάλαιο που έχει να κάνει με την θρησκεία στην ζωή του Ιμβριώτη.
Εχει πολλές παραμέτρους, όσες μπορέσω σιγά σιγά θα καταγράψω.
Η θρησκεία είναι κανόνας ζωής για μας, τους Ιμβριώτες. Το αν πρέπει η δεν πρέπει πηγάζει από την πεποίθηση μας οτι ετσι το θέλει η δεν το θέλει ο Θεός. Ας μην διαβάσαμε ποτέ την Αγία Γραφή, ας μην καταλαβαίναμε αυτά που ακούγαμε στην εκκλησία, όμως τα νιώθαμε. Κανόνας συμπεριφοράς μας, ήταν η συνείδηση μας. Αυτή ήξερε καλύτερα από όλες τις Γραφές. Αυτή η συνείδηση δεν μας επιβλήθηκε από πουθενά, αλλά είναι καταστάλαγμα γνώσης και πείρας αιώνων. Περιμένει υπομονετικά στα τρίσβαθα της ψυχής μας και μόνο σε ώρες κρίσης αναδύεται, για να αποδώσει κατα πως λένε "τα του Καίσαρος τω Καίσαρι"
Αν εμείς οι Ιμβριώτες, υπακούοντας στην συνείδηση μας, έχουμε σαν γνώμονα ζωής τις δέκα εντολές, δεν το κάνουμε επειδή ξέρουμε πως δόθηκαν από το Θεό στον Μωυσή, αλλά επειδή ξέρουμε πως στον κόσμο τούτο, εμείς και ο "πλησίον" είναι από την μια μεριά και από την άλλη ο Θεός.
Ανάμεσα μας υπάρχει το χάος και κανένα σκαλοπάτι να τον πλησιάσουμε και να μας ακούσει.
Η χρυσή σκάλα με τα πλατιά σκαλοπάτια, όπως συμβαίνει στην χώρα μας ( λέμε τώρα), η κρατική μέριμνα με τις παροχές, τα δάνεια και τις επιχορηγήσεις ήταν άγνωστα σε μας, όχι μόνο σαν έννοιες και υπαρκτά ενεργούμενα αλλά και σαν λέξεις ακόμα.
Οι θεομηνίες;

17 Σεπτεμβρίου 1982

2009-09-18T08:24:00.002+03:00

Μου είναι αδύνατο να παραλείψω από το ιστολόγιο της νοσταλγίας τον Μάνο.
Τον Μάνο Λοίζο.
Ευχαριστώ τον Σπύρο Σεραφείμ και το e-tetradio.gr για την δυνατότητα που μου έδωσαν να αφιερώσω το συναίσθημα μου σε εκείνον.
Το ίδιο κάνω και τώρα από το δικό μου "σπιτικό"
Ηταν γκρίζο εκείνο το φθινοπωρινό μεσημέρι του 1982. Γκρίζο από χρώματα. Από αρώματα. «Η πλαγιά γεμάτη πολύχρωμα λουλούδια» όπως αποκαλούσε τον Μάνο Λοιζο ο Μίκης Θεοδωράκης, ξαφνικά σκοτείνιασε. Σαν να την κάλυψε ομίχλη. Του θανάτου. Μα όχι της λησμονιάς.
Η μορφή του σεργιανά ανάμεσα στους χτύπους της καρδιάς και τους κάνει να ηχούν μελωδικά και καμιά φορά θυμωμένα. Τα τραγούδια του κεντούν στου αλόγου μου τη σέλα όσα η γλώσσα αδυνατεί να πει.
Η Αλεξάνδρεια τον υποδέχθηκε. Ευλαβικά και με πολύ καμάρι τον παρέδωσε στον κόσμο. Τον προϋπάντησε ο Μίμης Πλέσσας. Ο Μίκης Θεοδωράκης τον «πολιτογράφησε» στην «Μαγική Πόλη». Στο κατόπι, στήθηκαν στη σειρά ο Σαββόπουλος, η Φαραντούρη και άλλοι, και άλλοι, καθώς έβλεπαν πως κάποιο φως άνοιγε δρόμους ξεχωριστούς.
Ο Μάνος έγραψε την ξεχωριστή ιστορία αυτού του δρόμου. Τι παράξενο: είναι ο δικός μου δρόμος. Κάπου εκεί ακούγεται ένα «ακορντεόν» να φυλάει τσίλιες, την ώρα που «η νύχτα η μικρή αρχόντισσα» αποχαιρετά «τα καράβια αλήτες».
Ο δρόμος αυτός με περπατά μέχρι σήμερα. Κάποτε γίνεται θάλασσα, με ληστές και πειρατές. Κάποτε γίνεται παποράκι του Μπουρνόβα. Κάποτε γεμίζει νέγρους που διψούν για ζωή.
Η ζωή μου δίχως τον Μάνο δεν θα ήταν ζωή. Γι’ αυτό και τον ευχαριστώ. Μια μέρα, σε μια στροφή του δρόμου, τούτο το ευχαριστώ θα του το πω. Μέχρι τότε θα ελπίζω πως «η μέρα εκείνη δεν θα αργήσει».

" Gόz sancisi" Φθινοπωρινή Οδύνη"

2009-09-16T08:54:00.003+03:00

Στους κινηματογράφους της Τουρκίας έχουν συρρεύσει χιλιάδες άτομα για να παρακολουθήσουν την ταινία Φθινοπωρινή οδύνη με φόντο τα Σεπτεμβριανά, τα επεισόδια που είχαν οργανωθεί στις 6-7 Σεπτεμβρίου 1955 εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης.

Η ταινία της Τομρίς Γκιριτλίογλου είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Τούρκου λογοτέχνη-πολιτικού Γιλμάζ Καράκογιουνλου που αναφέρεται στην ερωτική ιστορία αγάπης ενός Τούρκου μεγαλοαστού και μιας Ρωμιάς ιερόδουλης.

Μόνο στην πρώτη εβδομάδα της προβολής του, σε 92 τουρκικές κινηματογραφικές αίθουσες, την Φθινοπωρινή οδύνη έσπευσαν να παρακολουθήσουν 300.000 Τούρκοι.
Τρεις μέρες μετά την πρεμιέρα της ταινίας, ο διευθυντής της Hurriyet, Ερτουγρούλ Οζκιόκ, έγραφε: «Η ταινία αρχίζει με μια άκρως εντυπωσιακή σκηνή: Μια ομάδα αλητών, κρατώντας έναν κουβά με κόκκινη μπογιά, σημαδεύει με σταυρό πόρτες κάποιων σπιτιών, τα μεσάνυχτα. Το σημάδεμα των σπιτιών σε όλα τα μέρη του κόσμου είναι οιωνός κάποιας δικτατορίας ή γενοκτονίας που πλησιάζει».

»Έτσι έγινε και στη ναζιστική Γερμανία, έτσι έκανε και η Κου Κλουξ Κλαν στις ΗΠΑ. Έτσι σημαδεύτηκαν τα σπίτια στη Βοσνία και το Κόσοβο. Από ό,τι φάνηκε όμως, τα δικά μας αρχεία δεν είναι και τόσο καθαρά. Υπήρξε αυτό και σε εμάς. Πριν από τα Σεπτεμβριανά, ορισμένοι αλήτες σημάδεψαν τα σπίτια στα οποία ζούσαν Ρωμιοί. Όταν έβγαινα από την ειδική προβολή της ταινίας, ένας φίλος ζήτησε τη γνώμη μου κι εγώ του είπα: Είθε μετά από 20-30 χρόνια, να μην αναγκαστούμε να κάνουμε μια παρόμοια ταινία. Ο Θεός να φυλάει την Τουρκία από αυτό το ρεζιλίκι».

Το σοκ που προκάλεσε η συγκεκριμένη ταινία στην Τουρκία, πυροδότησε σειρά δημοσιευμάτων σε πάμπολλες ευρωπαϊκές εφημερίδες. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, η ολλανδική «Trown» δημοσίευσε ανταπόκριση του Ερντάλ Μπαλτσί από την Κωνσταντινούπολη, με τίτλο «Η Κωνσταντινούπολη ντρέπεται για το 1955» και υπέρτιτλο «Ταινία για το διωγμό των Ελλήνων προβάλει ξεχασμένη ιστορία». Στο ρεπορτάζ τονίζεται ότι «πρόκειται για ταινία, που αναφέρεται στα φρικτά γεγονότα του 1955, τη χρονιά που η ελληνική μειονότητα δέχθηκε επίθεση και εκδιώχθηκε από το τουρκικό κράτος».

Ο Πατριάρχης έκανε αναφορα σε μια ομιλία του γι' αυτή την ταινία,
Μπορείτε να το δείτε εδώ:
http://panagiotisandriopoulos.blogspot.com/2009/01/blog-post_24.html

14 Σεπτεμβρίου 1922

2009-09-14T16:33:00.002+03:00

Ανήμερα του Σταυρού στις 14 Σεπτέμβρη του 1922 έγινε τη καταστροφή της Σμύρνης.

Ας τραγουδήσουμε τον καημό που κρύβουμε στα στήθια...

Τι σημαίνει όμως " καταστροφή";

Ας ρωτήσουμε την εγκυκλοπαίδεια

Mε τον όρο καταστροφή της Σμύρνης αναφερόμαστε στην σφαγή του χριστιανικού πληθυσμού ( Ελληνικού,αλλα και Αρμενικου) της Σμύρνης (την gavour izmir δηλ. πόλη των απίστων οπως την λέγαν οι Τούρκοι εξαιτίας του μεγάλου πλειοψηφικού χριστιανικού κυριοτατα ελληνικου πληθυσμού που την κατοικούσε) καθώς και στην καταστροφή της πόλης με την φωτιά που εκδηλώθηκε αρχικά στην αρμένικη συνοικία και κατέκαψε όλη την πόλη εκτός απο την μουσουλμανική συνοικία. Η φωτιά εκδηλώθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου(ν.ημ.) 1922, τέσσερις μέρες μετά την επανακατάληψη της πόλης από τους Τούρκους, και κράτησε έως τις 17 Σεπτέμβρη.

Μακάρι ο κόσμος να μην ξαναγνωρίσει κάτι παρόμοιο
Μακάρι οι λαοί της γης και εμείς οι Έλληνες πρώτοι
να μάθουμε να ζούμε μονιασμένοι στην γωνιά αυτή
της Μεσογείου που μας έριξε ο θεός. Καμιά αντεκδίκηση, κανένα μίσος.
Απλά ελπίζω να μας επιτρέπουν να τα θυμόμαστε με πόνο ψυχής
γιατί αλίμονο στους λαούς που δεν γνωρίζουν την ιστορία τους.
Ένοιωθα ότι είχα χρέος απέναντι στους δικούς μου ανθρώπους που ξεριζώθηκαν
από εκεί και στους δικούς μου ανθρώπους που δολοφονήθηκαν.
Αν στον ελεύθερο κόσμο, σωστα, είναι αδίκημα η μη παραδοχή της γενοκτονία τω Ναζί,
γιατί εμείς θα πρέπει να τα ξεχνάμε;

προλήψεις

2009-09-13T09:44:00.002+03:00

Στο μεγάλο κεφάλαιο των προλήψεων και των δοξασιών όπως λέμε, δεν θα ήθελα να παραλείψω μερικές πολύ σημαντικές πτυχές της καθημερινής μας ζωής που ποτίζονταν από αυτές. Τις προλήψεις και τις δοξασίες.
Ας κάνω αρχή σήμερα με τον γάμο και την γέννηση.
Λοιπόν,
Ποτέ δεν παντρεύομασταν την Τρίτη, είναι μαθες κακή μέρα. Αντίθετα η Πέμπτη είναι τυχερή μέρα γι' αυτό οι γάμοι γίνονται Πέμπτη και Κυριακή.
Τρεις μέρες μετά το γάμο το αντρόγυνο δεν πρέπει να περάσει ποτάμι, γιατί θα χωρισουν πριν περάσει χρόνος. Το ίδιο θα συμβεί αν, μεσα σε ένα χρόνο, ακούσουν το "ευλογημένη η βασιλεία" άλλου γάμου, γι' αυτό δεν μπαίνουν στην εκκλησία, όταν βρεθούν σε γάμο.

Να σας πω για τον γάμο τώρα λίγα:
Η έγκυος γυναίκα δεν πρέπει να ζητά ο,τι νάναι, γιατί το παιδί που θα γεννηθεί θα γίνει φτ ωχός. Αν η έγκυος την ημέρα του αγίου Συμεών κάνει σημάδι με μουτζούρα στο σώμα της, το σημάδι αυτό αποτυπώνεται στο έμβρυο στο ίδιο σημείο και το παιδί θα έχει το σημάδι σε όλη του τη ζωή.
Συνεχίζεται...

Ναζίμ Χικμέτ

2009-09-12T15:10:00.003+03:00

Αυτό το συννεφιασμένο απόγευμα, με παρασέρνει στα χρώματα του. Τα αρώματα και τις μνήμες. Επειδή οι μνήμες είναι γεμάτες αρώματα. Εκείνα που μόνο εσύ αναγνωρίζεις ανάμεσα σε χίλια.
Είναι δικά σου.
Οχημα προσφέρω για τούτο το ταξίδι.
Ελάτε!
Ας απολαύσουμε μαζί λόγο και μουσική.
Ναζίμ Χικμέτ

καλή μας σχολική χρονιά

2009-09-10T16:31:00.002+03:00

"...στο σχολειό τον πάνε να μάθει γράμματα
θέλει να παίξει ακόμα με τ'άστρα τ' ουρανού
πριν έρθουν πρωτοβρόχια και συννεφιές στο νου
πρωτάκι, σχολιαρούδι, του κλέβουν το τραγούδι, του κλέβουν το τραγούδι... "

Τότε ήταν, σαν τώρα είναι, πρώτες μέρες στο σχολείο. Στην Ίμβρο... την αφεντιά μου την διακρίνετε φαντάζομαι...
Α, δεν σας έδειξα το σχολειό... άυτό που μου φέρνει σήμερα συννεφιές στο νου...

Αυτό είναι το σχολείο όπως είναι σήμερα. Μερικές φορές το χρησιμοποιούν ως ντισκοτέκ.
Τότε όμως ήταν γεμάτο μαθητούδια. Τουρκάκια και ελληνάκια. Η αυλή γέμιζε φωνές...διάφορες... μέρικά συναισθήματα μπορείτε να δανειστείτε από την φωτογραφία την πρώτη. Εκείνη με τις ποδιές και τους κάτασπρους κολλαριστούς γιακάδες.
Καλή αρχή λοιπόν και τούτης της σχολικής χρονιάς...με μνήμες και όνειρα για ένα αύριο πιο πλούσιο!

2009-09-09T15:08:00.003+03:00

Το μόνο που δεν σας είπα, για να συνεχίσω το προηγούμενο που λέγαμε, σχετικά με τις παράξενες θεραπείες, είναι οι μαγουλάδες.

Με έφεραν που λέτε σε μια γυναίκα που είχε τη φήμη οτι είχε καλό χερικό. Η "γιάτραινα" λοιπόν μέσα σε μια κούπα νερό, διέλυσε ένα κύβο λουλάκι και το νερό έγινε γαλάζιο. Υστερα με ένα "σγραγιστό" με αυτούς που σφραγίζουν τα πρόσφορα και που τον είχε ακουμπήσει στο λουλακί νερό, σφράγισε το πρήξιμο του λαιμού μου.
Όλη αυτή η διαδικασία έγινε στα βουβά, που όμως από το ύφος της γυναίκας θα έλεγες οτι κάτι μελετούσε.
Οι μαγουλάδες οι δικοί μου, καθώς και όλων των υπόλοιπων όπως καταλαβαίνετε εξαφανίστηκαν.
Ολοι οι αυτόκλητοι τούτοι θεραπευτές είχαν ένα κοινό σημείο μεταξύ τους: την μυστική προσευχή. Αν ήταν προσευχή η ξορκισμοί ή τίποτα από τα δύο, αλλά ένας τρόπος υποβολής της ιδέας στον άρρωστο, οτι επικαλούνται αόρατες δυνάμεις που θα βάλουν το χέρι τους να γίνουν καλά, κανείς δεν ξέρει.
Ενα άλλο επίσης κονό σημείο που είχαν ήταν οτι δεν έπαιρναν ποτέ χρήματα, ούτε δέχονταν δώρα.

Μιας και τό έφερε η κουβέντα να σας πω λίγα και για την χρυσή, η το "σαραλίκι" όπως το λέγαμε. Είναι τούρκικη λέξη και σημαίνει κάτι σαν "κιτρινισμός". Αυτή ήταν πολύ συνηθισμένη αρρώστια στα παιδιά αλλά και στους μεγάλους. Για να περάσει αυτό, χρειαζόταν όχι γητειές και ξόρκια αλλά χειρουργική επέμβαση. Με κάποιον τρόπο, συνήθως με μεταξωκλωστή, έκοβαν τον σύνδεσμο που υπάρχει στην βάση του επάνω χειλιού. Τότε έτρεχε πολύ αίμα. Ελεγαν πως αυτή ήταν "η ώρα του Θεού". Σε λίγες μέρες ο άρρωστος ξανάβρισκε την υγεία και το χρώμα του.

Με αυτά και με εκείνα, το θέμα της "λαικής ιατρικής" πήρε τέλος.
Προλήψεις και δοξαδίες είχαμε όπως έχει κάθε κοινότητα που μετρά πολλούς αιώνες ιστορίας. Η επιβίωση ήταν ανάγκη και έπρεπε με κάθε θυσία να πραγματοποιηθεί.

Τα Σεπτεμβριανά

2009-09-06T22:54:00.010+03:00

Προτου μας αφήσει τούτη η μέρα, και οι μνήμες της περάσουν στο παρελθόν, προσπάθησα και κράτησα μερικές. Είναι από αυτές που πονούν. Μερικοί θα ήθελαν να ξεχάσουν τα γεγονότα, αλλά εκείνα μας στοιχειώνουν. Πρέπει. Πρέπει να ειπωθούν για πολλοστή φορά.
Ετσι για να αγιάσει η μνήμη όσων άδικα για μια φορά ακόμα, έπεσαν θύματα....

Τούτα ήταν τα γεγονότα όπως μου τα διηγήθηκε ο παππούς, και τα έχω καταγράψει στο βιβλίο μου "Μικρασίας Έρως". Ετσι δεν θα μπορούσα να τα παραλείψω...
Την θύμηση του να έχω...εύχομαι...

σαράντα κύματα

2009-09-05T08:12:00.003+03:00

Είχα ένα φίλο που λέτε, τον Σταύρο τον Τσιμπλή.
Αυτός όταν ήταν μικρός, υπέφερε ο καημένος από μια αρρώστια που κρατούσε πολύ καιρό. Μη με ρωτήσετε να σας πω τι ήταν γιατί σίγουρα δεν ξέρω, κανείς μας δεν ήξερε.
Μια μέρα το λοιπόν, η γιαγιά και η μάνα του τον κατέβασαν στο γιαλό. Εκεί του έβγαλαν την φανέλα του, το πάνω εσώρουχο, και καθισμένες στην άμμο, η πάνω σε μια πέτρα, εκεί που σκάει το κύμα στην ακροθαλασσιά, βουτούσαν το ρούχο στην θάλασσα σαράντα φορές, σε σαράντα κύματα. Παρακαλούσαν να σβήσει η αρρώστια από το άρρωστο παιδί τους όπως σβήνει το κύμα στη στεριά.
Οταν έφευγαν, έπρεπε να μη γυρίσουν να κοιτάξουν πίσω τη θάλασσα, εκεί που άφησαν το "κακό".
Η αλήθεια είναι οτι ο Σταύρος είναι σήμερα κάπου στην Αυστραλία. Ζει και βασιλεύει.
Τι είδους αρρώστια ήταν, τι έγινε κανείς δεν ξέρει.
Την πήραν τα "σαράντα κύματα".
Μεταξύ μας, όχι μόνο του Σταύρου αλλά και ένα σωρό άλλα παιδιά ακολουθησαν αυτή τη "θεραπεία" μεταξύ αυτων και εκείνος που γράφει τούτες τις γραμμές...

"ξεφοράει"

2009-09-02T13:37:00.003+03:00

Για να σας τελειώσω με το θέμα αυτό, αν και δεν τελειώνει έτσι, ίσως το ξαναβρούμε μπροστά μας, θέλω να σας πω για το τι γινόταν όταν η κυρά Μαρίκα δεν κατάφερνε και πολλά.
Μην της το πείτε όμως επειδή εκείνη δεν το παραδέχεται.
"Εμένα η τέχνη μου έχει βαθιές ρίζες" λέει " έχουν έρθει σε μένα...ωωωωω... τι να πρωτοθυμηθώ!"
Γι αυτό σας λέω, μην της το πείτε, θα πικραθεί και είναι τόσο καλός άνθρωπος!
Λοιπόν, τι λέγαμε;
Α, ναι! Αν με αυτά και με εκείνα δεν περνούσε το κακό, τότε καταφεύγουμε σε άλλα μέσα, στην θρησκεία.
Μάλιστα!
Πάμε τον άρρωστο στην εκκλησία, για να "φεφορέσει" επάνω του ο παππάς. Μετά τη λειτουργία σταματουμε τον "παθόντα" στην βορεια πύλη του ναού. Ο παππάς βγάζει το πετραχήλι του, τα επιμάνικα και τη ζώνη, τα βάζει πάνω στο κεφάλι του βασκαμμένου και διαβάζει την ειδική ευχή.
Άλλες φορές πάλι, ξαπλώνουμε τα βασκαμένα μωρά μπροστά στην Ωραία Πύλη, για να περάσει από πάνω τους ο παπάς την ώρα που περνά με τα "Άγια" στα χέρια.
Πάντως πρέπει να ξαναπώ, οτι ήταν μεγάλος "λεκές" για κάποιον να "διαγνωστεί" με βασκανία. Κοίταγε πώς θα αποτινάξει από πάνω του τούτο το κακό, την φήμη του ονόματός του. Ωστόσο μπορεί να συμβεί και στον καθένα. Για να προλάβουν λοιπόν το κακό, μόλις πλησίαζαν το αντικείμενο του θαυμασμού τους, το έφτυναν λέγοντας ", φτου να μη βασκαθείς". η έβαζαν μπροστά σε ό,τι ήθελαν να πουν την λέξη "σκόρδα" η απλά έλεγαν "μάσιαλα" που είναι μια επίκληση του ονόματος του Θεού στα τουρκικά.
Είπαμε όμως έτσι;
Τσιμουδιά στην κυρά Μαρίκα.
Την άλλη φορά θα σας πω για τα ξόρκια και τα γητέματα...

Στα όρη στ' άγρια βουνά.

2009-08-30T23:46:00.003+03:00

Δεν ξέρω αν θυμάστε την κυρα Μαρίκα.
Η κυρά Μαρίκα είναι η ξεματιάστρα του χωριού μας. Ήταν και συνεχίζει να είναι, στο πείσμα της τεχνοκρατούμενης επέλασης του καιρού.
Λοιπόν, πριν από λίγο καιρό την χρειάστηκα. Σας είχα πει οτι όταν το επιτρεψει θα σας πω, επάνω επάνω, λίγα από την "τέχνη" της.
Τον λόγο για τούτη την αποκάλυψη να μου επιτρέψετε να τον κρατήσω κρυφό. Προς το παρόν. Επειδή από ο,τι βλέπω, σιγά σιγά δεν μένει τίποτα κρυμένο σε αυτό το ιστολόγιο της θυμησης και της νοσταλγίας.
Χρησιμοποιεί το "κάπνισμα" η κυρά Μαρίκα.
Για την κυρία Ευτέρπη θα σας μιλήσω άλλη φορά.
Η κυρα Μαρίκα, έχει ένα θυμιατό σπιτικό με αναμμένα κάρβουνα. Βάζει λίγο βασιλικό του Επιταφίου, τρία μοσχοκάφια (τα λένε και γαρίφαλα), τρία κουκιά αλάτι κι ένα ψίχουλο ψωμί. Κάνει με το θυμιατό τρεις κύκλους, πάνω από το κεφάλι του "βασκαμένου" ψιθυρίζοντας μερικά λόγια ακατάληπτα για τους άλλους, ενώ τα καιόμενα υλικά σκάζουν στη φωτιά. Οσο πιο δυνατά είναι τα "τσακ τσακ" τόσο πιο μεγάλος είναι ο βαθμός της βασκανίας. Υστερα κάνει τρεις φορές το σημείο του σταυρού μπροστά στο πρόσωπο του βασκαμένου και αδειάζει το περιεχόμενο του θυμιατού σε μια σουπιέρα με νερό, ενώ ο "άρρωστος" σκύβει από πάνω για να αναπνεύσει τον αχνό που βγάζουν τα κάρβουνα που σβήνουν. Ύστερα, η κυρα μαρίκα βουτά το χέρι της στο νερό και με τα δάχτυλά της ραντίζει τρεις φορές το πρόσωπο του, να τον κάνει να τρομάξει ( εκείνει το λέει "να ξ'πασει") και του δίνει να πιεί τρεις γουλιές από το νερό.
Η κυρά Μαρίκα δεν γνωρίζει από αμαρτίες και άλλα τέτοια. Δεν θεωρεί οτι κάνει κάτι κακό. Ετσι της το έμαθε η γιαγιά της έτσι το κάνει.
Να σας πω την αλήθεια έχει γιαραντήσει πολλούς. Συζητήσεις θεολογικές και φιλοσοφικές δεν ξέρει να κάνει. Θαρρεί πως κάνει το καλό, επειδή βλέπει στα μάτια των αρρώστων την υγεία όταν φεύγουν από το σπίτι της.
Στα όρη στ' άγρια βουνά!

husaf

2009-08-29T13:34:00.003+03:00

"Α. όλα κι όλα! Μπορεί να παντρέφτηκες, να έφυγες από κοντά μου, αλλά ένα να έχεις μέσα στην καρδιά σου. Τα ήθη μας και τα έθιμα μας!"
"Τι λες ρε μάνα;" την ΄ρωτησα έτσι αναστατωμένη που την είδα εχθές.
Πέρασε για καφέ.
Όποτε έρχεται, αυτό γίνεται, είτε για να φέρει πεσκέσια, είτε για να μοιραστεί κάτι που την αναστάτωσε.
Τώρα ήταν το δεύτερο.
Άκου λέει δεν νηστεύουμε! Εμείς, γιορτή σαν την σημερινή ούτε λάδι δεν τρώγαμε!"
"Έλα ησύχασε!" της λέει η γυναίκα μου. "Εμεις δεν τα ξεχνάμε αυτά!"
"Το ξέρω θυγατέρα μου! " είπε αναστενάζοντας. "Τι απομεινε πια!"
Πήρε δυο ανάσες και είπε:
Θα σας φτιάξω χουσάφι!
Οι μνήμες της γεύσης αναστατώθηκαν!
Μετά από τα ζαρζαβατικά, θα φάμε χουσάφι με ρύζι.
"Πως φτιάχνεται;" ρώτησε η Μαρούλα
"Πάμε στην κουζίνα!"
Πήγαν εκεί. Και γω από κοντά.
"Σταφίδες θέλουμε, ξανθές. Θέλουμε νερό και κανέλα. Έχουμε;"
"Εννοείται!! και άλλα μπαχάρια!"
"Ωραία! "
Μπήκε η χύτρα στη φωτιά, το νερό, βράζουν οι σταφίδες με την κανέλα τα γαρύφαλλα, το κονιά και την ζάχαρη!
"Άλλα φρούτα αποξηραμένα μπαίνουν;" ρώτησε η Μαρούλα
"Ο,τι θες" της είπε εκείνη. "Αλλά εμείς επειδή οι σταφίδες ήταν πιο πρόχειρες, τις χρησιμοποιούσαμε. Βάζεις βερύκοκα, δαμάσκηνα. Οσα είχε προνοήσει η νοικοκυρά να έχει στο "φανάρι" της!
Το ρύζι ταυτόχρονα! Σε άλλο μάτι.
Αφού κρύωσε το ρύζι, σε ένα κουπάκι και από πάνω με την κουτάλα το χουσάφι. Ταξίδι γεύσης και θύμησης!
"Θυμάσαι;" με ρώτησε. "Θυμάσαι που βράζαμε στάρι και το τρώγαμε με μέλι;"
Εγώ όχι απλά θυμόμουν, δεν ήμουν εκεί... με είχε πάρει ο χρόνος στις φτερούγες του για την πατρίδα...

Ναζρεντίν Χότζας

2009-08-27T22:57:00.002+03:00

Πως ήρθε η κουβέντα σήμερα το μεσημέρι και θυμήθηκα τον Χότζα.
Τον Ναζρεντιν Χότζα.
Εκείνη την μυθική μορφή που έχει σφραγίσει τα παιδικά μου χρόνια. Έχω ακούσει τόσες πολλές ιστορίες, ώστε μόνο τώρα καταλαβαίνω οτι ο πατέρας μου μας διηγόταν τις ιστορίες αυτές, όχι μόνο για διασκέδαση αλλά και για όργωμα του μυαλού και τις ψυχής μας.
Δεν καταλαβαίνουν όλοι με την πρώτη ανάγνωση τις ιστορίες του, είναι αλήθεια.
Μα και γι' αυτό γράφτηκαν. Τώρα έμαθα οτι πρόκειται για τις ισλαμικές ζεν ιστορίες. Να σε μάθουν να ανοίγεις και άλλες διεξόδους για την διεύρυνση της αντιληπτικότητας του νου σου.
Λοιπόν, για να μην κάνω αναλύσεις, δεν είναι άλλωστε σκοπός τούτης της εγγραφής, ορίστε δυο από αυτές που θυμάμαι.
Οποιος μπορεί ας βρει τον κρυμένο θησαυρό τους:

Μια φορά ο Χότζας είχε να μιλήσει σε μια συγκέντρωση σε κάποια γειτονική πόλη κι έφτασε λίγο καθυστερημένος, αλλά εντελώς γυμνός. Οπότε ο κόσμος άρχισε να ρωτάει γιατί είναι γυμνός κι εκείνος απάντησε: «Βιαζόμουν τόσο πολύ να ντυθώ που ξέχασα να βάλω τα ρούχα μου.

Ορίστε και μια άλλη:

Μια μέρα ο Χότζας πήγε να δει έναν ψυχίατρο. Ξάπλωσε στον καναπέ και είπε:
«Το πρόβλημά μου γιατρέ είναι ότι δεν μπορώ να θυμηθώ τίποτα».

Άραγε θυμάται ο καθένας μας την αλήθεια που ήδη ξέρει;

μακαρι να φανερώσει

2009-08-26T08:57:00.003+03:00

Η μάνα μου πολύ τον ευλαβούνταν τον άγιο Φανούριο.

Κάθε χρόνο μας μάζευε όλους, και σαν έφτιαχνε την φανουρόπιτα μας έλεγε τούτη την ιστορία:

"Η μάνα του Αγίου δεν ηκαμε καλό ποτέ τζη. Μόνο ένα κρομμυδύφυλλο ήδωσε μια βολά σ'ένα διακονιάρη. Σαν απόθανε ήβραζε σ'ένα καζάνι με πίσσα και ο Άγιος αρώτησε: α-Γιάντα η μάνα μου είναι εκειά μέσα;

Ο Μιχαήλ Αρχάγγελος τ'απηλοήθηκε: -Γιατί δεν ήκαμε ποτέ καλό. Να ρίξομε το κρομμυδόφυλλο που ήδωσε κι ανέ τηνέ σηκώσει να βγει επάνω, να σωθεί...

Ερίξανε το κρομμυδόφυλλο και η μάνα ντου βγήκε στα χείλια του καζανιού μαζί με τρεις άλλες γυναίκες που πιαστήκανε κι αυτές από το κρομμύδι. Μα η μάνα ντου τώσε δίνει μια σπρωξιά και πέφτουνε πάλι μέσα. Τοτεσάς λέει ο Αρχάγγελος: Θωρείς πως κι επαέ είναι ακόμη κακή.

Τοτεσάς ο Άγιος Φανούριος ζήτησε μια χάρη: Να μην πηγαίνουνε πράμα γι'αυτόν, μόνο για τη μάνα ντου για να λένε να τση συγχωρέσει ο Θεός..."

Ύστερα, μετρούσε τα υλικά της να είναι η επτά, η εννιά και την έφτιαχνε μπροστά στα δικά μας έκπληκτα μάτια. Μας άρεσε να βλέπουμε με πόση αγάπη και ευλάβεια ζύμωνε, ανακάτευε τα παρακάτω υλικά:

1 ποτήρι λάδι.

1 ποτήρι ζάχαρη.

1 ποτήρι χυμό πορτοκάλι.

1 κουταλιά κουταλιά ξύσμα πορτοκαλιού

3 ποτήρια αλεύρι που φουσκώνει μόνο του

1 κουταλάκι σόδα

1 κουταλιά κανελογαρύφαλα

1/2 ποτήρι καρύδια χοντροκομμένα

1/2 ποτήρι μαύρες σταφίδες

Χτυπούσε το λάδι με τη ζάχαρη, πρόσθετε το ξύσμα και το χυμό του πορτοκαλιού, και τέλος το αλεύρι με τα υπόλοιπα υλικά. Τα άδειαζε σε ένα ταψί και το έβαζε στην μασίνα ( ένα πολυμηχάνημα εποχής με ξύλα για φωτιά) για 50 λεπτά.

Όταν την έβγαζε ψημένη, την πασπάλιζε με άχνη και κατευθείαν στην εκκλησιά για να την διαβάσει ο παπάς.

Μακάρι να μας φέγγει όλους ο άγιος Φανούριος.

νοσταλγός του χθες

2009-08-24T19:39:00.002+03:00

"Πατρίδα είναι εκείνο που αγαπάς"
Και αγαπάμε αυτό που πατάμε, εκείνο που μας αγκαλιάζει.
Δεν ξέρω αν λέγεται Ελλάδα, Ίμβρος, Αμερική. Τα ονόματα, μπορεί να είναι συμβατικές λέξεις για να περιγράψουν εκείνο που σε αγκαλιάζει.
Θυμάμαι, πως όταν ήρθαμε στην Ελλάδα, μας λέγανε "τουρκόσπορους"
Ας είναι.
Αυτό είναι ένα άλλο θέμα, που σκοπεύω να φωτίσω αργότερα.
Ο πρόλογος που έκανα είναι για να σχολιάσω μια εικόνα από το μέλλον.
Κατασκευασμένη μεν, αλλά βγαλμένη μέσα από τους φόβους.
Σαν παραμύθι.
Σαν ένα βιβλίο που ανοίγει για να σου πει:
Μια φορά κι εναν καιρό...

το φεγγάρι...οι φωτιές... μεσα από το σπίτι μου...

2009-08-22T22:54:00.003+03:00

Μπορώ να καταλάβω πολύ εκείνους που από την μια στιγμή στην άλλη έμειναν δίχως σπίτι.
Είμαι εγώ.
Κι εγώ μια φορά στη ζωή μου ένιωσα την φωτιά να μου καίει τη ζωή μου, να με διώχνει από το σπίτι μου.
Καταλαβαίνω τι σημαίνει να βλέπεις το σπίτι σου να λυγίζει από τον βιασμό. Να σου φωνάζει για βοήθεια κι εσύ να μην μπορείς να κάνεις τίποτα παρά να στεγνώνεις τα δάκρυα σου.
Με τον καιρό περίμενα πως θα καταλαγιάσει η ανάγκη να φωνάξω να θυμώσω να κλάψω.
Ψέματα.
Δεν έγινε τίποτα.
Μπροστά στην ίδια εικόνα της καταστροφής, μεταφέρομαι αμέσως στο σπιτικό μου.
Αστεγοι συνοδοιπόροι, υπάρχει τρόπος για να δεις καταματα αυτό που συνέβη.
Σαρκασμός και υπέρβαση.
Αλλιώς, θα είμαστε μέσα σε ένα δωμάτιο και θα χτυπάμε τους τοίχους μέχρι να ματώσουμε. Μάταια.
Το φεγγάρι πανωθε μας:

a summer day at Gokceada....Τρομάρα μας....

2009-08-21T11:20:00.003+03:00

Λίγα λόγια μόνο όσα μου επιτρέπονται για το βίντεο που θα ακολουθήσει...
Τίποτα καλύτερο ως εισαγωγή, από το ποίημα του Κωστή Παλαμά....

Αντιγράφω από το youtube:
A taste of summer time on this quiet Turkish island in northern Aegean Sea

Καλοκαίρι στην Ίμβρο... με την ελληνική καταβολή να μαραζώνει....

χωρίς τραγούδι πανηγύρι δεν γίνεται

2009-08-19T20:07:00.005+03:00

Ο Ιμβριώτης αγαπά πολύ το τραγούδι. Τραγουδά όλες τις ώρες της μέρας.
Πόσο μάλλον, όταν επιστρέφει στην πατρίδα ύστερα από έναν ολόκληρο χρόνο.
Τότε, στις καλές μέρες, τραγουδούσε, και τραγουδά μπορώ να πω, όπου βρεθεί. Στο χορό, στην παρέα, στο πανηγύρι, στο γάμο. Και στη δουλειά, με συντροφιά η μόνος. Οταν οδηγεί το κοπάδι στη βοσκή, τα βόδια στο χωράφι. Ακόμα και όταν ζευγαρίζει, (οργώνει) σκυμμένος πάνω στο αλέτρι παρασφυρίζει κάποιο σκοπό. Όταν, καβάλα στο ζο του, πήγαινε στη δουλειά, όταν θέριζε, όταν τρυγούσε, όταν μάζευε ελιές, ανεβασμένος στην σκάλα τραγουδούσε:

Στη σκάλα π' ανεβαίνεις, ν' ανέβαινα κι εγώ,
σε κάθε σκαλοπάτι να σε γλυκοφιλώ.

Οταν άπλωνε τα δίχτυα στην άμμο, όταν μάζευε τα πανιά της βάρκας, σιγοτραγουδούσε.
Το τραγούδι για τον Ιμβριώτη δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας εύθυμης διάθεσης. Είναι πηγαίο και αυθόρμητο στοιχείο έκφρασης της κάθε στιγμής. Όταν η καρδιά είναι πλημυρισμένη από έρωτα, προσδοκία, χαρά και πίκρα ακόμα, τραγουδα.
Οι Ιμβριώτες δεν τραγουδούσαν μοντέρνα ξενόφερτα τραγούδια, εκτός από τα γνωστά στο πανελλήνιο Πολίτικα και Σμυρναίκα, όπως το "Σαν τα μάρμαρα της Πόλης", "Εγώ είμαι του ψαρά ο γιος", "Μαρουλιά" και άλλα.
Άλλοι σκοποί και τραγούδια που έφεραν το όνομα της καταγωγής τους και που χορεύονταν ήταν "ο Σμυρνιός", ο Καλαματιανός, ο Συλ'βριανός.
Για περισσότερα επιφυλάσσομαι στο μέλλον αγαπητοί συν-νοσταλγοί της αληθινής ζωής.

Αντε να το πάμε όλοι μαζί:

κάποιος νόστος του Αυγούστου

2009-08-18T11:07:00.002+03:00

Η επιστροφή θα συνεχίζεται για πάντα.
Ακόμα και όταν όλα τα σπίτια καταστραφούν, ακόμα και όταν όλοι οι "φύλακες των Θερμοπυλών" πεθάνουν μόνοι και εγκαταλειμένοι, η επιστροφή θα συνεχίζεται.
Μιλώ για την Ίμβρο ( εσύ να διαβάζεις Ιθάκη).
Κάθε χρόνο, όπως διάβασες στην προηγούμενη εγγραφή, χρέος και τιμή είναι η επιστροφή.
Θα ήθελα να βάλω υλικό από φέτος αλλά είναι νωπές οι μνήμες ακόμη και δεν μπορώ. Χρειάζεται να καταλαγιάσει λίγο η ταραχή για να μου είναι μπορετό να τα ξαναζήσω.
Προς το παρόν, στου Αυγούστου το κάλεσμα, θα ανταποκριθώ "μουσικά"
Κάποιον περασμένο Αυγουστο, ένας γνωστός καλλιτέχνης, ένοιωσε μέσα του εκείνη την φωνή. Την φωνή που την ακουν όχι όλοι..
Αξίζει να δεις και τα δύο βίντεο, που καταγράφουν όσα και δική μου ψυχή.
Ελπίζω και η δική σου.

Ακου την φωνή:

Και τώρα το τελευταίο μέρος:

Ελπίζω τα κύμματα του Αιγαίου να δώσουν την σκυτάλη στους γλάρους για να φέρουν σε σένα, όπου και να είσαι, το μήνυμα πως υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που φυλάνε όπως λένε Θερμοπύλες. Εκείνοι λένε, τα σπίτια μας, τη ζωή μας...

η ώρα του ήμαρος

2009-08-07T15:11:00.001+03:00

Τέτοιες μέρες του Αυγούστου, από όλο τον κόσμο, παιδιά μιας μάνας βιασμένης από Τούρκους και Έλληνες, έρχονται να την συντρέξουν. Με αεροπλάνα και βαπόρια, που λέει και ο τραγουδοποιός, προσκυνώντας τα άγια χώματα, της γης που τους γέννησε, καταφτάνουν ομαδικά. Για να ανάψουν τα καντήλια από τις εκκλησιές

και τα ξωκλήσσια

Ύστερα πηγαίνουν στους τάφους των γονιών, των παππούδων και γιαγιάδων.

Τριγυρνούν στις πλατείες

στους καφενέδες

Για να ξαναδώσουν την χαμένη ζωή, να φέρουν την ελπίδα πως τίποτα δεν χάνεται από εκείνα που αγαπάς.

Πηγαίνουν για μπάνιο στις παραλίες

και της Παναγιάς το μεγάλο γλέντι: με την εκκλησιά, το πανηγύρι και τους χορούς

Αξίζει, όταν γυρίσουμε να μιλήσουμε για τα πανηγύρια. Να είμαστε καλά μόνο και να μην αφήνουμε κανέναν να μας κλέβει την αγάπη από την καρδιά μας. Καλή αντάμωση.

Στην Παναγιά την Μπαλωμένη

2009-08-06T10:52:00.003+03:00

Στην Ίμβρο θαυματουργή είναι η "Παναγιά η Μπαλωμένη".
Είναι χτισμένη στην μέση μιας κάθετης σχεδόν πλαγιάς, που κατεβαίνει ως τη θάλασσα απέναντι στη Σαμοθράκη. Η τοποθεσία λέγεται Μεσάδι. Βρίσκεται σχεδόν σε ίση απόσταση από τα χωρια Σχοινούδι και Αγρίδια. Ο δρόμος είναι γεμάτος κακοτοπιές. Περνάει ανάμεσα σε γκρεμούς και χαράδρες. Αυτό όμως δεν εμποδίζει τους προσκυνητές να πηγαίνουν δυο ώρες δρομο με τα πόδια και πολλές φορές ξυπόλητοι.
Κάθε χρόνο το Δεκαπεντάυγουστο, ανήμερα της γιορτής της, κόσμος πολύς πήγαινε, γιατί ήταν παρηγοριά και ελπίδα όλων των πονεμένων και των πενομένων.
Μεγάλη η χάρη της. Πολλά τα τάματα.
Οι πιο πολλοί πήγαιναν με τα πόδια αλλά όχι με "άδεια χέρια". Άλλος σήκωνε στην αγκαλιά ένα παιδί που του "έδωσε η χάρη της", η το έσωστε από βαριά αρρώστια, άλλος κουβαλούσε στον ώμο ένα λαγήνι λάδι, άλλος σαν τον καλό ποιμένα ένα αρνί ζωντανό, άλλος έναν τρουβά κερί κι άλλοι άλλα, ο,τι είχαν τάμα.
Κι όλοι ετούτοι, οι πιο πολλοί ξιπόλητοι περπατώντας πάνω στις σκληρές πέτρες που έκαιγαν από τον αυγουστιάτικο ήλιο, τα ξερά σύκα και αγκάθια. Δεν ήταν λοιπόν μόνο η προσφορά, αλλά και η δοκιμασία, στην οποία υπέβαλαν τον εαυτό τους, μια δοκιμασία που ήταν χαρά και ικανοποίηση, γιατί όπως έλεγαν και ομολογούσαν, ούτε κούραση, ούτε πόνο αισθάνονταν κι ούτε ένα σημάδι κακουχίας φαίνονταν στα πόδια τους.
Απίστευτο με τα μέτρα της λογικής, λογικό όμως με τα σταθμά της πίστης. Σαν τους Αναστενάρηδες, που αλωνίζουν ξιπόλητοι τα αναμένα κάρβουνα και δεν καίγονται.
ΥΓ
Τούτο το τελευταίο, ο Ερημίτης http://herimitis.blogspot.com θα το πει καλύτερα.
ΥΓ2
Ετοιμάζομαι για ταξίδι...

οι άγιοι

2009-08-04T12:42:00.003+03:00

Τούτες οι μέρες, πλησιάζοντας τον Δεκαπενταύγουστο, έχουν κάτι το ιδιαίτερο για μας.
Σ' έναν τόπο όπου τα πάντα ήταν εξαρτημένα από την τύχη και πάνω από όλα η υγεία, όταν οι επιδημίες έκαναν θράυση και οι ενδημικές αρρώστειες τις περισσότερες φορές ήταν θανατηφόρες, ούτε νοσοκομείο ούτε φαρμακείο και πολλές φορές ούτε γιατρός δεν υπήρχε στο νησί.
Η λαχτάρα για την απόκτηση ενός παιδιού, η αγωνία για τον ξενιτεμένο, η προσδοκία της καρποφορίας της γης, που ήταν ο βασικός παράγοντας της επιβίωσης των ανθρώπων και των ζώων, που ήταν οι άμεσοι συνεργάτες τους, τότε που δεν υπήρχαν τα μηχανικά μέσα που πολλαπλασίαζαν την δύναμη και τις δυνατότηες των ανθρώπων ούτε τα επιστημονικά μέσα, με τα οποία ο άνθρωπος επεμβαίνει για να προλάβει η να διορθώσει τις ιδιοτροπίες της φύσης, όπως είναι η αναβροχιά και οι ασθένειες, όταν τα λογης λογης παράσιτα και ζουζούνια απειλούσαν να φάνε τον μοχθο και να καταστρέψουν την σοδειά, τοτε που κανένας δεν υπήρχε να δώσει ένα χέρι, ήταν πολύ φυσικό ο άνθρωπος να καταφεύγει σε βοήθεια από το Θεό.
Μόνο που αυτός ήταν πολύ ψηλά, και ήταν πιθανόν να μην μας ακούσει και μας συντρέξει.
Μας ήταν λοιπόν πιο βολικό να έρθουμε σε επαφή με τους αγίους μας, που τους ήταν πιο οικιείοι και γνώριμοι.
Αυτούς μπορούσαμε να τους επισκεφτούμε κάθε μέρα στο σπίτι τους, το ξωκλήσι και να κουβεντιάζουμε μαζί τους όλα μας τα βασανα. Τι πιο φυσκικό να κουβεντιάζεις και να ανοίγεις την καρδιά σου σε κάποιον, που σε κοιτάζει στα μάτια με κατανόηση, που νιώθεις πως είναι έτοιμος να κατέβει από το εικονοστάσι και να σου δώσει το χέρι, που ποτέ δεν θα πει σε κανένα το μυστικό σου.
Κάθε αναφορά μας σε έναν άγιο ήταν μια ελπίδα και κάθε επισκεψη σε αυτόν ήταν μια ευκαιρία να πουμε το παραπονο μας πρόσωπο με πρόσωπο και να ζητήσουμε την βοήθεια του.

Τι είναι;

2009-08-02T11:21:00.003+03:00

Μέσα στην παιχνιδιάρικη καλοκαιρινή διάθεση, απαραίτητα ήταν τα αινίγματα.
( Ηδη νιώθω καλύτερα από το κακό μάτι, αλλά αφήνω για την άλλη μας συνάντηση να σας πω τι έκανε η κυρά Μαρίκα. Κυριακή σήμερα, κι εμείς την ευλαβούμαστε την μέρα αυτή. Είναι για άλλα πράγματα. Χώρια που τώρα, στον δρόμο για τον Δεκαπεντάυγουστο κυριαρχεί μια άλλη ατμόσφαιρα. Ολα θα τα πουμε! Με την σειρά τους.)
Λοιπόν τι σας έλεγα;
Α, ναι. Παιχνίδι το καλοκαίρι.
Εκεί, στην παραλία, ανάμεσα στο μάζεμα των κοχυλιών, εκεί που τα τραγούδια μας μπερδέυονταν με τον σκοπό των κυμμάτων, κάποιος πεταγόταν και έλεγε:
" Άψυχο, ψυχή δεν έχει
και στον ουρανό ανεβαίνει.
Τι είναι;"
Ολα σταματούσαν για λίγο. Σαν πινελιές, σε πολύχρωμο καμβά πετάγονταν λέξεις από δω κι από εκεί:
Ο αγέρας!
Οχι
Η σκόνη
Οχι
Ο καπνός
Ναι!!!!
Η σειρά μου τώρα:
"Καλή μάνα, όμορφη κόρη, τρελό εγγόνι"
Αυτό είναι δύσκολο!!!
το ξέρω!!! το ξέρω!!
Τι είναι ντε;
Το κλήμα, το σταφύλι, το κρασί!!!
Μπράβο!!!
Πάμε για βουτιά όλοι μαζί!!!
Εεεεεεε!!!!!!

ΥΓ
Κι όσο εμείς θα είμαστε μέσα στην θάλασσα, εσύ που θα μας κοιτάς σκέψου και πες αν θα το βρεις:
"Χιλιοτρύπητο λαγήνι
και σταλιά νερό δεν χύνει"
Τι είναι;;

το χαμαλί

2009-07-31T09:04:00.002+03:00

Σήμερα νιώθω αδικαιολόγητα κακόκεφος.
Δεν ξέρω...κομάρες σε όλο το κορμί με εμποδίζουν στη δουλειά. Ούτε και για παιχνίδι έχω ιδιαίτερη όρεξη.
Σηκώθηκα αργά από το κρεβάτι και όμως, τα βλέφαρα μου είναι βαριά, σα να νυστάζω. Δώστου να χασμουριεμαι ασταμάτητα. Αισθάνομαι σαν άρρωστος.
"Καλέ τι άρρωστος, βασκαμένος είσαι" είπε η κυρά Μαρίκα μόλις της το είπα.
Να ανοίξει η γή να με καταπιεί. Πω, πω! βασκαμένος!!
Το έχουμε για μεγάλη προσβολή εμείς να είνα κανείς βασκαμένος. Αλλά, τι να γένει... αυτό μπορεί να συμβεί στον καθένα.
Και να δεις που τόλεγα:
Να μη ξεχάσω να βάλω το χαμαλίκι εχθές στην επίσκεψη. Το ξέχασα και νάτα τώρα.
Τι είναι το χαμαλί;
Είναι ένα μικρό, τόσο δα, σα μαξιλαράκι, μέσα εκεί έχω, λίγο ξερό λουλούδι του Επιταφίου, η γιαγιά μου το λέει "τ' Χ'στού του λουλούδ'", ένα κουκί λιβάνι, ένα ψίχουλο ψωμί από πρόσφορο και ένα μικρό καρφάκι.
Τι το θέλω το καρφάκι;
Μα για να καρφώνω το κακό μάτι που θα πέσει πάνω μου!!!
Δεν το είχα και νάτα τώρα τι τραβάω!!!
"Αντε έλα!" φώναξε τη κυρά Μαρίκα " έχω βάλει θυμιατό!!!
"Τι να κάνω... θα πάω!"

βαλάντωσε η ψυχή και θέλει τραγούδι...

2009-07-29T14:15:00.004+03:00

"Βαλάντωσε η ψυχή μου Δημητρό!"
"Κ' η δική μου" είπα και γύρεψα λίγο αγέρα. Ευτυχώς τούτες τις μέρες ο καιρός μας κάνει τη χάρη και φυσάει!!!
"Τι θέλεις;" τον ρώτησα λες και δεν ήξερα...
"Τραγούδι θέλω!" φώναξε όσο μπορούσε, και μέσα στη φωνή του καταλάβαινες πως ήδη η ψυχή του είχε αρχίσει τον σκοπό.
"Να φέρω το ράδιο;"
"Ποιο ράδιο μωρέ Δημητρό; Για τέτοια είμαστε!! Εσεις οι πρωτευουσιάνοι..."
Πριν τον προλάβω, πηγαίνει μέσα, βγάζει ένα δεύτερο βιολί που είχε, - το πρώτο το είχε θάψει στο χωραφάκι του την μέρα που θα φεύγαμε - και ξεκίνησε το τραγούδι:

Ένα πουλί, χρυσό πουλί, πήγα να το μερώσω,
Και να το βάλω στο κλουβί και να το καμαρώσω,
Κι απάνω που το μέρωσα, πουλί αγαπημένο,
Άνοιξε τις φτερούγες του, μ’ άφησε πικραμένο.
Παίρνω τα μάτια κλαμένα και τα βουνά ρωτώντα.
Βρίσκω βρύσες και κρύα νερά και δένδρα ανθισμένα.
-παρακαλώ βρυσούλες μου, και προσκυνώ σας κιόλα,
Μην είδατε κανέ πουλί να ήπιε απ’ το νερό σας;
Και εσείς δένδρα πολύκαρπα, να φαγ’ απ’ τον καρπό σας;
-πολλά πουλάκια πέρασαν και ήπιαν απ’ το νερό μας,
Κοιμήθηκαν στον ίσκιο μας, κι έφαγαν τον καρπό μας.
-για πέστε μας σημάδια του, ίσως το ξαναβρούμε.
-πράσινες, χρυσοκέντητες είχε δύο φτερούγες
Κι όπου πάγει και σταθεί μοσχομυρίζει γιασεμί.

Εγώ δεν ήμουν άλλο εκεί, στο μικρό σαλονάκι.
Ήμουν στο πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής:

"Δεν είπαμε για χορό τίποτα..." λέω
"Θα πούμε παρακάτω... θα πούμε...αλλά τι λέω; με μπερδέψατε άτιμοι πρωτευουσιάνοι!! Λέγεται μωρε ο χορός;;;"
"Αλλα τι;"
"Χορεύεται Δημητρό!! Χορεύεται!!!"

τα φαντάσματα οι αριθμοί

2009-07-27T23:00:00.003+03:00

"Έλα παππού! Προχώρα! Θα χάσουμε το λεωφορείο!"
"Σιγά Δημητρό μου, σιγά! Δεν είμαστε στην ίδια ηλικία! Τι τα πέρασες τα πόδια μου, μηχανάκια;"
Με αυτά και με κείνα, το χάσαμε.... Τώρα αντε να περιμένουμε στη στάση ένα τέταρτο.
"Και κάνει και ζέστη! είπα εγώ, κοιτώντας λίγο θυμωμένα το γέρικο τούτο σώμα που αγκομαχούσε
Εκείνο το γελάκι του όμως, έχει την ικανότητα να εξαφανίζει ακόμα και τα πιο μαύρα σύννεφα
"Έλα πες το!" μου λέει
"Ποιό;"
"Αυτό που θέλεις! Για τα γηρατειά..."
"Καταραμένα να είναι!" γκρίνιαξα
"Ευλογημένα! είπε εκείνος συνεχίζοντας το χαμόγελο. Ευλογημένα. Οι μεγαλύτεροι δάσκαλοι...της ζωής...αν είσαι καλός μαθητής...."
"Γεμίζει η Ευρώπη δασκάλους" είπα εγώ "Το ξέρεις οτι γερνάει η Ευρώπη;"
"Γεννάει;"
"Αντε καλά! μου θέλεις και δασκάλους! "Γερνάει!'
"Καλά το είπα, τότε, γεννάει!"
"Τι γεννάει καλέ;"
"Τον πόθο για ανανέωση, είπε εκείνος κοιτώντας μακριά "Τι λένε τα νούμερα;"
"Λιγότερες γεννήσεις, περισσότερος ο μέσος χρόνος ζωής"
"Μάλιστα! ενώ τα αντίθετα γίνονται στην πατρίδα." είπε και ξεδίπλωσε ένα χαρτί. Κοίτα:

Οι τούρκοι είναι οι γέροι στο νησί και οι έλληνες οι νέοι. Βλέπεις πως πεθαίνουν εκεί, δίχως την πολυτέλεια της Ευρώπης για αλλαγή;"
"Ναι" αναστέναξα. "Μα είναι μέχρι το 2001, τώρα έχουμε 09. Τι να γίνεται τώρα; Τι έγιναν οι αριθμοί;"
"Φαντάσματα..." είπε "φαντάσματα, απογοητευμένα..."

άλλες εκκλησιές, άλλοι άνθρωποι

2009-07-26T08:38:00.003+03:00

Μέχρι εδώ ακούγονται οι καμπάνες της μεγάλης εκκλησίας. Είναι μεγάλη, επιβλητική.
Περνάς από μπροστά της και σε πιάνει δέος... και μερικές φορές φόβος... και θες δε θες κανεις τον σταυρό σου γιατί λες "ποιος τα βάζει με τον Θεό τώρα...."
"Δεν είναι σωστά πράματα αυτά!" θύμωνε ο παππούς "στην πατρίδα είχαμε άλλο τρόπο..."
"Τι λες τώρα;" τον τσιγκλούσα
"Τι λέω! Τέτοια θέατρα δεν τα είχαμε!"
"Δεν νομίζω οτι μιλάς σωστά" τον μάλωνα
"Τις θυμάσαι τις εκκλησίες μας; Θυμάσαι πόσο ταπεινά ήταν όλα;"
Και θυμήθηκα

Αυτό είναι ένα ξωκλήσι. Προσπαθεί να είναι εγκατελλειμένο, αλλά ο παπας δεν το αφήνει.
"Είσαι προορισμένο να ζήσεις στον αιώνα" του έλεγε κάθε φορά, του μίλαγε, σαν να ήταν άνθρωπος, σαν να έβλεπε κάτι απο το Θεό σε αυτό
"Δεν ήταν μόνο τα ξωκλήσσια" είπε ο παππούς. Τις εκκλησιές που λειτουργούμασταν θυμάσαι;
"Τι θυμάμαι" είπα

"Η Χάρη γλύκαινε την ψυχή ως την πηγή της"
"Ναι, γίνε και ποιητής τώρα" με πείραζε.
"Δεν σε πειράζω καθόλου! συνέχισε "μια μέρα θα γίνεις συγγραφέας. Μα το νου σου! Την πατρίδα και τα μάτια σου!"
Αυτό πάντα το έλεγε με δάκρυα στα μάτια και στην καρδιά
"Λοιπον;" ξαναρώτησε "έχουν καμιά σχέση οι εκκλησιές μας, με τα μεγαθήρια ετούτα στις πόλεις;"
"Είναι πιο πολλοί οι άνθρωποι..." είπα
"Είναι άλλοι άνθρωποι..." τόλμησε εκείνος
Κι εγώ θυμήιηκα τον Κόντογλου:
« Μυστήριο μεγάλο είναι το πώς έρχεται στον κόσμο ο άνθρωπος. Εμένα γραφτό μου ήτανε να γεννηθώ στην Ανατολή, αλλά η ρόδα της τύχης, που γυρίζει ολοένα, ξερίζωσε από τα θεμέλια τον τόπο μου και με έριξε στην ξενιτιά, σ’ ανθρώπους που μιλούσανε την ίδια γλώσσα με μένα, πλην όμως που είχαν άλλα συνήθεια. Το πουλί το θαλασσοδαρμένο, πως βρίσκει ένα βράχο μέσα στο πέλαγο και κάθεται και στεγνώνει τα φτερά του, έτσι βρίσκουμαι και ‘γω σε τούτα τα χώματα.»

ταξιδάκι

2009-07-23T23:43:00.004+03:00

Το καλοκαίρι είναι εποχή για την καρδιά να πετάξει,πέρα, μακρυά...
Ίσως και μέχρι το σπίτι της...
Για τούτο το ταξίδι, δρόμος πολλές φορές στρώνεται με φωτογραφίες που σε έχουν δεμένο με προορισμούς.
Ενας φίλος καλός, από εκείνους που ανθίζουν σε παράξενους τόπους...πειρατικούς... λέει πως όπου να πας, όσο μακριά κι αν φύγεις, στο τέλος θα γυρίσεις εκεί που γεννήθηκες. Με κάποιο τρόπο ο τόπος αυτός σε έχει δεμένο, με μυστική ασημένια κλωστή. Ο Ερημίτης ( http://herimitis.blogspot.com) θα μιλήσει πιο καθαρά για τούτη την "κλωστή". Προς το παρόν λέγαμε πως ο τόπος σου σε κρατά κοντά του, έτσι η αλλιώς.
Ας είναι.
Για ταξίδια, για γέφυρες, για φωτογραφίες.
Σα να τον ακούω να μιλά με κείνη την αριστοκρατική φωνή, που μοιάζει με βιολιού καημό και ανάλαφρο χορό. Τον παππού λέω. Τον Νικόλα.

"Που την βρήκες αυτή;"
"Μερικοί νομίζουν υπάρχει αυτό που λένε θάνατος" του είπα εγώ έχοντας στο νου μου κάτι κουβέντες, "αλλά να που είναι ψέμα. Είναι τόσο παραπλανητικά τα σύνορα, όσο το να θέλεις να κρυφτείς πίσω από το δάχτυλο σου. Μου θυμίζει τους ελέφαντες που κρίβονται πίσω από τις παπαρούνες"
"Ποιούς;"
"Τους ελέφαντες που κρύβονται πίσω από τις παπαρούνες. Τους έχεις δει;"
"Ε...όχι.."
"Είδες τι καλά που κρύβονται;"
"Χα χα!! Από εδώ τα φέρνεις, από εκεί τα φέρνεις" είπε " μια στ' αστεία μια στα σοβαρά, το λες το δικό σου"
"Την βρήκα λοιπόν την φωρογραφία σου, επειδή δεν την είχα χάσει ποτέ. Την είχα από τότε που την τράβηξες. Δεκαοχτάχρονο παλλικάρι στην Πόλη. Αλλά δεν έχω μόνο αυτό. Θα σου θυμήσω πως εκτός από το βιολί, έγραφες και στιχάκια. Το θυμάσαι;"
"Στη γιαγιά μου..."
"Επιτρέπεις;"
"Μπορώ να παίζω σκοπούς μόνο για μένα;"
"Μπορείς!" του λέω "αλλά τότε δεν είναι σκοποί. Είναι ά-σκοποι! Κατάλαβες;"
"Κατάλαβα!"
"Μακάρι, από το συναίσθημα σου να λυγίσει ένας σημερινός, δήθεν, μοντέρνος άνθρωπος. Μακάρι..."

Ποιός μπορεί να εμποδίσει το νου από το να ανοίξει πανιά λοιπόν;
Καλοκαίρι στην Ίμβρο:

"Α ρε πιλάφια!!!"

2009-07-22T09:11:00.004+03:00

Ευτυχώς που τελευταία φυσάει ένα δροσερό βόρειο αεράκι, και κάνει τις επιθυμίες μου για περίπατο πραγματικότητα.
Ετσι άδραξα την ευκαιρία και κανόνησα μια συνάντηση με εκείνους που υπηρετήσαμε μαζί στο Ναυτικό.
Μου αρέσουν τέτοιες συναντήσεις.
Με παλιούς συμμαθητές, με εκείνους που συνυπηρετήσαμε, με πατριώτες από τα μέρη μας.
Εχουν χάρη. Σκεπασμένες με ένα πολύχρωμο καμβά αναμνήσεων, νιώθεις σχεδόν προστατευμένος μέσα εκεί, από το δρεπάνι του χρόνου.
Είναι και δυο "μόνιμοι" στην παρέα. Μόλις τους δούμε, φωνάζουμε όλοι:
"Καλώς τα πιλάφια!!"
Και δώστου τα γέλια και τα πειράγματα. Όπως τότε.
Πιλάφια τους ανεβάζαμε, πιλάφια τους κατεβάζαμε. Νομίζω πως ακόμα και σήμερα δεν έχει αλλάξει.
"Ρε σεις", λέει ένας τους "δεν σταματάμε σήμερα αυτό το βιολί, και να κάνουμε στην πράξη αυτό που λέτε;"
"Πάει, σαλέψανε από το πολύ πιλάφι!" είπα εγώ.
"Για σένα πήγαινε η πράταση" μου λένε. "Ολο λόγια είσα μου φαίνεται!! Σμύρνη και Μικρασία και ήθη και έθιμα και φαγητά! Είναι ή δεν είναι φαγητό το πιλάφι;"
Σώπασαν όλοι και πήραν να με κοιτάζουν με νόημα.
"Αντε ρε! είπε γελώντας "θα σας κάνω το τραπέζι σήμερα" "Πάμε σπίτι μου!"
Στριμωχτήκαμε στην κουζίνα όλοι.
"Ατέμ πιλάφ" θα φάμε.
"Τι;" είπαν οι μονιμάδες και ξερογλύφτηκαν
"Ατζεμ πιλάι!" έτσι, για να σας τιμήσω.
"Ευκολο είναι;"
"Εμεις εκεί, είμασταν μερακλήδες! Αυτό το ξέρετε! Δεν σημαίνει όμως οτι ξοδεύαμε ώρες στην κουζίνα. Είχαμε και άλλες δουλειές. Μουσική. Πολιτισμό. "
"Και χωράφια!" με πείραξαν οι άλλοι
"Ναι ρε και χωράφια, γιατι τι έχουν τα χωράφια. Δίχως αυτά δεν θα τρώγαμε σήμερα το πιλαφι αυτό. Λοιπόν, χρειάζομαι: 2 κούπες ρύζι γλασσε, 1 κούπα κριθαράκι, λίγο λάδι, 5 μιση κούπες νερό και αλατοπίπερο."
"Και πως γίνεται;"
"Θα βάλω το λάδι στην κατσαρόλα, ύστερα θα ρίξω το κριθαράκι μέχρι να γίνει καφετί, θα ρίξω το νερό και το αλάτι και θα σκεπάσω την κατσαρόλα. Μόλις βράσει το νερό, θα ρίξω το ρύζι και θα περιμένω να πιεί όλο το νερό. 2 3 ανακατέματα θέλει."
"Αυτό ήταν;"
"Αυτό" έτσι το κάνει ο παππούς μου.
"Δεν έχει κάποιο μυστικό; κάτι να κάνεις ρε παιδί μου το κομμάτι σου σε καμιά... ξέρεις τώρα...."
"Αντε ρε, αφού θέλετε να τα μάθετε όλα θα σας πω. Η κυρα Μαρίκα η γειτόνισσα έλεγε πως το ρύζι δεν το πλένει για να γίνει σπυρωτό. Εκείνη το φτιάχνει με ζωμό από κοτόπουλο χωριάτικο, το οποίο αφού το έβραζε, το έβαζε στο φούρνο και με το ζωμό έφτιαχνε το πιλάφι"
"Ξαμολυθείτε! φέρτε τα χρειαζούμενα. Το μεσημέρι έχουμε τραπέζι!!
"Σα να το βλέπω μπροστά μου το πιλάφι"

"Μπαχαρικά;"
"Μα θέλει και ρώτημα; το είδες άλλωστε... κανέλλα!!!!!!

"Επιδόρπιο;"
"Θα φάμε το καρπούζι που το έχουμε βάλει από το πρωί στην θάλασσα! Να κοιτάξτε:

"Μας καλομαθαίνεις" είπαν όλοι με ένα στόμα
"Αν σας αρέσει, θα κάνουμε κάτι μεγαλύτερο την άλλη φορά"
"Μπορείτε να το μοιραστείτε με όλους, με τους μπλογκερς, ίσως και αυτοί έχουν κάτι να μοιραστούν μαζί μας"
"Θα γίνει ένα τσιμπούσι!!! Αλλο πράγμα!!!
"Κρασάκι;"

Ξέχασες Δημητρό;

2009-07-20T15:41:00.002+03:00

"Αναρωτιόμουν πότε θα φανείς!' είπε ο παππούς μόλις με είδε να κάθομαι στον υπολογιστή.
"Γιατί, τι έγινε;" ρώτησα κάπως ανόρεχτα. Μ' έχει καταβάλλει αυτή η τρομερή ζέστη!
"Τι έγινε ε; Τόσο γρήγορα ξεχνα λοιπόν η νέα γενιά σήμερα;"
"Λέγε ρε παππού και δεν έχω πολλή όρεξη!" έχω να κανονίσω στο facebook για το βράδυ
Τον είδα που έστρεψε αλλού το βλέμμα.
Οταν το κάνει αυτό, μου ραγίζει την καρδιά. Ξέρω πως είναι πολύ ευαίσθητος. Ξέρω πως είναι πολύ άρχοντας για να φανερώσει εύκολα αυτό που δεν καταλαβαίνεις με την πρώτη. Τότε βαθιά στεναχωριέται.
Αφήνω το πληκτρολόγιο και τον πλησιάζει.
Εκείνη την ώρα ακούγεται ένας τρομακτικός θόρυβος. Τα τζάμια τρίζουν και τραντάζεται το σπίτι.
"Σεισμός!" φωνάζω
"Οι καταραμένοι!" μουρμουρίζει εκείνος. "Αεροπλάνα!"
Τότε μόνο καταλαβαίνω!
Τις τελευταίες μέρες, ο ουρανός των μεθοριακών νησιών βιάζεται για άλλη μια φορά.
"Συμπάθα με!" του λέω.
Με την άκρη του ματιού μου ρίχνω κλεφτή ματιά στο ημερολόγιο.
20 Ιουλίου. 2009 η 1974;
"Να μην ξεχνάμε γιε μου! Να μην ξεχάσουμε!" Η λησμονιά είναι θάνατος! Εκατοντάδες άδικοι θάνατοι, εκατοντάδες χιλιάδες ξεριζωμένοι. Σαν κι εμάς. Θυμάσαι; Τέτοιες μέρες στο νησί γινόταν διωγμός! Πως μπορείς να..."
"Συμπάθα με, παππού!" Ο χρόνος...., πήγα να δικαιολογηθώ
"Δεν πειράζει, τώρα που θυμήθηκες, τι θα κάνεις;"
"...Μια διαμαρτυρία, στο μλόγκ, στο facebook.... και όποια άλλη ιδέα έχει η συντροφιά! Εσύ;
"Εγώ... εγώ... το έκανα το καθήκον μου σήμερα!" είπε και με φίλησε τρυφερά!

Ο Νικόλας

2009-07-19T07:23:00.008+03:00

Χαράματα χτύπησε το κουδούνι.
Αγριεύτηκα μέσα στη νύχτα. Συνήθισε ο νους να βάζει το κακό πρώτα.
"Καλημέρα γιαβρί μου" ένα χάδι στο μάγουλο
"Παππού! Εσύ εδώ; Μα πως;"
"Ε, να πέρασα να δω τι κάνει αυτός ο τζαναμπέτης μου. Με ξέχασε; Με τι νταραβερίζεται"
"Δεν μου είπες, πως....."
Τα μεγάλα του μάτια δεν έπαψαν να χαμογελούν φτάνοντας ως την ψυχή μου. Τότε κατάλαβα, πόσο διψασμένη είναι.
"Πως τα πας;" με ρώτησε πηγαίνοντας στη πολυθρόνα δίπλα στο παράθυρο.
Ισα που άρχισε να χαράζει.
"Τα φέρνω βόλτα" είπα εγώ μισανοίγοντας τα χείλη.
"Χμμ... κατάλαβα" κούνησε το κεφάλι εκείνος. "Δύσκολα!" "Αυτό γιαραντίζεται!" Και με τον έξω κόσμο;"
"Τι δηλαδή;" ρώτησα ελπίζοντας να ξεφύγω
"Εμαθα πως έχεις ανοίξει παράθυρο για να μπαινοβγαίνεις από εκεί... με είπαν πως το λένε μπλογκ, σωστά το λέω;"
"Ε, ναι...αλλά...τι σημασία....θέλω να πω...γιατί...."
Δίχως να τον προλάβω, πλησιάζει το κομπιούτερ και με δυο τρεις κινήσεις βρίσκει αυτό που θέλει.
"Ωστε είχαν δίκιο!" ψιθυρίζει. "Χάθηκες κομματάκι, αλλά μη χολοσκάς τζιέρι μου, εδώ είμαι εγώ!"
Για πότε έκοψε και έραψε δεν πήρα χαμπάρι.
"Αυτό είναι! είπε ευχαριστημένος, και έτριψε τα χέρια! Μπουγιρούμ!"
"Αμάν! φώναξα εγώ! Που είναι...."
"Σους!! μου λέει πιάνοντας μου το χέρι! Απο δω και μπρος θαμαστε μαζι! Συνδιαχειριστές!!!"
"Που τα ξέρεις εσύ αυτά παππού;" ρωτώ με κάτι πελώρια μάτια!
"Οποιος αγαπά μαθαίνει" μου απαντά, χαρίζοντας μου ένα δάκρυ.
"Θα είμαι το μάτι σου, λέει, για να μην σαπίσει εκείνο το βιολί που θάψαμε στο χωραφάκι μας, θυμάσαι;"
Περιμέναμε την ανατολή να φωτίσει μη λέγοντας κουβέντα. Δεν χρειάστηκε.
Υστερα εκείνος έφυγε
Για να είναι εδώ για πάντα.

ΥΓ
Για το βιολί θα σου πω αργότερα...

πίσω στην ζωή χάρη σε ένα νεογέννητο

2009-07-11T09:18:00.006+03:00

Ενώ, τα πιο πρόσφατα φάρμακα και οι χειρουργικές διαδικασίες, κρατούν τους ανθρώπους στη ζωή, η πιο δυνατή θέληση μπορεί να είναι το πιο ισχυρό φάρμακο.

Ο John Seville ένας σαραντάχρονος αστυνομικός εργαζόταν στον κήπο του πριν από τρις μήνες όταν αισθάνθηκε τα πόδια του παγωμένα και την όραση του να λιγοστεύει.

Οταν μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο η καρδιά του είχε σταματήσει να χτυπάει.

Μόλις κατάλαβα πως είχα πεθάνει τρόμαξα πολύ, είπε.

Οι γιατροί του έδωσαν τα κατάλληλα φάρμακα προσπαθώντας με διάφορους τρόπους να του κάνουν ανάνηψη.

Είπαν μεταξύ τους: Αυτός εδώ είναι νεκρός. Θα τον αφήσουμε να παραμείνει νεκρός ή θα προσπαθήσουμε να τον επαναφέρουμε στη ζωή. Μόλις έπεσε από τον γκρεμό. Ας του δώσουμε ένα χέρι βοήθειας. Μα, μόλις κατάφεραν το ένα πρόβλημα ανακάλυψα πως η αορτή ήταν κομμένη.

Υστέρα από πολλές ώρες εγχείρησης, συνήλθε με παράλυτη την αριστερή του πλευρά. Στο πλευρό του ήταν η έγκυος γυναίκα του. Ετοιμόγεννη στο δεύτερο παιδί τους.

Φοβήθηκα είπε εκείνη πως δεν θα έβγαινε ποτέ από τον αναπνευστήρα.

Τότε της ήρθε η ιδέα.

Δύο ορόφους πιο κάτω, ήταν το μαιευτικό τμήμα. Η γυναίκα γέννησε τον δεύτερο γιο τους. Η νοσοκόμα, σε λίγο πήρε το μωρό και το πήγε στον αστυνομικό που ακόμα ήταν στον αναπνευστήρα, σε κρίσιμη κατάσταση. ΤΤο έβαλε στην αγκαλιά του. Τότε έγινε το "θαύμα".

Στα χείλη του πατέρα ζωγραφίστηκε το ωραιότερο χαμόγελο του κόσμου. Το χαμόγελο της ζωής.

http://abcnews.go.com/WN/story?id=5340158&page=1

Σχόλιο: Ζωή γεμάτη θαύματα!!

βιβλίο εναντίον ίντερνετ. σημειώσατε ;

2009-07-09T00:03:00.002+03:00

Συζητούσα με ένα φίλο τις προάλλες.

Έχω λέει στο κομοδίνο μου μια στίβα με βιβλία. Αυτή η στίβα, μέρα με τη μέρα μεγαλώνει. Γίνεται επιβλητική και κάθε μέρα ενοχικά την καμαρώνω. Με προκαλεί και με τρομάζει. Λέω, σήμερα θα ξεκινήσω ένα βιβλίο, δεν μπορεί να με πάρει από κάτω το σαχλοκομπιούτερ. Δεν μπορεί να σπαταλάω αμέτρητες ώρες εκεί και ύστερα να μην έχω κέφι να ανοίξω το αγαπημένο μου βιβλίο.

Μου λέει, για μένα είναι ένα πρόβλημα. Ένα βαθύ πρόβλημα της ψυχής, της ταυτότητάς μου.

Μου αρέσει βλέπει πολύ να διαβάζω. Μου αρέσει να θεωρώ τον εαυτό μου σαν ένα καταναλωτή βιβλίων, έναν βαθύ στοχαστή και ενημερωμένο όσον αφορά τα εκδοτικά συμβάντα.

Όμως πρέπει να παραδεχθώ και το άλλο. Σπάνια διαβάζω βιβλία πια. Έχω εθιστεί στον καινούργιο τρόπο ζωής. Ίσως έχεις το κουράγιο να τα παραδεχθείς κι εσύ, μου λέει.

Όλοι αναρωτιούνται: Μα τι έγινε το αναγνωστικό κοινό; Τι έγινε με τον πολιτισμό των βιβλίων; Και αν σταματήσαμε να διαβάζουμε και παρασυρθήκαμε όλοι στην παγίδα αυτή του δικτύου, τι θα απογίνει με το μέλλον μας ως σκεπτόμενα και πολιτισμένα όντα;

Μα θα μου πεις, τα βιβλία πουλάνε ακόμα. Τι πουλάνε όμως; Τι ποιότητας βιβλία! Νουβέλες, αυτοβοήθεια, κουτσομπολιά.

Υπάρχει και ένα μήνυμα πίσω από αυτά: Λιγότεροι συγγραφείς με αληθινό ταλέντο ανακαλύπτονται, λιγότεροι εκδότες ρισκάρουν να βγάλουν ένα σοβαρό λογοτεχνικό βιβλίο, που δεν θα είναι ευκολα καταναλώσιμο.

Σίγουρα όμως δεν έχουν χαθεί τα πάντα. Υπάρχει δυνατότητα να δοκιμάσουμε για λίγο να βγάλουμε εκείνο το καλώδιο του ethernet. Για λίγο. Μέχρι να καταλάβουμε την παγίδα. Να προσανατολιστούμε σωστά.

Αλλιώς θα είμαστε χαμένοι στην κλικαρισμένη πραγματικότητα μας, απορροφημένοι και αποκομμένοι από την βαθύτερη ουσία μας.

Ίσως χρειάζεται και εδώ να διακόψουμε. Να δοκιμάσουμε δίχως αυτό. Να στραφούμε στην στοίβα αυτή που μας περιμένει.

Και όταν γυρίσουμε και ανοίξουμε ξανά το δίκτυο θα δούμε ότι ο κόσμος είναι ξανά εδώ έτοιμος να τον κλικάρουμε.

Εγώ λοιπόν δεν είπα τίποτα, παρά μόνο σκέφτηκα...σκέφτηκα πολύ!

Προτάσεις βιβλίων για το καλοκαίρι από τον Αρμό

2009-07-07T22:11:00.002+03:00

2009-07-05T14:54:00.001+03:00

Σήμερα Κυριακή, μέρα που η ψυχή ανυψώνεται σε άλλες σφαίρες, ίσως μακριά από όσα την φυλακίζουν, καλώ σας για ένα ταξιδάκι.

Καράβι προσφέρουν τα ιμβριωτόπουλα που κρατούν αναμένο το κερί της θύμησης πολύ μακριά από την πατρίδα τους και όμως, τόσο κοντά στην αγκαλιά της.

Έφτιαξαν από την Αυστραλία ένα βίντεο, σκέτη νοσταλγία.

Πως θα μπορούσα να μην το καρφιτσώσω στην καρδιά μου σήμερα.

ιστορία μοναξιάς και αδιαφορίας...

2009-07-03T20:54:00.003+03:00

Είναι η κυρία που μένει στο διπλανό διαμέρισμα. Στο διπλανό σπίτι.
Ομως τι κρίμα.
Πέρασε τόσος καιρός και κανένας δεν την αναζήτησε.
Μονάχα ένας χτυπούσε το κουδούνι τακτικά.
Ο ταχυδρόμος. Για να της παραδώσει γράμματα.

Μόνο όταν αυτά έγιναν σχεδόν ένα βουνό, τότε κατάλαβαν οτι και η αδιαφορία τους είχε γίνει οροσειρά και είπαν να ρωτήσουν... ύστερα από πέντε χρόνια!!!
Χριστέ μου!!! Ποιοί είμαστε τελικά;;;

Θαύμα!!!

2009-07-02T09:25:00.001+03:00

Χθες ήμουν αυτόπτης μάρτυρας ενός παραλίγο σοβαρού τροχαίου.

Η γυναίκα βρήκε από το σπαραλιασμένο αυτοκίνητό της φωνάζοντας:

- " Θαύμα!!!" Θαύμα!!!" είμαι ζωντανή!!!

Πήρε να αγκαλιάζει όποιον έβρισκε μπροστά της και να ευχαριστεί συνεχώς.

- Θαύμα!! έλεγε και ξανάλεγε..

Και σκέφτηκα πως οι περισσότεροι από μας, θεωρούμε κάτι ως θαύμα, αν δούμε κάποιον να περπατά πάνω στο νερό, να πετάει στα σύννεφα (κυριολεκτικά όμως έτσι; ). Αλλά πάλι λέω, πως ίσως το μεγαλύτερο θαύμα από όλα είναι να περπατάς πάνω στη γη.

Κάθε μέρα ζούμε ένα θαύμα αλλά δεν του δίνουμε σημασία. Ο γαλάζιος ουρανός, η φύση, οι φίλοι.

Θαύμα είναι εκείνα τα καταπληκτικά παιδικά μάτια, τα δικά σου μάτια, τα μάτια της γυναίκας που σώθηκε από βέβαιο θάνατο.

χωρίς διέξοδο. Για την παγκόσμια μέρα κατά των ναρκωτικών

2009-06-26T18:58:00.002+03:00

"Ηταν ένα λεπτό, χλωμό, λιγομίλητο παλληκάρι που μόλις είχε διαβεί το κατώφλι της τρίτης δεκαετίας της βιογραφικής του ύπαρξης ... Εκεί, ανάμεσα στο λύκειο και το πανεπιστήμιο, η μικροαστική του ανία βρήκε διέξοδο.. Σε εκείνη την πολυπρόσωπη, απρόσωπη παρέα των «επαναστατημένων» νέων φίλων του. Κοινός παρονομαστής της "φιλίας" τους η διάχυτη, ανεξακρίβωτη αλλά...
πραγματική αίσθηση της "καταπίεσης"...Σκοπός τους η διερεύνηση όχι του ΠΩΣ και του ΓΙΑΤΙ αλλά του κάθε τι που θάδιωχνε, χωρίς κόπο την "ανία" που θα προσπόριζε νοήματα, έστω εφήμερα, όμως ευδιάκριτα και οπωσδήποτε ...; αισθησιακά...
Ναρκωτικά !...
Σε άλλες εποχές, σε αυτήν εδώ την πόλη - σε ολάκερη τούτη την επικράτεια της «φαιδράς πορτοκαλλέας» καταπίεση σήμαινε φτώχεια, υποχρέωση για μεροδούλι έλλειψη όχι της ελευθερίας να χαρείς τη ζωή αλλά των πόρων που θα βοηθούσαν να πραγματώσεις το δικαίωμα της κάθε ελεύθερης από υποχρέωση δουλείας ή δουλειάς ώρας για να χαρείς την εφήμερη ζωή!
Αλλά ο κόσμος άλλαξε, αλλάξαν οι καιροί...
Σωστά!
Τώρα υπάρχουν οι πόροι στριμωγμένοι σε κάποιο ασφυκτικό τεσσάρι μιάς κάποιας κακόγουστης πολυκατοικίας σε αυτήν την τόσο αλλαγμένη, πολύβουη, ξάγρυπνη, αεικίνητη πολυάνθρωπη και συνάμα τόσο απίστευτα και οδυνηρά απάνθρωπη πόλη...
Η ΚΑΤΑΠΙΕΣΗ φαίνεται να ξεκίνησε νωρίς...Τότε ήταν αθέλητη αδιαφορία...Ξεκίνησε καθώς ο γονιός πάσχιζε να εξασφαλίσει τους πόρους και η μάνα πρόσφερε με την εκτός εστίας απασχόλησή της στην απαραίτητη αύξησή τους...Το λεπτοκαμωμένο, χλωμό παιδάκι δεν καταλάβαινε από πόρους ούτε από μάρμαρα Πεντέλης και κρύσταλλα ΒΟΗΜΙΑΣ...
Καταλάβαινε, όμως, οπόταν την έβρισκε τη γλυκειά ζεστασιά της μητρικής αγκαλιάς...εκείνο το χάϊδεμα στο κεφάλι από το χέρι του πατέρα... Καταλάβαινε με όλο του το ΕΙΝΑΙ την ανείπωτη χαρά μιάς βόλτας στην παραλία καθώς κρεμότανε από τα χέρια του μπαμπά και της μαμάς και...ΕΝΑ, ΔΥΟ,ΤΡΙΑ...ΧΟΠ, έκαμνε το γιγάντιο βήμα....Και γέμιζε γέλια και χαρές παιδιάστικες η ατμόσφαιρα, και γέμιζε ανείπωτη ευτυχία η καρδούλα του, πλημύριζαν από φως τα μάτια της μαμάς, φούσκωνε με περηφάνεια το στήθος του πατέρα ...;
Του έλειπαν αφήνοντας χαοτικό κενό, όλα αυτά τα απλά πράγματα που δεν αγοράζει το χρήμα...Κάπου ανάμεσα στον αγώνα για τα κρύσταλλα, τα μάρμαρα και τις πορσελάνες λιγόστεψαν οι αγκαλιές, τα χάδια, οι βόλτες τα γιγάντια βήματα...Έδωσαν όλα αυτά τη θέση τους στην «αδιαφορία» γιατί στο μυαλό του παιδιού έτσι μεταφραζόταν ο αγώνας του πατέρα και της μάνας, το αγχωτικό κυνηγητό των πόρων που εξασφαλίζουν το πολυπόθητο βιοτικό επίπεδο;
Έτσι τουλάχιστον το έβλεπε αυτός!
Όταν κοιτάς από χαμηλά, ο κόσμος των μεγάλων είναι σίγουρα συναρπαστικός, τόσο απρόσιτος, σχεδόν μαγικός...Θέλεις, κάθε παιδί θέλει, να μακρύνουν ξαφνικά τα πόδια σου, να μακρύνουν τα χέρια σου να τους αγκαλιάσεις και να τους φτάσεις...Να ψιθυρίσεις στο αυτί τους «Ε, μανούλα, πατερούλη, τί γίνεται; Εμένα με...ξεχάσατε;»
Ο αγώνας μεταφράζεται σε σύμβολα της επιτυχίας μέσα στα σύγχρονα αστικοβιομηχανικά μας πλέγματα και καθώς απομυζά την ικμάδα, τη ζωντάνια, τα συναισθήματα την αγάπη μας πολλαπλασιάζονται τα κρύσταλλα, οι πορσελάνες, τα μάρμαρα...Τα άψυχα ακριβοπληρωμένα κομψοτεχνήματα της επιτυχίας μας, της ποθητής...ευπορίας μας!
Η αθέλητη κόπωση των γονιών που δουλεύουν ώρες ατέλειωτες και λείπουν από το σπίτι στην ψυχή του παιδιού γεννά την ανάγκη για ΦΥΓΗ από την οδυνηρή πραγματικότητα που παίρνει πολλές σύγχρονες μορφές: Αντικοινωνικές πράξεις, επιδερμικό σεξ, ναρκωτικά...
Το εικοσάχρονο, ευαίσθητο, χλωμό, λιγομίλητο παλικάρι, τώρα πιά πανεπιστημιακός φοιτητής ήθελε από πολύ καιρό να ...;ΦΥΓΕΙ! ...;Και τούτη η καταραμένη σημερινή δόση της άσπρης σκόνης το βοήθησε να φύγει ΟΡΙΣΤΙΚΑ! ...; "
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ
Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας

μικρό απόσπασμα από το βιβλίο "Η ζωή δεν τελειώνει με ήττα"

2009-06-25T22:09:00.002+03:00

Λοιπόν, πως το λένε...
Υστερα από απαίτηση πολλών ακροατών.....
Να το θέσω αλλιώς, επειδή πολλοί ζήτησαν ένα μικρό δείγμα γραφής από το μυθιστόρημα, θέλω να πω οτι δυσκολεύομαι πολύ να το κάνω. Αυτό, επειδή πρόκειται για ένα όλο, και δύσκολα μπορεί κανείς να απομονώσει κάτι.
Ωστόσο, θα τολμούσα να παραθέσω κάποια μέρη, ριψοκινδυνεύοντας. Αλλωστε, τι είναι η ζωή δίχως ρίσκο.
Το πρώτο κομμάτι έχει νά κάνει με την Ελλάδα... και όχι μόνο.
Ο ήρωας, για κάποιο λόγο επιστρέφει στην πατρίδα, από την Ελβετία, όπου εργάζεται ως βιολόγος σε κάποιο διάσημο ερευνητικό κέντρο. Δυο σκέψεις του:

Η Ελβετία για τον Στεφανά, όπως και να το δεις όμως, δεν είναι Ελλάδα. Η Μάνα είναι μοναδική. Ας υμνούν άλλοι την Γη και τα «παγκόσμια αδέρφια». Η αγκαλιά της μάνας μονάχα κλείνει όλο τον κόσμο μέσα της και όχι το ανάποδο. Είναι ένας ομφάλιος λώρος που κανείς δεν θέλει στ' αλήθεια να κόψει. Πολύ περισσότερο, όταν βρίσκεσαι στο εξωτερικό, έχεις ανάγκη από Ελλάδα να σου πει παραμύθια τα βράδια, να σου θυμίσει πως γεννήθηκες ήρωας, αδελφός της στρατιάς των ηρώων. Ολων παιδιών της.

Η Ελλάδα είναι σαν την αγάπη που ζει σε κάποιον μυστικό και ιερό χώρο μέσα στην δαιδαλώδη αλλά τόσο ελκυστική δομή του κυττάρου.

Καμιά φορά χωρίς να το καταλάβεις, όταν βυθίζεσαι στο μυστήριο και το δέος του γενετικού κώδικα, είναι καλό να μπορείς να διακρίνεις ένα μικρό φως, κάτι σαν καντήλι που τρεμόκαιει στο βάθος, για να φωτίζει πρώτα τον δικό σου λαβύρινθο και κατόπιν εκείνον του βιβλίου της ζωής.

― Αυτός είναι ο στόχος, είπε μια μέρα στον Γιώργο Δημάκο, τον νεαρό βοηθό του. Τούτο το φως να μείνει άσβεστο. Τούτο το φως να παραμείνει μυστήριο.

Συνεχίζεται.....

Μπορείς τα πάντα

2009-06-25T07:58:00.003+03:00

Καλημέρα,

Μα το έχουμε ξαναπεί. Τίποτα δεν μας εμποδίζει από το να ανακαλύψουμε τα αστείρευτα ταλέντα που έχουμε.

Μα δεν είναι μόνο αυτό!

Την δύναμη ψυχής που πηγάζει από τα βάθη μας, τα ανεξερεύνητα εκείνα ορυχεία μας, κρυφά όμως και παραμελημένα από τους περισσότερους, τόσο γνωστά και αγαπητά όμως για άλλους.

Και εξηγούμαι:

Ο πρώτος άνθρωπος που επίσημα έχει καταγραφεί να ζωγραφίζει με το στόμα ήταν αυτός:

Έζησε το 1836 και τον έλεγαν John Carter. Παράλυτος με ένα πινέλο στο στόμα, έμαθε να ζωγραφίζει και, εκείνη την εποχή, άφησε έργα όπως αυτά:

Την ίδια εποχή παρακαλώ, την Γερμανία, ο Carl Herman Unthan (1848-1928), γεννήθηκε χωρίς χέρια. Όμως

Στην ηλικία των 2 μπορούσε να τρώει μόνος του, στα 10 εμαθε να παίζει βιολί, στα 16 τον έστειλαν σε ωδείο, στα 20 έδινε συναυλίες ( μάλιστα σε μια από αυτές, αντικατέστησε μόνος του μια χορδή που έσπασε, το έκανε με τα δάχτυλα των ποδιών του) παντρεύτηκε την Antonie Neschta κατά την διάρκεια μιας περιοδείας του στην Κούβα, πήγε στην Αμερική και εκεί πολιτογραφήθηκε. Το 1925 εξέδωσε την αυτοβιογραφία του Das Pediscript και όχι manuscript, επειδή την δακτυλογράφησε με τα πόδια του. Εκδόθηκε δέκα χρόνια αργότερα, το 1935, δηλαδή εφτά χρόνια μετά τον θάνατό του.

Και μετά λέμε δεν μπορώ, είναι δύσκολο, τι θα κάνω, όλο υποκρισία και ελαφρότητα. Οι όποιες δυσκολίες μας τύχουν, φαντάζουν ανυπέρβλητες, πατάμε πάνω σε αυτές για να κερδίσουμε αυτολύπηση η την συμπάθεια των άλλων, και τα παρόμοια!

Δύναμη, αγαπημένοι μου συγκάτοικοι

Καλημέρα

Λίγη λαογραφία. Ο κλήδωνας στην Ίμβρο

2009-06-24T07:42:00.005+03:00

Στις 23 Ιουνίου το βραδάκι, μετά την δουλειά, οι νέοι και οι κοπέλες της γειτονιές μαζεύονταν σε μια αυλή ή ένα αλώνι. Μια κοπέλα της παρέας, συνήθως εκείνη που φιλοξενούσε, είχε και την οργάνωση και την εποπτεία, να γίνει όσο γίνεται πιο σωστά ο Κλήδονας.
Το αντικείμενο του Κλήδονα ήταν ένα τσουκάλι γεμάτο νερό. Δυο τρία κορίτσια πήγαιναν να το γεμίσουν.

"Κόρες με τ' άσπρα κίνησαν, στην βρύση για να πάνε,
να παρ' αμίλητο νερό, του Κλήδονα να βάνε."

Επλυναν το τσουκάλι σε τρεις βρύσες: αν δεν υπήρχαν, το έπλυναν και γέμιζαν από αυτή που υπήρχε.
Επρεπε όμως να το φέρουν "αμίλητο", να μην μιλήσουν δηλαδή στο δρόμο. για τον λόγο αυτό γέμιζαν το στόμα τους με νερό και όταν έφταναν το έφτυναν στο αλώνι, ή στην αυλή, απόδειξη πως δεν μίλησαν. Ο καθένας είχε ετοιμάσει το δικό του κλήρο σημάδι. Ενα δαχτυλίδι, ένα σκουλαρίκι, ένα χάντρο, ένα κουμπί, μια κορδέλλα δεμένη κόμπο κλπ. Η κληδονίστρα έλεγε:
"Μελετήστε τα σημάδια που θα μπούνε στο νερό.
για να γράψει ο Κλήδονάς μας του καθένός το τυχερό."

Οταν όλα τα σημάδια έμπαιναν στην κληροδόχη, η κληδονήστρα με βήμα αργό και επίσημο πλησίαζε, έσκυβε πάνω από το τσουκάλι και σκέπαζε το κεφάλι της με ένα μεγάλο άσπρο μαντήλι ( τλουπάνα) και κάτι έλεγε, χωρίς να ακούγεται, μια προσευχή στον Αι Γιάννη να βάλει το χέρι του ή ξόρκια στον έξω από εδώ, που παντού χώνει την ουρά του, να πάνε όλα καλά. Υστερα αποκαλυπτόταν, σκέπαζε το στόμιο του δοχείου με ένα κόκκινο πανί και το έδενε μέ άσπρη κλωστή. Κατόπιν έπαιρνε το δοχείο με την ίδια ιεροπρέπεια και το τοποθετούσε επάνω στα κεραμίδια μιας στέγης. Εκεί θα έμενε όλη την νύχτα κάτω απο τα άστρα
"Κληδώσαμε τον Κληδονα στ' Αγιού Γιαννιού τη χάρη
και κάθε καλορίζικο άυριο θα το πάρει."

Ετσι η πρώτη φάση τελειωνε μεσα σε μια ατμόσφαιρα ηρεμίας και κάποιας αγωνίας για το άλλο βράδυ που θ' ανοιγόταν.

Το άλλο βράδυ, ανήμερα της γιορτής του Αη Γιάννη όλοι από νωρίς μαζεύονταν να ανοίξουν τον Κλήδονα. Η κληδονίστρα με την ίδια επισημότητα κατέβαζε τον Κλήδονα από τη στέγη και τον μετέφερε στο αλώνι ενώ όλοι τραγουδούσαν:
"Ανοίγουμε τον Κλήδονα στ' Αγιού Γιαννιού τη χάρη
και κάθε καλορίζικο ας έρτει να το πάρει."
Την στιγμή που η ιέρεια με τα "άγια" έμπαινε στο αλώνι μια από την παρέα την προσφωνούσε:
"Καλως την τη βασίλισσα με το χρυσό το χέρι,
χαρά στο νιο τον τυχερό που θα σε κάνει ταίρι."
Και κείνη απαντούσε
"Αρχίνησε να τραγουδεί το ζαχαρένιο στόμα
πουλιά πετούν στον ουρανό, πουλιά πετούν στο χώμα."

Ανοιγε κατόπιν τον Κλήδονα και άρχιζε να βγάζει τους κλήρους. Η κληδονίστρα είχε το δικαίωμα από το..."πρωτόκολο" να κληδωνίσει όσους ήθελε αυτή, και οι "χρησμοί" που έδινε ήταν πάντα ευπρεπεις, ανάλογοι με τη θέση της, όπως:
"Με μαστορια στο θέριμα δουλεύεις το δρεπάνι,
μάστορας θάναι κι ο καλός που θάρθει να σε πάρει."
Και ενώ η γιορτή άρχιζε μέσα σε ήρεμο και ήπιο κλίμα, όσο η ώρα προχωρούσε και τα πειράγματα έπεφταν τσουχτερά και πιπεράτα, τόσο ο ενθουσιασμός φούντωνε, φωνές, γέλια, χαρές. Τα πυρά διασταυρώνονταν, γιατί, όταν κανένας "στόλιζε" κάποιον που βγήκε ο κλήρος του έπαιρνε την απάντηση πληρωμένη, όταν ερχόταν η σειρά του:
"Περνάς και δε με χαιρετάς, βαριέσαι να μιλήσεις
μια καλημέρα να μου πεις, την δίψα μου να σβήσεις
Περνώ και δεν σε χαιρετώ, τα μάτια χαμηλώνω
τα κάνω για τη γειτονιά, να μην σε φανερώνω"
Αυτά και άλλα πολλά, λέγονταν μέσα σε μια ατμόσφαιρα τρελλής χαράς και όταν έβγαινε και το τελευταίο σημάδι, όλοι μαζεύονταν γύρω στην κληροδόχη και τραγουδούσαν:
"Αγιε Γιάννη Κληδονά, και του χρόνου με χαρά
Ναμαστε όλοι γύρω γύρω, να τραβήξουμε τον κλήρο."

Αντε και του χρόνου!!!!

Ο Χρήστος παίζει Motzart KV 466. Beethoven , Pathetique, sonata (3rd mov). O πατέρας καμαρώνει.

2009-06-21T16:36:00.004+03:00

Εχθές τέλειωσε επίσημα πια με την συναυλία του, το Ωδείο, για την φετινή χρονιά.
Ενας συγκινημένος πατέρας, με καμάρι, παρουσιάζει τον γιο του, να παίζει Μότσαρτ και Μπετόβεν.

Αντε και του χρόνου!!!